İstanbul 19.7°C
Ankara 15.1°C
Berlin 29°C
Tayland'da 34 milyon yıl önce yaşamış 30 kiloluk dev kemirgen tanımlandı
Bilim
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul20°
Tayland, Fransa ve Kanada'dan araştırmacılar, Tayland'ın güneyindeki Krabi eyaletinde bulunan fosil dişlerin, yaklaşık 34 milyon yıl önce yaşamış ve şimdiye kadar bilinmeyen dev bir kemirgen türüne ait olduğunu açıkladı. 4 Kasım'da Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmada Yakamys sirindhornae adı verilen türün yaklaşık 30 kilogram ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. Bu, aynı dönemde yaşadığı bilinen Hulgana gibi kemirgenlerin yaklaşık iki katı anlamına geliyor.
Keşfin hikâyesi 2004 yılına uzanıyor. Tayland Maden Kaynakları Dairesi'nde jeolog olarak çalışan Pannipa Tian, Krabi linyit madenindeki Bang Mark ocağında, koyu renkli kömürün içinde krem rengi bir nesne fark etti. Tian, nesneyi ilk başta bir kemik parçası sandığını, ancak amirine gösterdiğinde bunun dev bir sıçana ait diş olduğunu öğrendiğini anlattı. Aynı gün bölgeden büyük, koyu renkli bir azı dişi de çıkarıldı.
Bu iki fosil, yani bir alt ikinci azı dişi ile yaklaşık 5 santimetrelik bir alt kesici diş parçası, yaklaşık 20 yıl sonra ayrıntılı biçimde incelenerek yeni bir tür olarak tanımlandı. Tian da çalışmanın yazarları arasında yer alıyor. Tian, bulgunun geçmişteki yaşam çeşitliliği hakkında çok şey anlattığını söyledi.
Araştırmacılar hayvanın ağırlığını, diş ölçülerinden vücut kütlesini hesaplayan yedi farklı yöntemle tahmin etti. Ortaya çıkan yaklaşık 30 kilogramlık değer, Yakamys'i bugünkü bir kunduz büyüklüğüne yerleştiriyor. Bu ağırlık, günümüzün en büyük kemirgeni olan Güney Amerika'daki kapibaradan ise daha az.
Çalışmanın yazarlarından Kanada'daki McGill Üniversitesi'nden biyolog Prof. Virginie Millien, fosillerden vücut kütlesi tahmininin önemli belirsizlikler taşıdığını belirterek bu rakamın yalnızca kaba bir tahmin olduğunu vurguladı.
Türün adı da ilgi çekici. Cins adı Yakamys, Tayca “dev” anlamına gelen “yak” ile Yunanca fare ya da sıçan anlamına gelen “mys” kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Tür adı ise Tayland'da bilime ve paleontolojiye uzun süredir destek veren Prenses Maha Chakri Sirindhorn'u onurlandırıyor.
Yakamys, bugün hiçbir temsilcisi kalmamış Ischyromyidae adlı eski bir kemirgen ailesine ait. Bu aile, kemirgenlerin ilk büyük gruplarından biri olarak kabul ediliyor ve bazı üyeleri sincaba benzer yapıdaydı. Yeni tür, bu ailenin bilinen en büyük üyesi olarak öne çıkıyor. Yani Yakamys, bugünkü kapibaralarla akraba değil; dev boyuta ulaşma, kemirgenlerin farklı kollarında birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmış görünüyor.
Millien, dev kemirgenlerin grubun sonraki tarihinde, çoğunlukla Güney Amerika'da defalarca evrimleştiğini, bu keşfin ise Güneydoğu Asya'nın da bu süreçte önemli bir rol oynamış olabileceğini gösterdiğini söyledi.
Asya'daki erken kemirgen fosil kaydı oldukça seyrek ve büyük ölçüde küçük türlerden oluşuyor. Yakamys, geç Eosen döneminde, yani Güney Amerika'da kapibaraların da içinde bulunduğu grubun çeşitlenmesinden önce, Asya'da büyük gövdeli kemirgenlerin yaşadığını gösteriyor. Araştırmacılar, Myanmar'daki Pondaung Formasyonu'ndan çıkan ve henüz yayımlanmamış tek bir kesici dişin de benzer büyüklükte bir türe ait olabileceğini belirtiyor.
Yakamys'in yaşadığı dönem, Dünya'nın sıcak Eosen döneminden daha serin Oligosen'e geçtiği büyük iklim değişimine yakın bir zamana denk geliyor. Fosillerin bulunduğu Krabi havzası o dönemde göl ve bataklıklarla kaplı bir ortamdı.
Bulgunun sınırları da açık. Tür yalnızca iki dişe dayanarak tanımlandığı için hayvanın görünüşü, beslenmesi ve davranışı hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değil. Bazı yorumlarda Yakamys'in kapibara gibi göl kenarında yaşadığı öne sürülse de araştırmacılar, fosillerin göl ortamında bulunmasının hayvanın yarı suda yaşadığını göstermediğini belirtiyor. Ekip, türün evrimsel ilişkilerini ve fiziksel özelliklerini netleştirmek için yeni fosillere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Çalışmada Yaowalak Chaimanee, Laurent Marivaux, Virginie Millien, Chotima Yamee, Pannipa Tian ve Jean-Jacques Jaeger imzası bulunuyor. Araştırma, Tayland Maden Kaynakları Dairesi, McGill Üniversitesi, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ve Poitiers Üniversitesi iş birliğiyle yürütüldü.