İstanbul 20.1°C
Şanlıurfa 14.8°C
Diyarbakır 12°C
Berlin 29°C
Film gerçek oluyor: Lindsay Clancy davasındaki 11’e 1 jüri çıkmazı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Daha önce kaleme aldığım “On İki Kızgın Adam’ı hatırlatan Clancy davasında karar bekleniyor” başlıklı yazımda, Lindsay Clancy davasının sinema tarihinin unutulmaz yapımlarından “On İki Kızgın Adam” filmiyle olan benzerliğine dikkat çekmiştim.
Şimdi o film, neredeyse tersinden gerçek oluyor.
“On İki Kızgın Adam” filminde, cinayetle suçlanan 18 yaşındaki bir genç hakkında karar vermek üzere 12 jüri üyesi aynı odaya girer.
İlk oylamada 11 jüri üyesi gencin suçlu olduğu yönünde oy kullanır. Yalnızca bir üye suçsuz olduğunu söyler. Aslında o kişi de gencin kesinlikle masum olduğunu savunmaz. Önce delillerin yeniden değerlendirilmesini ve ortada makul bir şüphe bulunup bulunmadığının tartışılmasını ister.
Saatler süren müzakereler sırasında delillerdeki çelişkiler birer birer ortaya çıkar. Başlangıçta suçlu oyu veren üyeler görüşlerini değiştirir ve jüri sonunda oybirliğiyle suçsuzluk kararına ulaşır.
Lindsay Clancy davasında ise karşımızda filmin tersine çevrilmiş bir hali var.
Üç çocuğunu öldürmekle yargılanan Lindsay Clancy’nin davasındaki 12 jüri üyesi günlerdir ortak bir karara ulaşmaya çalışıyor.
Clancy, çocukları Cora, Dawson ve Callan’ı öldürdüğünü inkâr etmiyor. Bu nedenle jürinin önündeki temel soru cinayetleri kimin işlediği değil.
Asıl soru, Clancy’nin olay sırasında yaptığının yanlışlığını anlayabilecek ve davranışlarını kontrol edebilecek zihinsel durumda olup olmadığı.
Savunma, Clancy’nin doğum sonrası psikoz yaşadığını, ağır bir ruhsal çöküş içinde bulunduğunu ve kullandığı ilaçların da durumunu etkilediğini öne sürüyor. Avukatları, Clancy’nin olay sırasında iradesini ve gerçeklikle bağlantısını kaybettiğini savunuyor.
Savcılık ise Clancy’nin ruhsal sorunları bulunduğunu kabul etmekle birlikte yaptıklarının farkında olduğunu ileri sürüyor. Eşini evden uzaklaştırmasının ve çocuklarla yalnız kalacağı zamanı oluşturmasının eylemlerin planlandığını gösterdiğini savunuyor.
Dokuz kadın ve üç erkekten oluşan jüri, altı günlük müzakereye rağmen oybirliğiyle bir karara varamadı.
Savunma avukatı Kevin Reddington’ın açıklamasına göre jüri 11’e 1 bölündü. On bir üyenin aynı görüşte birleştiği, yalnızca bir üyenin kararı engellediği belirtiliyor.
Savunma cephesinden gelen açıklamalar, çoğunluğun Clancy’nin olay sırasında cezai sorumluluğunun bulunmadığı görüşüne yaklaştığı izlenimini veriyor. Ancak 11’e 1’lik dağılımın hangi karar yönünde oluştuğu mahkeme tarafından resmen açıklanmadı.
Bu ayrımı yapmak önemli. Çünkü jüri odasındaki görüşmeler gizli yürütülüyor ve kesin dağılım hakkında kamuoyuna yansıyan bilgiler büyük ölçüde savunmanın açıklamalarına dayanıyor.
Yine de ortaya çıkan görüntü oldukça çarpıcı.
Filmde 11 kişi “suçlu”, bir kişi “suçsuz” diyordu.
Clancy davasında ise anlatılanlara göre 11 kişi onun cezai sorumluluğunun bulunmadığını düşünüyor, bir kişi buna karşı çıkıyor.
Jüri başkanının mahkemeye gönderdiği not, davadaki gerilimi daha da artırdı.
Notta, bir jüri üyesinin “makul şüphe” konusundaki mahkeme talimatlarına uymadığı ve bu nedenle ortak karar alınamadığı bildirildi.
Bunun üzerine savunma avukatı Reddington, söz konusu jüri üyesinin görevden alınmasını istedi. Reddington, bu üyenin hukuki talimatları dikkate almadığını ve diğer üyelerin bir karara ulaşmasını engellediğini savundu.
