İstanbul 18.5°C
Antalya 19.6°C
Konya 12.2°C
Van 9.7°C
Berlin 29°C
23 bin kişilik akıllı yüzük verisi: Düzensiz uyku, depresyon ve yalnızlıkla bağlantılı
Ruh Sağlığı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul18°
ABD'de Kaliforniya Üniversitesi San Francisco (UCSF) ve San Diego (UCSD) kampüslerinden araştırmacıların yaklaşık 23 bin yetişkinin giyilebilir cihaz verilerini incelediği çalışma, uyku saatleri düzensiz olan kişilerde depresyon, kaygı ve yalnızlık belirtilerinin daha ağır seyrettiğini ortaya koydu. Scientific Reports dergisinde 13 Kasım'da yayımlanan çalışma, uykunun yalnızca süresinin değil, her gün aynı saatlerde başlayıp bitmesinin de ruh sağlığıyla ilişkili olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmanın verileri, 2020'de giyilebilir cihazların Covid-19'u belirtiler ortaya çıkmadan saptamaya yardımcı olup olamayacağını incelemek için başlatılan TemPredict adlı ulusal çalışmadan geldi. Katılımcıların yaş ortalaması 46'ydı ve yarısına yakını kadındı. Katılımcılar, hareket ve yaşamsal belirtileri ölçen sensörleri sayesinde uykuya dalma ve uyanma zamanlarını tahmin eden bir akıllı yüzük kullandı. Kişi başına ortalama 154 günlük, yani yaklaşık beş aylık uyku kaydı analiz edildi. Ruh sağlığı ise katılımcıların her ay doldurduğu, depresyon, kaygı ve yalnızlığı ölçen geçerliliği kanıtlanmış anketlerle değerlendirildi. Ekip, daha önceki kısa süreli çalışmalarla karşılaştırma yapabilmek için tek haftalık bir kesit de oluşturdu; ancak asıl analiz uzun dönemli verilere dayanıyor.
Araştırmacılar, uyku-uyanıklık saatlerinin günden güne ne kadar tutarlı olduğunu gösteren uyku düzenliliği indeksini kullandı. 0 ile 100 arasında değişen bu ölçekte yüksek puan daha düzenli bir uyku programı anlamına geliyor.
Sonuçlar, depresyon şiddeti arttıkça uyku düzenliliğinin kademeli olarak düştüğünü gösterdi. Depresyon belirtisi olmayan ya da çok hafif olanlarda ortalama puan 84 iken bu değer hafif depresyonda 83'e, orta düzeyde 81'e, ağır depresyonda ise 75'e indi. Kaygı açısından da benzer bir tablo görüldü: Kaygı düzeyi normal olanlarda ortalama 84 olan puan, ağır kaygı yaşayanlarda 79'du. Yalnızlık düzeyi yüksek olanların uyku programı da daha düzensizdi; bu grupta ortalama puan yaklaşık 81,8 iken yalnızlık düzeyi normal olanlarda 83,8 olarak hesaplandı. İstatistiksel modellerde de indeksteki her 5 puanlık düşüşün, daha ağır belirtiler görülme olasılığındaki artışla ilişkili olduğu bildirildi.
Çalışmanın ilk yazarı Severine Soltani'nin açıklamasına göre 84 puan, yatma ve kalkma saatlerinin günden güne ortalama yaklaşık bir saat kaydığı bir düzene karşılık geliyor. 75 puanda ise bu kayma bir buçuk saate yaklaşıyor.
Kıdemli yazar, UCSF Psikiyatri ve Davranış Bilimleri Bölümü'nden Ashley Mason, düzensiz uyku-uyanıklık saatlerinin vücudun biyolojik saatiyle uyumunu zayıflatabileceğini ve bu durumun depresyonla ilişkili olduğunu belirtti. Araştırmacılara göre değişken uyku saatleri ışığa maruz kalma, yemek, egzersiz ve sosyal etkinliklerin zamanlamasını da kaydırarak bu ilişkiye katkıda bulunuyor olabilir. Bu açıklama ise çalışmada doğrudan test edilmiş değil, bir hipotez niteliğinde.
Araştırma gözlemsel nitelikte olduğu için düzensiz uykunun ruh sağlığı sorunlarına yol açtığını kanıtlamıyor. İlişki iki yönlü olabilir: Depresyon ve kaygı uykuyu bozabilir, düzensiz uyku da ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir. Mason, başka uzun süreli araştırmaların düzensiz uykunun önce geldiğini düşündürecek bazı ipuçları sunduğunu söylese de bu sorunun kesin yanıtı henüz yok.
Çalışmanın başka sınırlılıkları da bulunuyor. Uyku verisi cihaz tahminlerine, ruh sağlığı verisi ise katılımcıların kendi bildirimlerine dayanıyor. Gruplar arasındaki puan farkları bazı karşılaştırmalarda küçük. Ayrıca çalışmanın finansmanının bir bölümü, kullanılan akıllı yüzüğün üreticisi Oura'dan sağlandı. Araştırmacılar, insanlara daha düzenli bir uyku programı kazandırmanın ruh sağlığını iyileştirip iyileştirmediğinin klinik çalışmalarla test edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Akıllı saat ve yüzükler gibi cihazların yaygınlaşması, uyku alışkanlıklarının aylar boyunca gerçek yaşam koşullarında izlenmesini mümkün kılıyor. Bu çalışma da kısa süreli ölçümlerin ötesinde uzun dönemli verinin değerini gösteriyor. Hafta içi ve hafta sonu arasında büyük farklar olmadan benzer saatlerde yatıp kalkmak, genel uyku sağlığı önerileri arasında zaten yer alıyor. Ancak süren uykusuzluk, isteksizlik, mutsuzluk ya da yoğun kaygı yaşayanların bu belirtileri yalnızca uyku düzeniyle açıklamaya çalışmadan bir hekime veya ruh sağlığı uzmanına başvurması öneriliyor.