Piyasa bozucu eylemlere ağır ceza: Sermaye Piyasası teklifi aralıkta Meclis'e geliyor

VGN

Meclis

VGN 14 Kasım 2026, 16:30 3 dk okuma

AK Parti, piyasa bozucu eylemlerde hapis ve idari para cezalarını ağırlaştıracak yaklaşık 25 maddelik Sermaye Piyasası Kanunu teklifini aralık başında TBMM'ye sunmaya hazırlanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı da Meclis'e verdiği yanıtlarda planlanan değişiklikleri sıraladı.

AK Parti, sermaye piyasalarında piyasa bozucu eylemlerde bulunanlara yönelik hapis ve idari para cezalarını ağırlaştıracak yeni bir kanun teklifi üzerinde çalışıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte yürütülen ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda değişiklik öngören yaklaşık 25 maddelik teklifin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki 2027 bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından aralık ayı başında Meclis Başkanlığına sunulması planlanıyor. Taslağa ilişkin ayrıntılar 10 Kasım'da basına yansıdı.

104-107. maddelerdeki cezalar ağırlaşacak

Basına yansıyan taslağa göre, Sermaye Piyasası Kanunu'nun piyasa dolandırıcılığı ve diğer suçlara ilişkin 104, 105, 106 ve 107. maddelerinde yer alan hapis ve idari para cezaları artırılacak. Teklifle piyasa bozucu eylemlere karşı caydırıcılık sağlayacak hükümlerin yanı sıra şeffaflık kriterlerinin güçlendirilmesi, izleme ve denetim alanında yetkililerin sorumluluklarının genişletilmesi, yatırımcı tazmin mekanizmasının güçlendirilmesi ve sermaye piyasası kurumlarının itibarını korumaya yönelik düzenlemeler hedefleniyor.

Taslak çalışmalarında benzer krizlerin yaşandığı Güney Kore, Fransa, İsviçre ve İngiltere gibi ülkelerdeki uygulamaların incelendiği bildirildi. AK Partili yetkililer, mevcut kanunun iyi hazırlanmış bir metin olduğunu ancak uygulamada sorunlar yaşandığını belirterek, “denetim zafiyetini” giderecek önlemler alınacağını ifade etti. Yetkililere göre teklifin temel esasları “şeffaflık, denetlenebilirlik ve müeyyide” olacak.

Bakanlık Meclis'e yazılı yanıtla değişiklikleri sıraladı

Hazine ve Maliye Bakanlığı da TBMM'ye gönderdiği yazılı yanıtlarda, Sermaye Piyasası Kanunu'nda planlanan değişikliklere ilişkin çalışmaları özetledi. 9 Kasım'da kamuoyuna yansıyan yanıtlara göre bakanlığın üzerinde çalıştığı başlıklar şöyle sıralanıyor: fon malvarlığının hukuka aykırı biçimde azaltılmasına karşı zarara uğrayan fonlar için Kurul kararıyla olağanüstü tasfiye ve hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması mekanizması; fonu zarara uğratanların gerektiğinde şahsen sorumlu tutulması ve piyasa suistimallerinde sorumlulukların netleştirilmesi; idari ve adli cezaların ağırlaştırılması.

Bakanlığın yanıtlarında ayrıca Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin teşkilatının, yetkilerinin ve gelir kaynaklarının güçlendirilmesi, merkezi takas kuruluşları için kurtarma ve tasfiye çerçevesi oluşturulması, ihraç süreçlerinin sadeleştirilmesi ve sürdürülebilirlik alanında Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) düzenleme yetkisi verilmesi yer alıyor. Sermaye piyasası kurumlarının itibarını zedeleyen asılsız yayınların suç olarak tanımlanması da planlanan değişiklikler arasında bulunuyor.

Arka planda fon tasfiyeleri var

Düzenleme, SPK'nın 17 Eylül 2026'da bazı yatırım fonları için olağanüstü tasfiye kararı almasıyla başlayan sürecin ardından gündeme geldi. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, ekim ayında fon tasfiyesine ilişkin özel kanun teklifini sunarken tasfiye sürecindeki 131 fonun sistemdeki toplam fon sayısının yüzde 4,6'sını oluşturduğunu söylemişti. Söz konusu teklif yasalaşmış; yatırımcılara kişi başı 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasının önü açılmıştı. Bu kanuna göre tasfiye SPK gözetiminde yürütülüyor, tahsilat ve takip işlemlerini ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) üstleniyor; ara ödemeler nihai tazminat anlamına gelmiyor. Güler o dönemde, “Suç işleyen bu süreçten asla yararlandırılmayacak” demişti.

Fon tasfiyeleriyle bağlantılı adli soruşturmalar da sürüyor. Soruşturmalar kapsamında, aralarında eski kamu yöneticilerinin de bulunduğu çok sayıda kişi hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verildi. Hukuki süreçler devam ederken, sorumluluğu iddia edilen kişiler hakkında yargı kararı kesinleşmiş değil.

Teklif nasıl ilerleyecek?

Taslak üzerindeki çalışmaların kasım ayı içinde tamamlanması hedefleniyor. Teklif Meclis Başkanlığına sunulduktan sonra ilgili ihtisas komisyonunda görüşülecek, ardından Genel Kurul gündemine gelecek. Meclis'in kasım ayı gündemi, 27 Kasım'a kadar sürmesi planlanan Plan ve Bütçe Komisyonu çalışmaları nedeniyle büyük ölçüde 2027 bütçesine ayrılmış durumda; bütçe kanun teklifi komisyondan sonra Genel Kurul'a gelecek.

Yatırımcı açısından ne değişebilir?

Planlanan değişiklikler yasalaşırsa, piyasa dolandırıcılığı ve manipülasyon gibi fiillerde cezaların alt ve üst sınırlarının yükselmesi, fon yöneticileri ve denetim sorumlularının şahsi sorumluluğunun genişlemesi ve zarar gören yatırımcıların tazmin imkânlarının artması bekleniyor. Ancak teklifin kesin metni henüz Meclis'e sunulmadığından ceza oranları ve yürürlük tarihleri, metin kamuoyuyla paylaşıldığında netleşecek.