Mahkeme Başkanı William Sullivan bu talebi kabul etmedi.
Çünkü bir jüri üyesinin diğer 11 kişiden farklı düşünmesi, görevden alınması için tek başına yeterli değil. Jüri sisteminin temelinde, her üyenin delilleri kendi vicdanına ve mahkemenin açıkladığı hukuk kurallarına göre değerlendirmesi bulunuyor.
Bir üye yalnızca çoğunluğa katılmadığı için görevden alınırsa jüri sisteminin bağımsızlığı ortadan kalkar.
Ancak burada önemli ve hassas bir ayrım bulunuyor.
Jüri üyesi delilleri değerlendirdikten sonra samimi biçimde farklı bir sonuca ulaşıyorsa görevde kalması gerekir. Fakat mahkemenin hukuki talimatlarını açıkça reddediyorsa jüri görevini yerine getirip getirmediği tartışılabilir.
Hakim Sullivan, üyeleri ayrı ayrı dinledi. Ardından “makul şüphe” kavramını yeniden anlatarak jüriden müzakerelerini sürdürmesini istedi. Tek üyenin görevden alınması için yeterli hukuki gerekçe bulunmadığına karar verdi.
Massachusetts hukukuna göre savcılığın yalnızca cinayetlerin işlendiğini kanıtlaması yeterli değil. Savcılık aynı zamanda Clancy’nin olay sırasında cezai sorumluluğa sahip olduğunu da makul şüphenin ötesinde kanıtlamak zorunda.
Jüri üyelerinin Clancy’nin olay sırasındaki ruhsal durumu konusunda makul bir şüphesi kalırsa cezai sorumluluğunun bulunmadığı yönünde karar vermeleri mümkün.
Ancak böyle bir karar Clancy’nin hemen serbest bırakılacağı anlamına gelmiyor.
Mahkeme, psikiyatrik değerlendirme yapılmasına ve toplum için tehlike oluşturduğu belirlenirse güvenli bir ruh sağlığı kurumunda tutulmasına karar verebilir.
Jürinin anlaşamaması da Clancy’nin beraat etmesi anlamına gelmeyecek. Hakim, oybirliği sağlanamayacağına kanaat getirirse yargılamayı sonuçsuz ilan edebilir. Böyle bir durumda savcılık davayı yeni bir jüri önünde yeniden açabilir, farklı suçlamaları değerlendirebilir veya savunmayla bir anlaşma arayabilir.
“On İki Kızgın Adam” filmi bize tek bir jüri üyesinin diğer 11 kişiyi nasıl etkileyebileceğini göstermişti.
Clancy davası şimdi bunun tersinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini gösteriyor.
Tek üye, diğer 11 kişiyi kendi görüşüne çekebilecek mi?
Yoksa 11 kişi, o üyeyi Clancy’nin olay sırasında cezai sorumluluğunun bulunmadığına ikna edebilecek mi?
Belki de hiç kimse görüşünü değiştirmeyecek ve haftalar süren yargılama ortak bir karar çıkmadan sona erecek.
Sinema perdesinde hikâyenin sonunu biliyorduk. Mahkeme salonundaki final ise henüz yazılmadı.
Jüri altıncı günü de kararsızlık içinde geride bıraktı. On iki kişi hâlâ aynı sorunun cevabını arıyor:
Lindsay Clancy, cezai sorumluluğunu ortadan kaldıracak derecede hasta bir anne miydi, yoksa yaptıklarının yanlışlığını anlayabilecek durumda mıydı?
“On İki Kızgın Adam” filmi yıllar sonra gerçek hayatta, bu kez tersinden yaşanıyor.
Bakalım bu gerçek hikâyenin sonunda tek kişi mi diğer 11 kişiyi ikna edecek, yoksa 11 kişinin görüşü mü galip gelecek?
Lindsay Clancy, Massachusetts General Hospital’ın doğum bölümünde çalışan bir hemşireydi. Patrick Clancy ile 2016 yılında evlenen Lindsay, dışarıdan bakıldığında mutlu ve düzenli bir aile hayatına sahipti.
Çiftin Cora, Dawson ve Callan adlarında üç çocuğu bulunuyordu. Aileyi yakından tanıyanlar Lindsay’i çocuklarıyla yakından ilgilenen, onların sağlığı ve güvenliği konusunda hassas davranan bir anne olarak anlatıyordu.
