İstanbul 18.5°C
Antalya 19.6°C
Konya 12.2°C
Van 9.7°C
Berlin 29°C
Kalibaf: Anlaşma için top artık ABD'de; Trump: İran'la anlaşmaya ihtiyacımız yok
İran
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul18°
İran Meclis Başkanı ve ABD ile müzakerelerde İran heyetine başkanlık eden Muhammed Bakır Kalibaf, savaşı sona erdirecek bir anlaşma için “topun artık ABD'nin sahasında olduğunu” söyledi. Kalibaf, 11 Kasım'da Al Jazeera'ya verdiği röportajda Tahran'ın arabulucular aracılığıyla ilettiği şartlara Washington'un henüz resmi bir yanıt vermediğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump ise ertesi gün İran'la bir anlaşmaya ihtiyaçları olmadığını açıkladı.
Kalibaf, Katar üzerinden iletilen ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin öneride yer alan yedi maddelik çerçeveyi “müzakerelere devam edebilmemiz için belirlediğimiz asgari şartlar” olarak tanımladı. Kalibaf'ın aktardığına göre şartlar arasında ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının sona ermesi, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, savaş sonrasında bölgeye konuşlandırılan ek ABD kuvvetlerinin geri çekilmesi, tüm cephelerde çatışmaların durması ve savaşın sona erdiğinin açıkça ilan edilmesi bulunuyor.
“Top artık ABD'nin sahasında; karar vermeli ve bunu açıklamalı” diyen Kalibaf, anlaşmanın önündeki temel engelin güven eksikliği olduğunu vurguladı. Kalibaf, “Biz savaş yanlısı değiliz, savaş istemiyoruz ve savaşın sürmesini de istemiyoruz” derken ABD ya da İsrail'in yeni bir saldırı başlatması halinde İran'ın “kararlılıkla karşılık vereceğini” söyledi. Kalibaf ayrıca Katar ve Pakistan'ın iki resmi arabulucu olduğunu, Rusya, Çin ve bazı bölge ülkelerinin de tarafları yakınlaştırmaya çalıştığını ifade etti.
Kalibaf, Hürmüz Boğazı'nın savaş öncesi statüsüne “asla dönmeyeceğini” ve boğazın geleceğinin kıyıdaş iki ülke olan İran ve Umman tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi. Boğazı müzakerelerin dışında bırakan bir düzenlemeyi kabul etmeyeceklerini belirten Kalibaf, boğazda “serbest sular” bulunmadığını da savundu. ABD ise İran'ın şartlarını, öncesinde bir nükleer anlaşma yapılmadan kabul etmeyi reddediyor; Tahran nükleer konunun ayrı ele alınmasını istiyor.
Trump, 12 Kasım'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Başkan Yardımcısı JD Vance'e “İran'la anlaşmaya ihtiyacımız yok” dediğini yazdı ve Vance'ten Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki suç ve yolsuzluğa odaklanmasını istedi. Trump, “O günler çoktan geride kaldı. Onların parası bizde, yüz milyarlarca dolar, boğazları da bizde” ifadelerini kullandı. Vance, nisan ayında İslamabad'da yürütülen ve haziranda bir mutabakat zaptıyla sonuçlanan görüşmelerde ABD heyetine başkanlık etmişti; bu mutabakat daha sonra Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne ilişkin anlaşmazlık nedeniyle çökmüştü.
Trump aynı gün, Suudi Arabistan'ın kendisinden “bir süre işleri şimdiki haliyle bırakmasını” istediğini söyledi. Trump bir radyo röportajında ise durumun “ters yöne gittiğini” görmesi halinde saldırıları yeniden başlatabileceğini, İran'daki yönetimin kendi görev süresi sonunda hâlâ iktidarda olmasını “yenilgi” sayacağını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise 13 Kasım'da yaptığı açıklamada İran yönetimine uygulanan ekonomik baskının “o kadar büyük olduğunu ki askeri harekâta gerek kalmadığını” söyledi. Savaşın ABD kamuoyunda popüler olmadığını kabul eden Rubio, “Ama bence zafer, onların asla bir nükleer silaha sahip olmamasını sağlamaktır” dedi ve Trump'ın İran'ın nükleer programını “ele alınmadan” bırakmayacağını vurguladı.
Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'tan Aniseh Bassiri Tabrizi, mevcut durumu “ne savaş ne barış” olarak tanımlayarak büyük çaplı saldırıların önümüzdeki günlerde olası görünmediğini, ancak tablonun birkaç hafta içinde değişebileceğini söyledi. Tahran ise aynı hafta Bahreyn'deki bir ABD radarını hedef aldığını iddia etti; ABD bu iddiayı doğrulamadı.
Bölgesel diplomasi trafiği de sürüyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan oluşan ve kamuoyunda “Mekke İttifakı” olarak anılan grubun temsilcileri, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın da katılımıyla ekim ayının sonunda Tahran'da Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmüştü. Bu hafta ise Trump'ın, önümüzdeki hafta Asya-Pasifik zirvesi marjında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı üçlü görüşmede İran'ı gündeme getireceği bildirildi.