İstanbul 18.1°C
Ankara 12.3°C
Şanlıurfa 11.3°C
Antalya 17.5°C
Van 2.7°C
Berlin 29°C
İrlanda'da 6.790 yaşlı yetişkin: Yoğurt ve peynir tüketimi kas gücüyle ilişkili çıkmadı
Beslenme
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul18°
Yoğurt ve peynir gibi fermente süt ürünlerini daha çok tüketen yaşlı yetişkinlerin kas gücü ve fiziksel işlevleri, daha az tüketenlerden tutarlı biçimde farklı değil. İrlanda'daki Teagasc Gıda Araştırma Merkezi ve University College Cork bünyesindeki APC Microbiome Ireland ile Queen's University Belfast ve King's College London araştırmacılarının çalışması, 4 Kasım 2026'da European Journal of Nutrition dergisinde yayımlandı. Analizde Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti'nde yürütülen iki büyük yaşlanma araştırmasının verileri kullanıldı.
Fermente süt ürünleri, sütün bakteri ya da maya kültürleriyle mayalanmasıyla elde edilen yoğurt, peynir ve kefir gibi ürünleri kapsıyor. Yaş ilerledikçe kas kütlesi ve gücünün azalması, tıpta sarkopeni olarak adlandırılıyor ve düşme, kırılganlık ve bağımsızlık kaybı riskini artırıyor. Fermente süt ürünleri yüksek kaliteli protein içeriyor; ayrıca bağırsak mikrobiyotası üzerinden kas sağlığını etkileyebilecekleri, yani bir “bağırsak-kas ekseni” bulunabileceği öne sürülüyor. Yazarlara göre ancak bu ürünlerin yaşlılarda fiziksel işlevle ilişkisine dair nüfus temelli kanıtlar sınırlı. Bu tür araştırmalarda kavrama gücü, kas gücünün basit ve yaygın kullanılan bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Araştırmacılar Kuzey İrlanda'daki NICOLA çalışmasından yaş ortalaması 64 olan 2.791 kişinin, İrlanda Cumhuriyeti'ndeki TILDA çalışmasından ise yaş ortalaması 66 olan 3.999 kişinin verilerini ayrı ayrı inceledi. Fermente süt ürünü tüketimi, katılımcıların son bir yıldaki beslenmesini soran besin sıklığı anketleriyle hesaplandı. TILDA'daki anket yalnızca yoğurt ve peyniri kapsadığı için bu grupta miktar yerine tüketim sıklığı kullanıldı.
Kas sağlığı, el dinamometresiyle ölçülen kavrama gücü, oturduğu yerden kalkıp kısa bir mesafe yürüme süresini ölçen hareketlilik testi, günlük yaşam aktivitelerindeki kısıtlılıklar ve 30 maddelik bir kırılganlık indeksiyle değerlendirildi. Kavrama gücü, Avrupa'da sarkopeni tanısında kullanılan eşik değerlere göre de sınıflandırıldı; katılımcılar kırılganlık indeksine göre “kırılgan”, “kırılganlık öncesi” ve “sağlam” olarak gruplandı. Sonuçlar yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, fiziksel aktivite, alkol ve sigara kullanımı, gelir ve eğitim düzeyine göre düzeltildi; NICOLA'da enerji ve protein alımı ile bölgesel yoksunluk da hesaba katıldı.
NICOLA'da ham modellerde görülen bazı ilişkiler, diğer etkenler hesaba katıldığında ortadan kalktı ve tüketim miktarı arttıkça değişen bir eğilim saptanmadı. TILDA'da ise beklenenin tersine bir sonuç çıktı: Fermente süt ürünlerini en çok tüketen üçte birlik dilimdeki katılımcıların düşük kavrama gücüne sahip olma olasılığı, en az tüketenlere göre 2,71 kat yüksek bulundu (yüzde 95 güven aralığı 1,12-6,88). Geniş güven aralığı, tahminin belirsizliğinin yüksek olduğunu gösteriyor. Ancak tek tek gıdalar incelendiğinde bu ilişkinin yoğurttan kaynaklandığı ve düzeltmelerden sonra zayıfladığı görüldü. Peynir için tutarlı bir ilişki bulunmadı.
Yazarlar, iki ayrı kohortta fermente süt ürünü tüketiminin fiziksel işlevle tutarlı biçimde ilişkili olmadığı sonucuna vardı ve konunun uzun süreli izlem ile müdahale çalışmalarıyla araştırılması gerektiğini vurguladı.
Çalışmanın önemli sınırları bulunuyor. Veriler tek bir zaman noktasına ait olduğu için neden-sonuç ilişkisi kurulamıyor. Sağlığı bozulan ya da çiğneme güçlüğü çeken yaşlıların yoğurt gibi yumuşak gıdalara yönelmesi, yoğurtla zayıf kavrama gücü arasındaki ilişkiyi açıklayabilir. Kas kütlesi ve bağırsak mikrobiyotası doğrudan ölçülmedi. Besin sıklığı anketleri hatırlamaya dayandığı için hatalı olabiliyor ve TILDA'daki beslenme verileri görece kaba.
Yoğurt, ayran ve beyaz peynir Türkiye'de gündelik beslenmenin temel parçaları arasında. Bu çalışma, söz konusu gıdaların zararlı olduğunu ya da yararsız olduğunu göstermiyor; yalnızca yaşlılarda kas gücünü tek başına koruduklarına dair tutarlı bir kanıt bulunamadığını ortaya koyuyor. Süt ürünleri protein ve kalsiyum kaynağı olmaya devam ediyor, ancak yaşlılıkta kas sağlığı genel beslenme düzeni ve fiziksel aktivite gibi pek çok etkene bağlı. Kas kaybı ya da halsizlik yaşayan yaşlıların ve beslenmesini değiştirmeyi düşünenlerin doktor ya da diyetisyene danışması öneriliyor.