Kanarya Adaları'nda göçmen akını: El Hierro acil durum ilan etti
İspanya'ya bağlı Kanarya Adaları'nın en küçük adalarından El Hierro, kasım ayının ilk günlerinde Batı Afrika'dan gelen göçmen teknelerindeki ani artış nedeniyle acil durum ilan etti. Yaklaşık 11 bin 400 kişinin yaşadığı adaya ayın başından bu yana 30 kadar tekneyle 3 bin 300'den fazla kişi ulaştı. İspanya Deniz Kurtarma Servisi, yalnızca kasımın ilk altı gününde 3 bin 261 kişiyi kurtardığını açıkladı. Ada yönetimi, sağlık ve barınma kapasitesinin zorlandığını belirterek Madrid'den yardım istedi.
El Hierro Ada Meclisi Başkanı Alpidio Armas, gelişlerdeki keskin artıştan büyük endişe duyduklarını söyledi. Armas, yeni gelenler için geçici barınma yerleri arandığını, adadaki hastanenin koşullarının ise "istenmeyen" bir düzeye ulaştığını belirtti. Göçmenlerin ilk ulaştığı liman olan La Restinga'da 6 Kasım'da balıkçılar ve yerel halk bir protesto düzenledi. Balıkçılar, limandaki tekne yoğunluğu nedeniyle balıkçı teknelerinin giriş çıkışının zorlaştığını dile getirdi.
Kanarya Adaları Özerk Yönetimi Başkanı Fernando Clavijo ise durumu "kesinlikle sürdürülemez" olarak nitelendirdi. Clavijo, gelişlerin rekor yıl olan 2024'teki düzeye yaklaştığını, bazı günlerde bu düzeyin bile aşıldığını söyledi. Clavijo'ya göre son on günde takımadalara yaklaşık 7 bin 400 kişi ulaştı. Otobüsler göçmen nakline ayrıldı, diğer adalardan sağlık personeli takviye edildi.
İspanya hükümeti 10 Kasım'da Kanarya Adaları'nda göç acil durumu ilan etti ve yaklaşık 15 milyon avroluk olağanüstü kaynak ayırdı. Bakanlıklar Arası Göç Komisyonu'nun toplantısının ardından açıklanan önlemler arasında Kızılhaç aracılığıyla ek doktor ve hemşire görevlendirilmesi, polis ve tercüman desteğinin artırılması, bölgeye ek bir kurtarma gemisi gönderilmesi ve adalar ile anakara arasındaki transferlerin hızlandırılması yer alıyor. Göçmen akınından etkilenen La Restinga'daki dalış kulüpleri, restoranlar ve balıkçılık işletmeleri için tazminat fonu kurulması da kararlaştırıldı.
Bakan Ángel Víctor Torres, El Hierro'ya ulaşanların yüzde 92'sinin Sahra Altı Afrika kökenli olduğunu ve bunların önemli bir kısmının uluslararası koruma için başvuru hakkı bulunabileceğini söyledi. Clavijo, komisyonun kararlarından memnun olduğunu ancak önlemlerin önceden yapılan uyarılara rağmen gelişlerden sonra geldiğini ifade etti. Takımadaların kabul sisteminde yaklaşık 3 bin çocuk bulunuyor.
Hükümetin bölge temsilcisi Anselmo Pestana, son haftalardaki temel değişikliğin Senegal'den yapılan çıkışlar olduğunu belirtti. Pestana'ya göre 2025'te ve 2026'nın büyük bölümünde Senegal'den neredeyse hiç tekne ayrılmazken son haftalarda gelenlerin neredeyse tamamı bu ülkeden yola çıktı. Göçmenler Kafountine, M'bour ve Saint-Louis gibi limanlardan beş ila yedi gün süren yolculuklar yaptıklarını anlattı. Teknelerde Gine-Bissau, Gambiya, Mali, Senegal ve Gine vatandaşları bulunuyordu.
Clavijo, artışı Senegal'in ev sahipliği yaptığı Gençlik Olimpiyat Oyunları için yaklaşık 15 bin polisin görevlendirilmesi nedeniyle kıyı denetiminin zayıflamasıyla ve Gambiya'daki seçim kampanyasıyla ilişkilendirdi. İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, çıkışların sıkı denetlenmesi için geçen hafta Dakar'da Senegalli mevkidaşıyla görüştü.
Yolculuklar ağır can kayıplarına da yol açıyor. Hayatta kalanların anlatımına göre geçen hafta Kanarya Adaları'na ilerleyen bir teknede iki kişinin cansız bedeni bulundu, beş kişinin ise yolculuk sırasında hayatını kaybettiği düşünülüyor. Son haftalarda adalar açıklarında en az dokuz göçmen öldü.
Kasımdaki sıçramaya rağmen yılın genel tablosu farklıydı. İspanya İçişleri Bakanlığı verilerine göre ocak-ekim döneminde Kanarya Adaları'na deniz yoluyla 13 bin 327 düzensiz göçmen ulaştı; bu sayı 2025'in aynı dönemine göre yüzde 5,5 daha azdı. Atlantik rotasındaki gelişler 2024'te 46 bini aşarak zirve yapmış, ardından kaynak ve transit ülkelerle yapılan iş birliği ve sıkılaştırılan denetimlerle belirgin biçimde düşmüştü.
Konu Avrupa Birliği gündemine de taşındı. Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, Afrika'daki durumun "tüm Avrupa için bir sınav" olduğunu söyleyerek AB komiserlerini sürece dahil olmaya çağırdı. Clavijo'nun, AB İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Brunner ile Afrika kıyılarında olası bir Frontex görevlendirmesini görüşmesi planlanıyordu.