Suudi Arabistan'dan Suriye'ye 403 milyon dolarlık kredi: Halep Termik Santrali de listede
Suudi Arabistan ile Suriye arasında 4 Kasım'da Riyad'da imzalanan anlaşmalarla Suudi Kalkınma Fonu (SFD), Suriye'ye toplam 403 milyon doları aşan altı imtiyazlı kalkınma kredisi sağlamayı taahhüt etti. İmzalar, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın Suudi Arabistan ziyareti sırasında, Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman ile Şara'nın huzurunda atıldı. Kredi anlaşmalarını Suriye adına Maliye Bakanı Muhammed Yüsr Berniye, Suudi tarafı adına SFD İcra Kurulu Başkanı Sultan bin Abdurrahman el-Merşed imzaladı.
Şara'nın bir aydan kısa süre içinde Riyad'a yaptığı ikinci ziyarette iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında bir savunma işbirliği anlaşması da imzalandı. Suriye Dışişleri Bakanlığı bu anlaşmayı imzalanan belgelerin “en dikkat çekicisi” olarak nitelendirdi, ancak içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Suriye Maliye Bakanlığı ile SFD'nin açıklamalarına göre en büyük kalem 105 milyon dolarla sivil savunma alanında. Bu kaynakla 25 sivil savunma merkezinin kurulması, onarılması ve donatılması, ayrıca enkaz kaldırma, yol açma, mayın ve tarım arazisi temizliği gibi çalışmaların desteklenmesi planlanıyor. Projeden 7 milyonu aşkın kişinin yararlanması bekleniyor.
Sağlık sektörü için ayrılan 100 milyon dolar hastane ve sağlık merkezlerinin onarımı, inşası ve donatılmasında kullanılacak. Konut alanındaki 60 milyon dolarlık kredi, savaşta hasar gören 10 bine kadar evin onarımını kapsıyor. Su sektöründe 30 milyon dolarla 300 bin akıllı ön ödemeli sayaç kurulacak ve bunun yaklaşık 1,5 milyon kişiye hizmet etmesi öngörülüyor. Altıncı kredi ise yaklaşık 18 milyon dolarla Maliye Bakanlığı'nın dijital dönüşümüne ve kurumsal kapasitesinin geliştirilmesine ayrıldı.
Paketteki enerji kalemi, Halep Termik Santrali'nin üretim ünitelerinin rehabilitasyonu için ayrılan 90 milyon dolar. Suriye tarafının açıklamasına göre proje, santralin üretim kapasitesini geri kazandırarak yaklaşık 5 milyon kişiye daha istikrarlı elektrik sağlamayı hedefliyor.
Elektrik, Suriye'de yeniden yapılanmanın en kritik başlıklarından biri. Enerji düşünce kuruluşu Ember'in 10 Kasım'da yayımladığı raporda, Suriye'nin birçok bölgesine günde yalnızca iki ila dört saat elektrik verilebildiği belirtiliyor. Aynı rapora göre Türkiye ile Suriye arasında yalnızca Türkiye'den Suriye yönünde çalışan, toplam 300 megavat kapasiteli üç enterkonneksiyon hattı bulunuyor; Birecik ile Halep arasındaki 500 megavatlık hat ise Eylül 2026'da yeniden devreye girdi. Halep'teki yatırım, Türkiye'nin bölgeye elektrik sattığı bir dönemde kentin kendi üretim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Suriye Maliye Bakanlığı, imzalanan kredileri temel hizmet projelerinden oluşan daha geniş bir listenin “ilk dilimi” olarak tanımladı. Kredilerin faiz oranı ve vadesi gibi koşullar kamuoyuyla paylaşılmadı; açıklamalarda yalnızca imtiyazlı, yani piyasa koşullarından daha düşük maliyetli kalkınma kredileri oldukları belirtildi.
SFD daha önce de Suriye'ye destek vermişti. Fonun açıklamasına göre Eylül 2025'te sağlanan iki hibeyle ham petrol tedariki ve kamu çalışanlarının maaşlarının üç ay boyunca bir kısmı karşılanmıştı. Dünya Bankası ise geçen yıl yayımladığı değerlendirmede Suriye'nin yeniden yapılanma ihtiyacını yaklaşık 216 milyar dolar olarak tahmin etmişti.
Ziyarette kredi ve savunma anlaşmalarının yanı sıra sanayi işbirliğine ilişkin bir mutabakat zaptı ile tarım ve çevre korumaya dair iki mutabakat zaptı daha imzalandı. Suriye Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre iki lider bölgesel ve uluslararası durumu, askeri tırmanmayı, deniz taşımacılığının güvenliğini, enerji arzının güvenilirliğini ve küresel ekonomik istikrarı ele aldı. Taraflar gerilimin azaltılması ve Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı ile Hürmüz Boğazı'nda deniz seyrüseferinin güvenliğini tehdit eden tüm eylemlerin derhal durdurulması çağrısında bulundu.
Suudi Arabistan, Aralık 2024'te Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana Şam'daki yeni yönetimin başlıca destekçilerinden biri. Şara ile Muhammed bin Selman son olarak 6 Ekim'de bir araya gelmiş, görüşmede hasar gören altyapının yeniden inşası ele alınmıştı.
Riyad'daki imzalar, Suudi Arabistan'ın Yemen'deki Husilerle yeniden şiddetlenen çatışmalar yaşadığı bir döneme denk geldi. Ziyaretten birkaç gün önce Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, Bahreyn'deki Manama Diyaloğu'nda Suriye'nin Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın taraf olduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılımının değerlendirildiğini söylemişti. Suriyeli bir diplomatik kaynak ise sonraki günlerde yaptığı açıklamada Suudi Arabistan ile askeri ilişkilerin eğitim, deneyim paylaşımı ve askeri istişarelerle sınırlı olduğunu bildirdi.