İBB Başkanvekili Aslan: Saraçhane binasının tapusu bizden alındı, kiracı olacağız
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanvekili Nuri Aslan, belediyenin Saraçhane'deki ana hizmet binasının tapusunun İBB'den alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçtiğini açıkladı. Aslan, 13 Kasım'da restore edilen Haliç Tersanesi'nde açılan Forsa Performans Sanatları Merkezi'ndeki konuşmasında, “Duymamışsınızdır diye söylüyorum. Oturduğumuz Saraçhane binasının tapusunu da bizden aldılar. Allah'ın izniyle kendi yerimizde kiracı olacağız” dedi.
Sürecin başlangıcı ekim ayına dayanıyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, 2 Ekim'de basına yansıyan bilgilere göre İBB'nin Saraçhane'deki ana hizmet binasının kendi adına tescil edilmesi için Fatih Tapu Müdürlüğüne başvurdu. O tarihte tapu kayıtlarında İBB adına kayıtlı görünen taşınmaz için yapılan talepte, Vakıflar Kanunu'nun 30. maddesi hukuki dayanak olarak gösterildi. Başvuru haberleri kamuoyuna yansıdığında, tescil işleminin 2 Ekim ya da 5 Ekim'de tamamlanmasının beklendiği bildirilmişti.
Aynı dönemde basında, mülkiyetin Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçmesi halinde binanın kullanımına ilişkin üç seçeneğin bulunduğu aktarılmıştı: binanın İBB'ye kiralanması, kamu hizmetinde kullanılmaya devam etmesi için mülkiyeti Vakıflar'da kalmak üzere İBB'ye tahsis edilmesi ya da İBB'nin binadan çıkarılması. Aslan'ın “kiracı olacağız” sözleri, bu seçenekler arasında kira yolunun gündemde olduğuna işaret ediyor. İBB'nin ise tescilin resmen bildirilmesinin ardından yargı yoluna başvuracağı ekim ayında basına yansımıştı; belediyenin dava açıp açmadığına ilişkin güncel bir açıklama henüz yapılmadı.
Talebin dayanağı olan 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 30. maddesi, 2025 yılında 7565 sayılı Kanun'la değiştirildi. Değiştirilen madde, vakıf yoluyla meydana gelen ancak daha sonra Hazine, belediyeler veya diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetine geçen vakıf kültür varlıklarının ilgili vakfa devrini düzenliyor. Aynı madde kapsamında vakıf kaynaklarıyla inşa edilen, onarılan ya da ilave yapılan yapılar da vakıf yoluyla meydana gelmiş kabul ediliyor.
Basına yansıyan tapu bilgilerine göre Saraçhane'deki taşınmaz üzerinde yedi vakıf adına şerh bulunuyor. Bunlar arasında Ayasofya-i Kebir Vakfı, Yakup Ağa Vakfı, Dervişzade Mustafa Vakfı, Ahmet Paşa Vakfı, İsmihan Kaya Sultan Vakfı, Elhaç Hüseyin Ağa Vakfı ve Cübbeci Başı Dikran Vakfı yer alıyor.
Saraçhane'deki İBB binasının projesi 1953'te mimar Nevzat Erol tarafından hazırlandı. İnşaatına 1960'ta başlanan bina, 1970'te tamamlanarak hizmete girdi. Yapı o tarihten bu yana İstanbul'un yerel yönetim merkezi olarak kullanılıyor; İBB Meclisi'nin toplantıları da Saraçhane yerleşkesinde yapılıyor.
Aslan konuşmasında yalnızca Saraçhane'den söz etmedi. Yedikule Gazhanesi'ni yaklaşık 1 milyar lira harcayarak ayağa kaldırdıklarını, ancak yapının daha sonra Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçtiğini söyleyen Aslan, “Biz İBB olarak Cumhuriyetin bir kurumuyuz. Vakıflar Genel Müdürlüğü de Cumhuriyetin bir kurumu” ifadelerini kullandı. Aslan, “Parayı biz harcıyoruz, binaları bitiriyoruz, onlar alıyorlar müze olarak çalıştırıp para kazanıyorlar. Bu para bu millete geldiği için biz gocunmuyoruz” diye konuştu.
Başkanvekili Aslan, yaşananların motivasyonlarını düşürmediğini belirterek tarihi eserlerin restorasyonuna devam edeceklerini söyledi: “Hiçbir tarihi eseri yalnız bırakamayız ve yapmadan bırakamayız. Vakıfların parası olmayabilir, hükümetin sıkıntıları olabilir, işte orada İBB hep yanında.”
Aslan'ın sözleri, restore edilen Haliç Tersanesi'nde hizmete açılan Forsa Performans Sanatları Merkezi'nin açılış töreninde geldi. Aslan, merkezin gençlere yönelik amacını anlatırken, “Biz burayı da gençlerimiz gelsin, sadece izlemesin, burada üretsin, sahnede olsun istedik” dedi. İstanbul'da her çocuğun eşit şartlarda yaşaması gerektiğini söyleyen Aslan, kentte yaşayan herkesin sanattan, müzeden ve tiyatrodan eşit şartlarda yararlanmasını hedeflediklerini belirtti.
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün, Aslan'ın tapu devrine ilişkin sözleri üzerine kamuoyuna yansıyan bir açıklaması bulunmuyor. Kurum, ekim ayındaki başvurusunda talebini yasanın 30. maddesine dayandırmıştı. Tescilin tamamlandığı tarih ve binanın kullanımına ilişkin olası kira ya da tahsis koşulları da resmi olarak açıklanmadı. İBB ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasında daha önce de tarihi yapıların mülkiyeti ve işletmesi konusunda anlaşmazlıklar yaşanmış, bazı uyuşmazlıklar yargıya taşınmıştı.