İspanya'da 14 yıl sonra ilk genel grev: Konut krizi işi durdurdu

VGN

İspanya

VGN 14 Kasım 2026, 12:46 3 dk okuma

İspanya'nın en büyük iki sendikası CCOO ve UGT, kiracı örgütleriyle birlikte 11 Kasım'da 24 saatlik genel grev yaptı. Sendikalar limanlarda ve otomotivde yüzde 90 katılım açıkladı, işveren örgütü ise katılımın düşük kaldığını savundu.

İspanya'da 11 Kasım Çarşamba günü gece yarısı başlayan 24 saatlik genel grev, ülkenin 2012'den bu yana gördüğü ilk genel grev oldu. Grevi ülkenin en büyük iki işçi konfederasyonu CCOO ve UGT, kiracı örgütleriyle birlikte çağırdı. Eylemin ana gerekçesi, son yıllarda derinleşen konut krizi ve ücretlerin kira artışlarına yetişememesiydi. Grev, ülkenin 29 Kasım'da erken genel seçime gitmesine yalnızca 18 gün kala yapıldı.

Talepler: Spekülasyona sınır, kiracıya güvence

Sendikalar ve kiracı örgütleri, konut piyasasında spekülasyonun sınırlandırılmasını, kiracıları koruyan sözleşme düzenlemelerini, devletin konut piyasasına daha fazla müdahale etmesini ve yeni bir asgari ücret anlaşmasını talep ediyor. Grevin büyük ölçüde konut meselesi etrafında örgütlenmesi, İspanya'da bu tür bir genel grev için bir ilk olarak değerlendiriliyor.

Madrid Kiracılar Sendikası sözcüsü Alicia del Río, "Bu ülkenin konut modelini baştan aşağı dönüştürene kadar durmayacağız" dedi.

Katılım rakamlarında iki farklı tablo

CCOO ve UGT'nin ilk verilerine göre limanlarda ve otomotiv sektöründe katılım yüzde 90'a ulaştı. Volkswagen'in Navarra'daki ve SEAT'in Barselona'daki fabrikalarında üretimin tamamen durduğu bildirildi. Sendikalar et sanayisinde yüzde 85, çöp toplamada yüzde 82, enerjide yüzde 75, sağlık ve sosyal hizmetlerde yüzde 38, posta hizmetlerinde ise yüzde 35 katılım açıkladı. CCOO Genel Sekreteri Unai Sordo, grevin katılım açısından başarılı olduğunu söyledi.

İşveren tarafı ise farklı bir tablo çizdi. İspanya işveren örgütü CEOE, etkinin bölgeden bölgeye ve sektörden sektöre değiştiğini, çoğu sektörde katılımın düşük kaldığını açıkladı. İşveren temsilcileri de katılımın ağır sanayi ve ulaşımda perakende ile restoranlara kıyasla daha yüksek olduğunu kabul etti. Halk Partisi (PP) yönetimindeki Madrid bölge hükümeti ise grevi "tam bir başarısızlık" olarak niteledi ve bölgedeki kamu çalışanlarının yalnızca yüzde 9'unun greve katıldığını öne sürdü.

Ulaşımda aksama, sokakta gerginlik

Havalimanı işletmecisi AENA'ya göre ülke genelinde uçuşların yaklaşık yüzde 5'i iptal edildi. Barselona'da metro ve otobüsler yoğun saatler dışında çalışmadı, birçok okul ve üniversite kapalı kaldı. Barselona'da yol kesen göstericiler lastik yaktı, Madrid'in toptancı hali Mercamadrid çevresinde grev gözcüleriyle polis arasında arbede yaşandı. İçişleri verilerine göre 11 Kasım saat 23.00'e kadar Ulusal Polis ve Sivil Muhafızlar grevle bağlantılı 1.144 olay kaydetti ve 47 kişiyi gözaltına aldı. İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, grev günündeki polis müdahalelerine ilişkin ayrı soruşturmalar açılması talimatı verdi.

Krizin arka planı

Protesto dalgası, Madrid'de 87 yaşındaki emekli Maricarmen Abascal'ın evinden tahliye edilmesi ve birkaç gün sonra hayatını kaybetmesinin ardından büyüdü. 26 Eylül'de Madrid'in Puerta del Sol meydanında kurulan çadır kampı haftalarca sürdü ve başka kentlere yayıldı. Sevilla, Granada ve Valensiya'daki son kamplar 12 Kasım'da boşaltıldı; Barselona ve Palma de Mallorca'da ise eylem sürüyordu.

Rakamlar sorunun boyutunu ortaya koyuyor. İspanya'da ortalama kira son on yılda neredeyse ikiye katlandı. Emlak portalı Idealista'ya göre Madrid'de 50 metrekarelik bir dairenin ortalama aylık kirası ekimde 1.170 avroya ulaştı. Bu tutar, yaklaşık 2.460 avro olan ortalama brüt maaşın neredeyse yarısına denk geliyor. İspanya Gençlik Konseyi'ne göre ortalama kira, bir gencin ortalama gelirinin yüzde 98,7'si düzeyinde. İspanya Merkez Bankası ise ülkede yaklaşık 750 bin konutluk açık bulunduğunu, bu açığın 2028'de bir milyonu aşabileceğini tahmin ediyor.

Seçim öncesi siyasi tartışma

Azınlık hükümetine liderlik eden Başbakan Pedro Sánchez, meclisin ekimde hükümetin tahliyeleri ve kira artışlarını sınırlayan kararnamelerini reddetmesinin ardından 29 Kasım için erken seçim kararı almıştı. Sánchez, La Vanguardia gazetesine verdiği röportajda grevin "kimseye karşı bir grev olmadığını", konuta erişim için ortak bir çözüm arayışı olduğunu söyledi.

Muhalefetteki PP ve aşırı sağcı Vox ise grevi eleştirdi. İki parti, sendikaların seçim öncesinde Sánchez'e destek verdiğini savundu. PP lideri Alberto Núñez Feijóo grevi "ciddi bir hata" olarak nitelendirdi. El País için yapılan bir ankete göre grevden önce İspanyolların yüzde 46,3'ü greve destek verirken yüzde 48,8'i karşı çıkıyordu. Aynı ankette katılımcılar, yaklaşan seçimin en önemli konuları olarak konut, emeklilik ve kamu hizmetlerini gösterdi.