İstanbul 20.6°C
Antalya 19.8°C
Manisa 23.2°C
Berlin 29°C
Hürmüz'de gerilim: DMO'dan mayına çarpan tanker ve Bahreyn'de radar iddiası
İran
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul20°
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), 13 Kasım Cuma günü Hürmüz Boğazı'nda sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir geminin deniz mayınına çarparak büyük bir patlamanın ardından alev aldığını açıkladı. DMO aynı gün Bahreyn'de bulunan bir ABD erken uyarı radarını hedef aldığını da duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise DMO'nun fırlattığı iki saldırı amaçlı insansız hava aracını düşürdüğünü, herhangi bir yaralanma ya da hasar yaşanmadığını bildirdi. Tarafların açıklamaları bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.
DMO Deniz Kuvvetleri'nin Tesnim ve Fars ajanslarının aktardığı açıklamasına göre gemi, boğazın doğusunda, DMO'nun “izinsiz ve tehlikeli” olarak tanımladığı güney rotasını kullanmaya çalıştı ve tekrarlanan uyarılara rağmen rotasını değiştirmedi. Açıklamada geminin geçişini ABD savaş uçaklarının desteğine güvenerek yapmaya çalıştığı iddia edildi ve geminin “daha önce patlayan tankerlerin akıbetinden ders almadığı” ifade edildi.
Fars ajansı olayın Birleşik Arap Emirlikleri'ne bağlı Ras el-Hayme limanının yaklaşık 26 kilometre kuzeydoğusunda yaşandığını yazdı ve Copernicus programının Sentinel-2 uydusundan alındığını belirttiği bir görüntü yayımladı. Geminin adı, bayrağı ve mürettebatın durumu açıklanmadı; İran kaynakları da gemi tipini sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ya da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri olarak farklı biçimlerde aktardı. DMO, Hürmüz trafik kontrol merkezinin uyarılarını dikkate almayan her geminin aynı sonuçla karşılaşacağı uyarısında bulundu.
DMO Hava-Uzay Kuvvetleri ise Bahreyn'deki bir ABD erken uyarı radarını “hedef alıp imha ettiğini” öne sürdü. Açıklamada bu saldırının, Hürmüzgan eyaletinin Sirik ilçesindeki bir telekomünikasyon kulesine yönelik hava saldırısına misilleme olduğu belirtildi. İran resmi haber ajansı IRNA da liman kenti Sirik'in perşembe günü “düşman ateşiyle” vurulduğunu bildirmişti. DMO, ihlallerin tekrarlanması halinde “sınırsız biçimde karşılık vermeye” hazır olduğunu açıkladı.
CENTCOM ise cuma günü DMO'nun fırlattığı iki tek yönlü saldırı İHA'sının düşürüldüğünü, yaralanma ya da hasar olmadığını duyurdu. Reuters'ın aktardığına göre bu, eylül başından bu yana İran'ın bir Körfez ülkesindeki ABD askeri varlığına saldırı düzenlediğini ilk kez iddia etmesi.
Boğaz çevresinde son günlerde başka gemiler de hedef alındı. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi'ne (UKMTO) göre Liberya bayraklı ham petrol tankeri Dominica Prosperity, 11 Kasım'da Ras el-Hayme'nin yaklaşık 14 deniz mili kuzeybatısında kimliği belirsiz bir mühimmatla vuruldu ve makine dairesinde yangın çıktı. Hindistan Limanlar, Denizcilik ve Su Yolları Bakanı Sarbananda Sonowal, 19'u Hint vatandaşı 22 kişilik mürettebatın BAE Sahil Güvenliği tarafından güvenle tahliye edildiğini açıkladı. Ortak Deniz Bilgi Merkezi'nin (JMIC) 12 Kasım tarihli raporunda bir önceki rapordan bu yana ikisi Basra Körfezi'nde, ikisi Hürmüz Boğazı'nda olmak üzere dört tanker saldırısı kaydedildi; saldırıların faillerinin tek tek belirlenemediği belirtildi.
JMIC, 1 Mart'tan bu yana bölgede 181 deniz güvenliği olayı kaydettiğini, boğazın doğusundaki demir yerlerinde yaklaşık 211 ticari geminin beklediğini bildirdi. Denizcilik kuruluşları gemilere boğazdan geçmemelerini tavsiye etmeyi sürdürürken sigorta şirketleri de prim fiyatlarını sert biçimde artırıyor ya da bölgedeki gemilere teminat vermeyi reddediyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine göre şubattaki savaşın başlangıcından 11 Kasım'a kadar ticari gemileri etkileyen 134 olay doğrulandı ve 25 denizci hayatını kaybetti.
ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta verdiği bir radyo röportajında ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı “tamamen” kontrol ettiğini savundu. CENTCOM, boğazı açık tutmak için “gece gündüz” çalıştığını ve ABD desteğiyle 4 binden fazla geminin geçiş yaptığını açıkladı. İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf ise boğazın savaş öncesindeki statüsüne “asla dönmeyeceğini” söyledi.
G7 dışişleri bakanları da 11 Kasım'daki ortak bildiride gemilere yönelik saldırıları kınamış, boğazdan geçişe uygulanacak her türlü ücret ve kısıtlamaya karşı olduklarını açıklamıştı. Barış döneminde dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki gerilim, enerjide dışa bağımlı Türkiye dahil pek çok ülke için akaryakıt ve doğal gaz fiyatları açısından yakından izleniyor.