İstanbul 14°C
Ankara 17°C
Adana 21.5°C
Manisa 23.1°C
Berlin 29°C
Yeni Peynir Tebliği yürürlükte: Çeşniye sınır, çiğ süt peynirine olgunlaştırma şartı
Beslenme
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul21°
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2026/24), 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Doğrudan tüketime sunulan ya da başka ürünlerde hammadde olarak kullanılan tüm peynirleri kapsayan tebliğ, üretimden etikete, taşımadan satışa kadar kuralları yeniden düzenliyor. 2015 tarihli eski Peynir Tebliği yürürlükten kaldırıldı; halihazırda faaliyet gösteren işletmelere 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süresi tanındı.
Tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ve soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar kullanılamayacak. Tek istisna, çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla sınırlı miktarda nişasta kullanılması. Süt ve süt ürünü aroması veren aroma vericiler de yasak; peynirde izin verilen bileşenler dışında herhangi bir yabancı madde bulunamayacak. Gıda enzimlerinde yalnızca proteolitik enzimler, lipazlar ve laktaz kullanılabilecek. Sütün standardizasyonunda ise krema, süt tozu, süt proteinleri, tereyağı ve sadeyağ gibi süt kaynaklı ürünlere izin veriliyor.
Çiğ sütten ya da termizasyon denilen hafif ısıl işlemden geçmiş sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler taze olarak satılamayacak. Bu peynirlerin uygun koşullarda en az dört ay, yani 120 gün olgunlaştırılması gerekecek. Olgunlaştırılmadan satılacak peynirlerde kullanılan sütün en az pastörizasyon düzeyinde ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu. Tebliğin ekinde olgunlaştırılmış peynirler için asgari süreler de belirlendi: 1,5 kilogramın üzerindeki kalıplarda 90, daha küçük kalıplarda 45 gün; salamurada olgunlaştırılan peynirlerde ise ağırlıktan bağımsız olarak 90 gün. Çiğ sütten yapılan peynirlerin etiketinde “çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre yüksekliğinde yazılacak.
Fındık, ceviz, baharat, meyve, bal ya da çikolata gibi çeşni maddeleri eklenen peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise en fazla yüzde 15 olabilecek. Çeşniden gelen beta-sitosterol oranı yüzde 2'yi geçemeyecek; bu koşul çikolatalı taze peynirlerde aranmayacak. Taze peynirler dışında sert kabuklu meyveler tane ya da parça halinde, susam ve çörek otu gibi baharatlar tane halinde kullanılacak, ezme ya da püre şeklinde eklenemeyecek. Susam dışında mısır, ayçekirdeği gibi yağ üretiminde kullanılan tohumlar çeşni olarak kullanılamayacak. Şeker katılan çeşnili taze peynirlerin ön yüzünde ise “yüzde ... ilave şeker içerir” ibaresi yer alacak. Tebliği eski düzenlemeyle karşılaştıran hukuki değerlendirmelere göre çeşni oranı sınırı ve ilave şeker ibaresi önceki tebliğde bulunmuyordu.
Peynirin adı ambalajın temel görüş alanında yer alacak; yağlılık sınıfı ürün adıyla aynı yüzde ve aynı büyüklükte yazılacak. Kuru maddede yüzde 45 ve üzeri süt yağı içerenler tam yağlı, yüzde 25-45 arası yarım yağlı, yüzde 10-25 arası az yağlı, yüzde 10'un altı ise yağsız sınıfında yer alıyor. Olgunlaştırılmış peynirlerde son tüketim tarihine ek olarak gün, ay ve yıl şeklinde üretim tarihi ile olgunlaştırma süresi belirtilecek. Farklı hayvanların sütü karıştırıldığında türler kullanılan miktara göre çoktan aza sıralanacak ve etikette hayvan görseli kullanılamayacak. Kaşar peynirine “eski” denebilmesi için en az 120 gün olgunlaştırılması gerekiyor. “Köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi ifadelerin kullanılması eski düzenlemede olduğu gibi yasak. “Taze” ibaresi yalnızca olgunlaştırılmamış beyaz peynir ve kaşar için kullanılabilecek.
Eritme peyniri dökme olarak satılamayacak; adı ambalajda en az 3 milimetre yüksekliğinde yazılacak ve ürün, geleneksel, yöresel ya da coğrafi işaretli peynirleri çağrıştıracak biçimde sunulamayacak. Peynirin ham maddesi olan teleme doğrudan son tüketiciye satılamayacak. Teleme ve peynirlerin muhafaza, taşıma ve satış sırasında 10 derecenin altında tutulması zorunlu. Tebliğin ekinde peynir türlerine göre azami tuz oranları da yer alıyor; örneğin kuru maddede tuz oranı olgunlaştırılmış beyaz peynirde yüzde 7,5'i, olgunlaştırılmış kaşarda yüzde 5'i geçemeyecek.
Tebliğ yayımlandığı gün yürürlüğe girdi, ancak daha önce faaliyet gösteren işletmeler 30 Nisan 2027'ye kadar eski tebliğ hükümlerine göre denetlenecek. Bu tarihe kadar piyasaya sürülen peynirler raf ömrü sonuna kadar satılabilecek. Dilimlenebilir eritme peynirleri ise bu kuralın dışında tutuldu: 30 Nisan 2027'den sonra yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peyniri piyasada bulunamayacak. Kurallara aykırı davrananlara 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanacak. Tüketiciler açısından yeni düzenleme, etikette yağ sınıfı, olgunlaştırma süresi ve süt türü gibi bilgilerin daha görünür hale gelmesi anlamına geliyor.