İstanbul 18.1°C
Ankara 12.3°C
Şanlıurfa 11.3°C
Antalya 17.5°C
Van 2.7°C
Berlin 29°C
İstanbul'dan Balıkesir'e uzaktan robotik cerrahi: Böbrekteki tümör çıkarıldı
Tıp Dünyası
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul18°
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ile Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi üroloji ekiplerinin ortak çalışmasıyla, Balıkesir'deki bir böbrek kanseri hastası İstanbul'dan uzaktan bağlanan robotik cerrahi sistemiyle ameliyat edildi. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bülent Önal, operasyona İstanbul'daki Prof. Dr. Murat Dilmener Hastanesi'nden katıldı. Ameliyatta 34 yaşındaki erkek hastanın böbreğindeki tümörlü bölüm, sağlıklı böbrek dokusu korunarak çıkarıldı. Önal, operasyonu Türkiye'de uzaktan cerrahiyle yapılan ilk kanser ameliyatı olarak nitelendirdi. İstanbul'dan operasyona Cerrahpaşa'dan bir öğretim üyesi daha uzaktan katıldı.
Hastaya, tıp literatüründe robot yardımlı parsiyel nefrektomi olarak bilinen işlem uygulandı. Bu yöntemde böbreğin tamamı alınmıyor; yalnızca tümörün bulunduğu kısım çıkarılıyor ve kalan sağlıklı doku korunuyor. Robotik cerrahide cerrah, hastanın yanındaki robot kollarını üç boyutlu görüntü sunan bir konsoldan yönetiyor; robot, cerrahın el hareketlerini küçük kesilerden içeri giren ince aletlere aktarıyor. Uzaktan cerrahide ise bu konsol, hastanın bulunduğu ameliyathaneden kilometrelerce uzakta olabiliyor ve komutlar veri bağlantısı üzerinden iletiliyor.
Balıkesir'deki ameliyathanede Prof. Dr. Şakir Ongün ve Doç. Dr. Çağdaş Şenel'in de aralarında bulunduğu cerrahi ekip görev yaptı. Ameliyat ilk olarak 31 Ekim'de kamuoyuna duyuruldu ve Antalya'da düzenlenen 8. Ürolojik Cerrahi Kongresi'nde uzmanlar tarafından canlı izlendi.
Uzaktan cerrahide en kritik konu, cerrahın konsolda yaptığı hareketlerin hastanın yanındaki robota gecikmesiz ulaşması. Aktarılan bilgilere göre iki üniversitenin internet altyapısı, ameliyattan önce yaklaşık iki hafta boyunca mühendisler tarafından test edildi; veri iletimindeki gecikmeler ve dalgalanmalar izlendi. Hedef, veri aktarımında gecikmeyi 50 ila 100 milisaniye aralığında tutmaktı. Önal, robotik cerrahide 300 milisaniyelik gecikmenin oldukça uzun kabul edildiğini belirtti.
Olası bir bağlantı kopmasına karşı da önlem alındı. Balıkesir'deki cerrahi ekip, ameliyat boyunca gerektiğinde işleme doğrudan müdahale edebilecek şekilde hazır bekledi.
Önal, önemli olanın bir şeyi ilk kez yapmak değil, tüm önlemleri alarak hastanın en iyi sağlık hizmetini almasını sağlamak olduğunu vurguladı. Uzaktan ameliyatta yalnızca bir eksiklik hissettiğini belirten Önal, hastasını ameliyattan önce mutlaka görmeyi ve işlemi kendisine anlatmayı tercih ettiğini, bu kez hastasının elini tutamadığını söyledi.
Önal'a göre yöntem, farklı hastanelerde görev yapan deneyimli cerrahların bilgi ve birikimini aynı ameliyatta bir araya getirmeyi mümkün kılıyor. Hastaların tedavi için büyük şehirlerdeki belirli merkezlere gitmek zorunda kalmamasının da önemli bir kazanım olduğunu belirten Önal, bunun yalnızca hasta için değil aileleri için de büyük bir yük olduğuna dikkat çekti. Önal, yerli robotik cerrahi sistemlerinin üretilmesi için görüşmelerin sürdüğünü de açıkladı.
Cerrahın hastadan kilometrelerce uzakta olduğu ameliyatların geçmişi 2001'e uzanıyor. Fransız cerrah Jacques Marescaux, o yıl New York'tan Fransa'nın Strazburg kentindeki bir hastanın safra kesesini robotik sistemle almış ve bu operasyon tıp tarihine “Lindbergh Operasyonu” olarak geçmişti. Son yıllarda hızlı veri bağlantılarının yaygınlaşmasıyla bu alandaki çalışmalar yeniden hız kazandı. ABD'de AdventHealth bünyesinde Dr. Vipul Patel, ekim ayının sonunda 35 mil, yaklaşık 56 kilometre uzaklıktaki başka bir hastanedeki hastanın prostatını FDA izniyle yürütülen bir araştırma kapsamında uzaktan ameliyatla çıkardı. Türkiye'de de bu yılın nisan ayında İstanbul'da iki merkez arasında 5G destekli deneysel bir uzaktan robotik cerrahi uygulaması, eğitim amaçlı olarak bir deney hayvanı üzerinde gerçekleştirilmişti.
Uzaktan robotik cerrahi, uzman cerraha erişimin sınırlı olduğu bölgeler için umut verici görülse de henüz rutin bir uygulama değil. Bağlantı güvenliği, gecikme süreleri, yasal sorumluluk ve maliyet gibi konular hâlâ dünya genelinde tartışılıyor. Bu nedenle bu tür ameliyatlar şimdilik özenle seçilmiş hastalarda, deneyimli ekiplerin gözetiminde ve yedek planlarla gerçekleştiriliyor. Böbrek tümörü tanısı alan hastalar için hangi cerrahi yöntemin uygun olduğuna, hastalığın evresine ve kişinin genel durumuna göre hekimle birlikte karar veriliyor.