İstanbul 20.6°C
Antalya 19.8°C
Manisa 23.2°C
Berlin 29°C
WMO: 2026'nın ilk dokuz ayı sanayi öncesine göre 1,47 derece sıcak, El Niño rekora gidiyor
Çevre
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul20°
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'in açıldığı 9 Kasım 2026'da Antalya'da yayımladığı İklimin Durumu Güncellemesi'nde, 2026'nın ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığının 1850-1900 ortalamasının yaklaşık 1,47 derece (artı-eksi 0,13 derece) üzerinde gerçekleştiğini açıkladı. Dokuz ayrı veri setine dayanan değerlendirmeye göre 2023-2026 dönemi kayıtlara geçen en sıcak dört yıl oldu. Son 12 yıl da ölçüm tarihinin en sıcak 12 yılı olarak kayıtlara geçti.
Yılın ilk dokuz ayındaki sıcaklık 2025 (1,43 derece) ve 2023 (1,46 derece) ile benzer düzeyde, 1,55 derecelik 2024 rekorunun ise altında kaldı. Ancak WMO, yıl sonu değerinin ocak-eylül ortalamasından yüksek çıkmasının muhtemel olduğunu belirtiyor. Kesin rakamların yer alacağı Küresel İklimin Durumu 2026 raporu Mart 2027'de yayımlanacak.
Güncellemenin öne çıkan başlığı El Niño. WMO'ya göre ağustostan bu yana güçlenen olayın aralık ayına kadar kayıtların en güçlüsüne ulaşması ve 2027 başına kadar sürmesi bekleniyor. WMO, tropikal Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklıkları ortalamanın 0,5 derece üzerine çıktığında El Niño ilan ediyor. Mevcut olayda bu değerin Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasında eşiğin yaklaşık dört katına ulaşabileceği öngörülüyor. El Niño küresel yıllık ortalama sıcaklığı genellikle 0,1-0,2 derece artırıyor ve en büyük etkisini çoğunlukla oluştuğu yılı izleyen yılda gösteriyor. Bu nedenle 2027'nin yeni bir sıcaklık rekoruna sahne olabileceğine dikkat çekiliyor.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “El Niño ve 2026'da küresel iklimin durumu, ‘grafiklerin dışına taşmak’ deyimine yeni bir anlam kazandırıyor” dedi. Saulo, havayı aşırı yükleyen bir süreç yaşandığını ve El Niño'nun bir “risk çarpanı” olacağını vurguladı. BM Genel Sekreteri António Guterres de iklim değişikliğiyle zaten “aşırı ısınmış” bir gezegenle çarpışan “devasa bir El Niño”dan söz etti.
Küresel ortalama deniz seviyesi 2026'da, uydu ölçümlerinin başladığı 1993'ten bu yana en yüksek düzeye çıktı; haziran, temmuz ve ağustos ayları rekor seviyelerde ölçüldü. Fazla ısının yüzde 90'ını soğuran okyanusların üst 2 bin metresindeki ısı içeriği 2025'te rekor kırdı ve 2026'da da artmayı sürdürdü. 2026'nın, okyanus ısınmasında üst üste onuncu rekor yıl olması bekleniyor. Saulo, deniz seviyesindeki yükselişin alçak kıyı bölgelerinde yaşayan yaklaşık 900 milyon insanı daha büyük risk altına soktuğunu belirtti.
Gezegene giren ve gezegenden çıkan enerji arasındaki fark olarak tanımlanan enerji dengesizliği de 2025'te, ölçümlerin başladığı 1960'tan bu yana en yüksek değerine ulaştı; ocak-temmuz 2026 ön verileri yeni bir rekora işaret ediyor. Sera gazı yoğunlukları da artmayı sürdürüyor. 2025 itibarıyla karbondioksit 1750'ye göre yüzde 53 artışla yaklaşık 426,8 ppm'e, metan yüzde 167 artışla 1.948 ppb'ye, diazot monoksit ise yüzde 26 artışla 339,1 ppb'ye ulaştı.
Buzullar 2025'te 400 gigatondan fazla buz kaybetti. Bu, deniz seviyesinde yaklaşık 1 milimetrelik yükselişe karşılık geliyor ve yıl boyunca her saniye beş olimpik havuzu dolduracak kadar suya eşit. 2025, buzul bulunan 19 bölgenin tamamının buz kaybettiği dördüncü yıl oldu. Antarktika'da deniz buzu, uydu döneminin en düşük üçüncü yıllık maksimumunu gördü; Arktik'te ise yıllık maksimum, kayıtların en düşük ya da en düşük ikinci değerinde kaldı. Kara üzerindeki su depolaması 2014'ten bu yana azalıyor: 2025'te incelenen alanların yüzde 42'sinde depolama normalin altındaydı, uzun dönem ortalaması ise yüzde 25.
Güncellemede yılın aşırı hava olaylarına da yer veriliyor. Avrupa'da yaz aylarındaki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınları, ön tahminlere göre 30 binden fazla ek ölüme yol açtı ve en az sekiz ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı. Hindistan'da nisandaki aşırı sıcaklara yaklaşık 146,5 milyon kişi maruz kaldı. Nepal'de ağustos sonunda Himalayalar'da yaşanan buzul çökmesi ve ani sel, 1.300'den fazla kişinin ölümüne neden oldu. Rapora göre Dünya Sağlık Örgütü de El Niño'nun beklenen sağlık etkilerini ilk kez bir sağlık acil durumu olarak sınıflandırdı.
WMO, erken uyarı alanında ilerleme kaydedildiğini de not ediyor. Çoklu tehlike erken uyarı sistemine sahip olduğunu bildiren ülke sayısı 2015'teki 56'dan 2025'te 136'ya yükseldi. COP31'de Herkes İçin Erken Uyarı girişimindeki ilerleme de değerlendirilecek. Saulo, “Kör uçuş yapmayı göze alamayız” diyerek gözlem ve uyarı sistemlerine yatırımın önemine dikkat çekti. Türkiye ve Avustralya'nın yürüttüğü dönem başkanlığının 13 Kasım'da yayımladığı nihai karar özetinde de erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve uyum finansmanı başlıkları yer alıyor.