Haluk Bilginer’in Türkiye sineması sözlerinin yeniden gündeme gelmesi üzerine konuşan Yılmaz Özdil, vatandaşlık yemini üzerinden oyuncuya tepki gösterdi; işçi ölümlerine ilişkin rakamları aynı yayında paylaştı.
Gazeteci Yılmaz Özdil, Haluk Bilginer’in “Türk sineması” yerine “Türkiye sineması” ifadesini kullanmayı öneren sözlerine tepki gösterdi. YouTube kanalındaki değerlendirmesinde oyuncunun Britanya vatandaşlığı bulunduğunu söyleyen Özdil, “İngilizim diye yemin edip Türk milletini inkâr edemezsin” ifadelerini kullandı. Özdil, aynı yayında işçi ölümlerini ve iktidarın çalışma hayatına ilişkin politikalarını da gündeme taşıdı.
Eski açıklama yeniden gündemde
Tartışmanın merkezinde, Bilginer’in geçmişteki bir röportajında söylediği “Türkiye sineması diyelim mi ona? Türk sineması demek bana doğru gelmiyor” sözleri bulunuyor. Açıklama, kasım ayında yeniden dolaşıma girmesinin ardından sinemanın nasıl adlandırılması gerektiğine ilişkin tartışmayı canlandırdı.
Özdil, eleştirisini farklı ülkelerin sinemaları için kullanılan adların ötesine taşıyarak vatandaşlık kavramı üzerine kurdu. Bilginer’in Britanya vatandaşı olduğunu belirten gazeteci, vatandaşlık başvurularında uygulanan “Life in the UK” sınavını ve bağlılık yeminini örnek gösterdi.
Özdil’den Anayasa’nın 66’ncı maddesine atıf
Özdil, Britanya vatandaşlık sürecindeki yükümlülüklerle Türkiye’deki vatandaşlık tanımını karşılaştırdı. “İngiliz yasalarına uyacağına dair yemin edeceksin. Ama bizim yasalarımıza uymayacaksın, öyle mi?” diyen Özdil, Anayasa’da “Türk milleti” ifadesinin yer aldığını vurguladı.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 66’ncı maddesinde, “Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür” hükmü bulunuyor. Özdil, Bilginer’in kullandığı sinema tanımına yönelik itirazını bu vatandaşlık tanımıyla ilişkilendirdi.
Britanya vatandaşlık metninde ne yazıyor?
Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığının yayımladığı güncel tören metninde “British citizen”, yani Britanya vatandaşı ifadesi kullanılıyor. Bu tanım, İngiliz kimliğini ifade eden “English” sözcüğünden farklı. Metin, hükümdara bağlılık ile Birleşik Krallık’ın hak ve özgürlüklerine, demokratik değerlerine ve yasalarına saygı taahhüdünü içeriyor. Katılımcılar dinî yemin yerine dinî ifade içermeyen bağlılık beyanını da tercih edebiliyor.
“Life in the UK” sınavı için ise yaş ve sağlık durumuna bağlı muafiyetler bulunuyor. Bilginer’in vatandaşlığı hangi tarihte ve hangi başvuru yoluyla kazandığına ilişkin belgeye ulaşılamadığı için güncel sınav ve tören şartlarının oyuncuya nasıl uygulandığı belirlenemiyor.
İşçi ölümleri için 38 bin 281 sayısını verdi
Özdil, aynı yayında 2003 yılından bu yana iş kazalarında hayatını kaybeden işçilerin sayısının 38 bin 281’e ulaştığını söyledi. Paylaştığı yıllık rakamlar arasında 2003 için 810, 2010 için 1.434, 2015 için 1.730 ve 2020 için 2.427 can kaybı yer aldı.
Gazeteci, işçi ölümlerini iktidarın taşeronlaşma ve özelleştirme politikalarıyla ilişkilendirdi. İşverenlere yönelik yaklaşımı eleştiren Özdil, iş kazalarında yaralanıp daha sonra yaşamını yitiren kişilerin durumunun yeterince takip edilmediğini savundu.
Meslek hastalıklarına da dikkat çekti
Özdil, meslek hastalıklarının uzun vadede yol açtığı ölümlerin de hesaba katılması gerektiğini belirtti. Bu kayıplarla birlikte toplamın 50 binin üzerine çıkabileceğini savundu.
Özdil’in verdiği toplamın hangi veri setine ve hangi son tarihe dayandığı açıklığa kavuşmadığından, söz konusu sayılar gazetecinin açıklaması olarak aktarılıyor. Elli binin üzerindeki kayıp değerlendirmesi de Özdil’in tahminini yansıtıyor.
İstanbul 18.5°C
Antalya 19.6°C
Konya 12.2°C
Van 9.7°C
Berlin 29°C
İstanbul18°