İstanbul 18.1°C
Ankara 12.3°C
Şanlıurfa 11.3°C
Antalya 17.5°C
Van 2.7°C
Berlin 29°C
İngiltere'de antibiyotiğe dirençli kan enfeksiyonları haftada 400'ü aştı
İlaç ve Tedavi
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul18°
Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), 12 Kasım 2026'da yayımladığı yıllık antibiyotik kullanımı ve direnci gözetim raporunda (ESPAUR), İngiltere'de 2025 yılında 21 bin 129 antibiyotiğe dirençli kan dolaşımı enfeksiyonu (bakteremi) kaydedildiğini açıkladı. Bu rakam, haftada ortalama 406 yeni vakaya karşılık geliyor. Ajans, antibiyotik kullanımının belirgin biçimde azalmasına rağmen dirençli enfeksiyonların artmaya devam ettiğine dikkat çekti.
Rapora göre dirençli kan enfeksiyonlarının sayısı 2019'daki 18 bin 86 vakadan 2025'te 21 bin 129'a yükseldi; bu, yüzde 16,8'lik bir artış anlamına geliyor. Artışın hızı ise yavaşladı: 2024'ten 2025'e vakalar yüzde 3,2 artarken, bir önceki yıl bu oran yüzde 9,3 olmuştu. Dirençli Gram-negatif bakterilerin yol açtığı kan enfeksiyonlarıyla bağlantılı ölümler 2025'te 2 bin 318 olarak kaydedildi; bu sayı 2024'te 2 bin 399'du.
ESPAUR, İngiltere'de antibiyotik kullanımını ve bakterilerin ilaçlara karşı direncini her yıl izleyen ulusal gözetim programı. Programın geçen yıl yayımlanan bir önceki raporunda da 2024 yılı için haftada ortalama yaklaşık 400 yeni dirençli enfeksiyon bildirilmiş ve en yoksul bölgelerde yaşayanların bu enfeksiyonlara daha sık yakalandığına dikkat çekilmişti. Yeni rapor, artışın yavaşladığını ancak durmadığını gösteriyor.
Rapor, dirençli enfeksiyonların toplumun her kesimini eşit etkilemediğini de ortaya koyuyor. İngiltere'nin en yoksul bölgelerinde dirençli kan enfeksiyonu oranı, en varlıklı bölgelere göre yüzde 44 daha yüksek bulundu: 100 bin kişide 44,4'e karşı 30,8 vaka. Vakaların yaklaşık yarısı 74 yaşın üzerindeki kişilerde görüldü ve en yüksek oranlar da bu yaş grubunda ölçüldü. Bölgesel farklar da dikkat çekti; en yüksek oran 100 bin kişide 63,3 ile Kuzeybatı Londra'da, en düşük oran ise 27,4 ile Leicester, Leicestershire ve Rutland bölgesinde kaydedildi.
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, kullanım ile direnç arasındaki tablo. Toplam antibiyotik kullanımı 2019'dan 2025'e yüzde 10,7 azalarak bin kişi başına günlük 17,8 dozdan 15,9 doza indi. Toplam kullanımın yüzde 75,8'i birinci basamak sağlık hizmetlerinde, yani aile hekimliği düzeyinde gerçekleşti. Topluluk eczanelerinde karşılanan özel reçetelerdeki antibiyotik tüketimi de bir yılda yüzde 20,8 geriledi.
Sağlık yetkilileri bu tabloyu, antibiyotik kullanımını azaltma çabalarının enfeksiyonları önleme, aşılama programlarını güçlendirme ve yeni tedavilere yatırım yapma adımlarıyla desteklenmesi gerektiğinin işareti olarak yorumluyor. Raporda, Pharmacy First adlı eczane hizmeti üzerinden verilen antibiyotik sayısının arttığı, ancak bu görüşmelerin antibiyotikle sonuçlanma oranının düştüğü de belirtildi.
UKHSA'nın geçici baş tıbbi danışmanı Dr. Shona Arora, antibiyotik kullanımını azaltmanın tek başına yeterli olmadığını belirterek enfeksiyonları önleme ve yeni tedaviler geliştirme çalışmalarının artırılması gerektiğini söyledi. Arora, antibiyotiklerin yalnızca bir sağlık profesyoneli önerdiğinde kullanılması, artan ilaçların sonraya saklanmaması ve aile bireyleri ya da arkadaşlarla paylaşılmaması çağrısında bulundu. Kullanılmayan antibiyotiklerin imha için eczaneye götürülmesini ve uygun olunan aşıların yaptırılmasını da önerdi.
İngiltere Halk Sağlığı ve Hasta Güvenliği Bakanı Diana Johnson ise alınan önlemlerin dirençli enfeksiyonların yayılmasını azaltmaya ve herkesi daha güvende tutmaya yardımcı olacağını ifade etti. Birleşik Krallık, 2024-2029 dönemini kapsayan ulusal eylem planıyla dirençli enfeksiyonların yayılmasını sınırlamayı ve antibiyotik ihtiyacını azaltmayı hedefliyor.
Antimikrobiyal direnç, bakterilerin zamanla kendilerini öldürmek için kullanılan ilaçlara karşı dayanıklılık kazanması anlamına geliyor. Gereksiz ya da yanlış antibiyotik kullanımı bu süreci hızlandırıyor ve basit enfeksiyonların bile tedavisini zorlaştırabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün her yıl düzenlediği Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası bu yıl 18-24 Kasım tarihlerinde yapılacak.
Türkiye, OECD verilerinde uzun yıllar kişi başına antibiyotik tüketiminin en yüksek olduğu ülkeler arasında gösterildi. Sağlık Bakanlığı'nın akılcı ilaç kullanımı çalışmaları ve reçetesiz antibiyotik satışını sınırlayan düzenlemelerle tüketim son yıllarda geriledi. Ancak İngiltere'deki tablo, kullanımın azalmasının tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Antibiyotiklerin yalnızca doktor reçetesiyle ve önerilen şekilde kullanılması önem taşıyor; Dünya Sağlık Örgütü de antibiyotiklerin soğuk algınlığı ve grip gibi viral enfeksiyonlara etki etmediğini hatırlatıyor.