Ferhat Göçer COP31'de: Yapay zekâda asıl tehlike insanın kontrolsüz hırsı

VGN

MSG Başkanı Ferhat Göçer, Antalya'daki COP31 iklim zirvesinde sanatın davranış değiştirme gücünü anlattı; telif haklarını yaratıcılığın güvencesi olarak tanımladı, yapay zekâda etik sorumluluk çağrısı yaptı.

Şarkıcı Ferhat Göçer, Musiki Eser Sahipleri Grubu Meslek Birliği (MSG) Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla Antalya'da süren BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'de konuştu. Göçer, 12 Kasım'da "Creative Türkiye Talks" programı kapsamında düzenlenen "Davranışı Değiştiren Kreatif Güç: Kültür & Davranış" panelinde sanatın iklim krizindeki rolünü, telif haklarının önemini ve yapay zekânın getirdiği etik soruları anlattı.

"Doğanın sahibi değil, parçasıyız"

Konuşmasına insanın doğayla ilişkisini hatırlatarak başlayan Göçer, "Biz doğanın sahibi değiliz. Biz doğanın bir parçasıyız" dedi. Zirveye üç farklı kimlikle katıldığını belirten sanatçı, kendisini bir hekim, bir müzisyen ve binlerce eser sahibinin emeğini temsil eden MSG'nin başkanı olarak tanımladı.

Müzik kariyerinin yanında uzun yıllar hekimlik de yapan Göçer, ameliyathaneyi 2015'te bıraktığını daha önceki bir söyleşisinde anlatmıştı. Başkanlığını yürüttüğü MSG, Türkiye'de besteci ve söz yazarlarının eserlerinin kullanımından doğan telif gelirlerini toplayıp hak sahiplerine dağıtan meslek birliklerinden biri. Bu nedenle Göçer'in zirvedeki konuşması, yalnızca bir sanatçının değil, binlerce eser sahibinin sesini taşıma iddiası da taşıyordu.

9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya'da yapılan COP31, dünyanın dört bir yanından hükümet temsilcilerini, bilim insanlarını ve sivil toplumu bir araya getiriyor. Zirvenin resmi müzakerelerinin yanında düzenlenen kültür ve sanat oturumları, iklim mesajının geniş kitlelere nasıl ulaştırılacağını tartışmaya açıyor. Göçer'in katıldığı panel de bu oturumlardan biriydi.

Bilim anlatır, sanat harekete geçirir

Göçer, verilerin tek başına insanların davranışını değiştirmeye yetmeyebileceğini savundu. "İnsan bazen bir istatistikten etkilenmez ama bir şarkının tek bir cümlesiyle gözyaşlarına boğulabilir" diyen sanatçı, bilim ile sanatın birbirini tamamlayan rollerine şu sözlerle dikkat çekti: "Bilim bize neden değişmemiz gerektiğini anlatır. Sanat ise değişmek istememizi sağlayabilir."

Sanatın toplumsal farkındalık yaratma gücüne Türkiye'den bir örnek de veren Göçer, "Türkiye'de Tarkan'ın Hasankeyf'in korunması için verdiği desteği hatırlayalım" dedi. Göçer'e göre yaratıcı sanatlar, özellikle de müzik, toplumsal sorunlara ve iklim krizine dikkat çekmede güçlü bir araç olabilir.

Telif hakkı yaratıcılığın güvencesi

MSG Başkanı, sanatın bu etkisini sürdürebilmesi için sanatçının emeğinin korunması gerektiğinin altını çizdi. Birliğin önceliğinin, farkındalık yaratan sanatçıların bağımsız biçimde üretmeye devam edebilmesine destek olmak olduğunu anlatan Göçer, "Doğanın sürdürülebilirliği kadar, yaratıcılığın sürdürülebilirliği de geleceğimizin bir parçasıdır" dedi.

Telif haklarını bu sürdürülebilirliğin temel taşlarından biri olarak gören Göçer, "Müziğin gücünün geleceğe taşınabilmesi için telif haklarının korunması temel güvencelerden biri" ifadesini kullandı.

Yapay zekâda asıl risk insan hırsı

Konuşmanın önemli bir bölümünü yapay zekâya ayıran Göçer, teknolojinin büyük fırsatlar sunabileceğini ancak yanlış kullanıldığında ciddi zararlara yol açabileceğini söyledi. "Teknolojinin hızıyla insanlığın etik sorumluluğu arasındaki mesafe açılırsa ne olacak?" diye soran sanatçı, sorunun kaynağını teknolojide değil insanda gördüğünü vurguladı: "Asıl tehlike teknolojinin kendisinde değil, onu yönlendiren insanın kontrolsüz hırsında, rekabetinde ve güç arzusunda ortaya çıkabilir."

Göçer, tarihin bu konuda açık bir ders verdiğini belirterek, "İnsanın elindeki güç büyüdükçe, o gücü kullanırken taşıması gereken sorumluluk da büyümek zorundadır" dedi. Sanatçı, daha önceki söyleşilerinde de yapay zekâ uygulamalarının şarkıcıların seslerini izinsiz taklit etmesine ve eser sahiplerinin haklarının ihlal edilmesine karşı önlem alınması çağrısında bulunmuştu.

Tarkan'ın "Wake Up" şarkısı da gündemde

Müzik dünyasının COP31'e katkısı Göçer'in konuşmasıyla sınırlı kalmadı. MSG üyesi Tarkan, 2008 tarihli "Uyan" şarkısını zirve için İngilizce sözlerle yeniden seslendirdi. Kasım başında klibiyle birlikte yayımlanan "Wake Up", iklim krizine karşı harekete geçme çağrısı olarak sunuldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum da katkısı için Tarkan'a teşekkür etmişti.

Şarkının yeniden yorumlanması, eser sahiplerinin emeğinin ve telif haklarının korunması konusunu da yeniden gündeme getirdi. Göçer'in panelde dile getirdiği "yaratıcılığın sürdürülebilirliği" vurgusu, iklim zirvesinde sanatçıların yalnızca mesaj taşıyıcı değil, emeği korunması gereken üreticiler olarak da görülmesi gerektiği fikrine dayanıyor.