İstanbul 13.2°C
Ankara 15.9°C
Şanlıurfa 16.8°C
Manisa 21.9°C
Kayseri 14°C
Berlin 29°C
Erdoğan ile Paşinyan Antalya'da görüştü: Normalleşmede demiryolu ve sınır gündemde
Diplomasi
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İstanbul13°
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 11 Kasım'da Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Görüşmede Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Erdoğan sürecin yapıcı adımlarla ilerlediğini söylerken, Paşinyan görüşmenin ardından iki ülke arasındaki demiryolunun yenilenmesi ve sınırların açılması gerektiğini vurguladı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın açıklamasına göre Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi için Antalya'da bulunan Paşinyan ile normalleşme sürecini ve bölgesel konuları görüştü. Erdoğan, normalleşmenin yapıcı hamlelerle sürdüğünü, bu süreçte bazı sembolik ancak önemli adımların atıldığını ifade etti. Erdoğan ayrıca Türkiye'nin Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış sürecini yakından takip ettiğini ve desteklediğini belirtti. Erdoğan, Paşinyan'ı COP31 kapsamında Antalya'da gerçekleştirdiği ikili görüşmeler çerçevesinde kabul etti.
Görüşmeye ilişkin soruyu TRT World'e yanıtlayan Erdoğan, temasın olumlu geçtiğini söyledi. Ermenistan Başbakanlık Ofisi'nin açıklamasına göre Erdoğan, Paşinyan'ın Antalya ziyaretinden ve Liderler Zirvesi'ne katılımından duyduğu memnuniyeti de dile getirdi. Paşinyan, Türkiye'nin dönem başkanlığını üstlendiği iklim konferansının liderler bölümüne katılmak üzere Antalya'ya gelmişti.
Paşinyan da TRT World'e yaptığı açıklamada Erdoğan ile son derece olumlu bir görüşme gerçekleştirdiklerini ifade etti. Ermenistan Başbakanı, “Şimdi ülkelerimiz arasındaki demiryolunu yenilemeli ve sınırları açmalıyız” dedi ve bu konuda çalışmaların sürdüğünü belirtti. Paşinyan, ilişkilerin gelişmeye devam etmesini beklediğini de söyledi.
Ermenistan Başbakanlık Ofisi'nin görüşmeye ilişkin açıklamasında ise iki liderin normalleşme sürecinin mantıklı bir sonuca ulaştırılmasının önemini vurguladığı aktarıldı. Açıklamaya göre taraflar bugüne kadar atılan adımları ve varılan mutabakatları değerlendirdi, ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini ele aldı. Liderlerin Ermenistan-Azerbaycan barışının bölgesel işbirliğine katkısını, TRIPP projesi ve ulaşım bağlantılarının açılmasına yönelik adımları da konuştuğu belirtildi.
Türkiye ile Ermenistan arasındaki kara sınırı 1993'ten bu yana kapalı bulunuyor ve iki ülke arasında resmi diplomatik ilişki yok. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan 5 Kasım'da yaptığı açıklamada, kaydedilen tüm ilerlemeye ve olumlu ivmeye rağmen sınırın hâlâ kapalı olduğunu, ancak sınırın açılmasının ve diplomatik ilişkilerin kurulmasının her an mümkün olabileceğini söylemişti.
Mirzoyan'ın açıklamasına göre iki ülke arasındaki ticarette gümrük işlemleri bugüne kadar üçüncü bir ülke üzerinden yürütülüyor. 2027'den itibaren ihracat ve ithalatın doğrudan gümrük sistemi üzerinden yapılması planlanıyor; yük taşımacılığı ise coğrafi nedenlerle şimdilik Gürcistan üzerinden sürüyor.
İki ülkenin özel temsilcileri Temmuz 2022'de kara sınırının üçüncü ülke vatandaşlarının geçişine açılması konusunda uzlaşmıştı. Iğdır'daki Alican ile Ermenistan'daki Margara arasındaki sınır kapısı ise Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Ermenistan'dan gönderilen yardım tırlarının geçişi için kısa süreliğine açılmıştı. Ancak sınır bugüne kadar düzenli geçişlere açılmadı.
Normalleşme sürecinde son dönemde atılan adımlar arasında öğrencilere yönelik burs programları, tarihi Ani Köprüsü'nün ortak restorasyonu ve iş forumları yer alıyor. Mirzoyan'ın verdiği bilgiye göre ilki Kars'ta düzenlenen Türk-Ermeni İş Forumu'nun bir sonraki toplantısının önümüzdeki yılın başında Ermenistan'da yapılması planlanıyor.
Paşinyan'ın sözünü ettiği demiryolu bağlantısı, tarihsel olarak Kars ile Gümrü arasında uzanan ve sınırın kapanmasıyla birlikte kullanılmaz hale gelen hatla ilgili. Ermeni tarafı açıklamasında hattın adını vermedi; ancak demiryolu ulaşımının yeniden tesis edilmesi, sınır kapılarının açılması tartışmalarının merkezinde yer alıyor.
Türk yetkililer, sınır kapılarının açılması konusunu Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış sürecindeki gelişmelerle bağlantılı olarak ele alıyor. Erdoğan da Antalya'daki görüşmede Bakü ile Erivan arasındaki barış sürecine desteğini yineledi. Ermeni tarafının açıklamasında adı geçen TRIPP projesi, Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Ermenistan toprakları üzerinden kurulması öngörülen ulaşım güzergâhını kapsıyor.
İki ülke, normalleşme sürecini 2021'in sonunda atanan özel temsilciler aracılığıyla yürütüyor. Antalya'daki görüşmenin ardından sınırın açılmasına ilişkin somut bir takvim açıklanmadı; iki lider de görüşmeyi olumlu olarak nitelendirdi.