İstanbul 19.2°C
Antalya 20.1°C
Van 10.2°C
Berlin 29°C
ZEUS çalışması: İnflamasyonu baskılayan ziltivekimab, kalp krizi ve inmeyi azaltmadı
Tıp Dünyası
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul19°
Kalp-damar hastalıklarında inflamasyonun, yani vücuttaki süreğen iltihabi sürecin hedef alınmasının yeni bir tedavi yolu olup olamayacağını sınayan en büyük çalışmalardan biri olumsuz sonuçlandı. Novo Nordisk'in geliştirdiği ve interlökin-6 (IL-6) adlı inflamasyon habercisini engelleyen ziltivekimab, 6.376 hastanın katıldığı ZEUS çalışmasında kalp krizi, inme ve kalp kaynaklı ölüm riskini azaltmadı. Sonuçlar Chicago'daki Amerikan Kalp Derneği (AHA) Bilimsel Oturumları'nda 7 Kasım'da sunuldu ve eş zamanlı olarak New England Journal of Medicine'de (NEJM) yayımlandı.
Çalışmayı Boston'daki Brigham and Women's Hastanesi'nden kardiyolog Paul Ridker sundu. Çalışmaya damar sertliğine bağlı kalp-damar hastalığı ve kronik böbrek hastalığı bulunan, ayrıca kandaki inflamasyon göstergesi yüksek duyarlıklı CRP düzeyi 2 mg/L ve üzerinde olan hastalar alındı. Katılımcıların yaş ortalaması 69'du ve yüzde 27,5'i kadındı. Hastaların yüzde 92'sinde yüksek tansiyon, yüzde 66'sında diyabet, yüzde 42'sinde kalp yetmezliği vardı. Hastalar ayda bir kez deri altına 15 miligram ziltivekimab ya da plasebo aldı ve ortanca 33 ay izlendi. Kronik böbrek hastalığı olanlarda kalp-damar olaylarının riski yüksek ve bu hastalarda inflamasyon göstergeleri de sıklıkla yükseliyor. Bu nedenle ZEUS, inflamasyonu hedef alan bir tedaviden en çok fayda görebileceği düşünülen gruplardan birinde, yani teorik olarak en elverişli zeminde yürütülmüştü.
İlaç, hedeflediği biyolojik etkiyi gösterdi. 24. ayda plaseboya kıyasla serbest IL-6 düzeyi yüzde 76, yüksek duyarlıklı CRP yüzde 64 daha düşüktü; lipoprotein(a) düzeyinde de yüzde 29'luk bir azalma görüldü. Ancak bu düşüş klinik sonuçlara yansımadı. Kalp kaynaklı ölüm, ölümcül olmayan kalp krizi ya da ölümcül olmayan inmeden oluşan birincil sonlanım noktası ilaç grubunda yüzde 17,6, plasebo grubunda yüzde 17,7 oranında görüldü. Risk oranı 0,99 olarak hesaplandı.
Bileşenler ayrı ayrı incelendiğinde de tablo değişmedi: Kalp kaynaklı ölüm yüzde 11,1'e karşı yüzde 11,2, kalp krizi yüzde 4,5'e karşı yüzde 4,6, inme yüzde 3,6'ya karşı yüzde 3,9 oldu. Tüm nedenlere bağlı ölümler ve böbrek hastalığıyla ilgili sonuçlarda da gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı.
Ciddi yan etki oranı her iki grupta da yüzde 54 civarında kaldı. Ancak bağışıklık sisteminin bir parçasını baskılayan ilacın beklenen riskine uygun olarak ciddi enfeksiyonlar ziltivekimab grubunda daha sık görüldü: yüzde 20,4'e karşı yüzde 17,9. Deri ve deri altı enfeksiyonu olan selülit ile enfeksiyon nedeniyle hastaneye yatışlar da ilaç grubunda anlamlı biçimde daha fazlaydı.
Ridker, bugün için inflamasyon zincirinde hangi noktaya müdahalenin hastalara gerçekten fayda sağlayacağının belirsiz olduğunu söyledi. Ridker'a göre katılımcıların hastalığı müdahaleyle değiştirilemeyecek kadar ilerlemiş olabilir ve daha erken dönemde harekete geçmek gerekebilir. Ridker, inflamasyonu düşürmenin işe yaradığını bildiklerini, asıl sorunun hangi ilacın hangi hasta grubu için uygun olduğunu bulmak olduğunu vurguladı.
Çalışmayı değerlendiren UCLA'dan kardiyolog Priscilla Hsue ise IL-6'nın inflamasyon zincirinde görece aşağıda yer aldığına dikkat çekti ve bir yolağın engellenmesinin başka yolakları devreye sokup sokmadığını sorguladı. Hsue bu durumu, birini bastırınca bir başkasının ortaya çıktığı “köstebek vurma” oyununa benzetti.
Kalp hastalığında inflamasyonun rolü uzun süredir araştırılıyor. 2017'de yayımlanan CANTOS çalışmasında IL-1β'yı hedefleyen kanakinumab kalp-damar olaylarını sınırlı da olsa azaltmıştı. Düşük doz kolşisinle yapılan bazı çalışmalar olumlu sonuç verirken bazıları fayda gösterememişti. Uzmanlar, kolşisinin böbrek yoluyla atıldığı için ZEUS'taki gibi ileri böbrek hastalığı olan kişilerde uygun bir seçenek olmadığını hatırlatıyor.
Novo Nordisk, ilk sonuçları temmuz sonunda açıklamış ve kalp-damar hastalıklarına yönelik stratejik bağlılığının değişmediğini duyurmuştu. Ziltivekimabın kalp krizi geçirmiş hastalarda denendiği ARTEMIS çalışması sürüyor. Uzmanlar şimdilik kolesterol ve kan basıncı kontrolü başta olmak üzere kanıtlanmış tedavilerin önceliğini koruduğunu vurguluyor. Kalp ve böbrek hastalığı olan kişilerin tedavi planlarını doktorlarıyla birlikte değerlendirmesi öneriliyor.