Ailenin üçüncü çocuğu Callan’ın doğumundan sonraki aylarda ise Lindsay’in ruhsal durumunda belirgin değişiklikler görülmeye başladı. Kaygı, uykusuzluk, umutsuzluk ve zihinsel bulanıklık yaşadığı, giderek kötüleşen ruhsal durumu nedeniyle farklı sağlık kuruluşlarına başvurduğu belirtildi.
Lindsay’e bu dönemde çeşitli antidepresanlar, uyku ilaçları ve psikiyatrik ilaçlar reçete edildi. Kısa süreli olarak bir psikiyatri hastanesinde de tedavi gördü.
Savunma tarafı, Lindsay’in son doğumundan sonra ortaya çıkan rahatsızlığının doğru teşhis edilemediğini, bipolar bozuklukla bağlantılı doğum sonrası psikoz yaşadığını ve bazı ilaçların durumunu daha da ağırlaştırdığını öne sürüyor.
Savcılık ise Lindsay’in ruhsal sorunları bulunduğunu kabul etmekle birlikte cinayetler sırasında gerçeklikle bağlantısını kaybettiğinin kanıtlanamadığını savunuyor. Savcılığa göre Lindsay, ne yaptığını anlayabilecek ve davranışlarını kontrol edebilecek durumdaydı.
Ailenin hayatını değiştiren olay, Duxbury’deki evlerinde meydana geldi.
Lindsay, sabah saatlerinde beş yaşındaki kızı Cora’yı doktor kontrolüne götürdü. Eve döndükten sonra çocuklar dışarıda oynadı ve kardan adam yaptı. Lindsay, çocuklarının fotoğraflarını eşine ve ailesine gönderdi.
O sırada Patrick Clancy evin bodrumundaki çalışma odasında görevini sürdürüyordu. Patrick, eşinin o gün mutlu ve normal göründüğünü, hatta son zamanlarının en iyi günlerinden birini geçirdiğini düşündüğünü anlattı.
Akşam saatlerine doğru Lindsay, yemek hazırlamadığını söyleyerek eşine dışarıdan yemek almayı önerdi. Aynı zamanda çocuklardan biri için eczaneden ilaç alınmasını istedi.
Patrick, yemek siparişini almak ve çocuklar için gereken ilacı satın almak üzere evden ayrıldı. Savcılık, bu isteklerin Patrick’i evden uzaklaştırmak amacıyla planlandığını ileri sürdü. Savunma ise bu davranışların Lindsay’in cezai sorumluluğa sahip olduğunu kanıtlamadığını savundu.
Patrick evden ayrılmadan önce çocuklarıyla vedalaştı. O sırada üç yaşındaki Dawson kanepede yemeğini yiyor, Lindsay ise sekiz aylık Callan’ı kucağında tutuyordu.
Patrick’in evden ayrılışı ile geri dönüşü arasında bir saatten daha kısa bir süre geçti.
Savcılığın sunduğu delillere ve duruşmada aktarılan ifadelere göre Lindsay, Patrick evden ayrıldıktan sonra çocuklarını evin bodrumuna götürdü.
Cora, Dawson ve Callan’ın boyunlarına egzersiz sırasında kullanılan elastik direnç bantlarını geçirerek üçünü de boğdu.
Bunlar jimnastik ipi olarak tanımlanan sıradan halatlar değil, spor ve güç egzersizlerinde kullanılan esnek direnç bantlarıydı.
Savunma, Lindsay’in bu sırada kendisine çocuklarını öldürmesini emreden bir ses duyduğunu ve doğum sonrası psikozun etkisi altında bulunduğunu öne sürdü. Savcılık ise çocukların bodruma götürülmesi, farklı bantların kullanılması ve eşinin evden uzaklaştırılması gibi ayrıntıların planlama ve bilinçli hareket etme göstergesi olduğunu savundu.
Lindsay daha sonra bileklerini ve boynunu kesti. Ardından evin ikinci katındaki pencereden yaklaşık altı metre aşağıya atladı.
Patrick eve döndüğünde evin alışılmadık derecede sessiz olduğunu fark etti. Üst kata çıktığında yatak odasının kapısını kilitli buldu. İçeri girdiğinde kan izlerini ve açık pencereyi gördü.
Evin arka bahçesine baktığında Lindsay’i ağır yaralı halde yerde buldu ve acil yardım hattını aradı.
Patrick, çocukların nerede olduğunu sorduğunda Lindsay onların bodrumda olduğunu belirtti. Patrick daha sonra bodruma indiğinde üç çocuğunu boyunlarında egzersiz bantlarıyla buldu.
Beş yaşındaki Cora ve üç yaşındaki Dawson aynı gün hayatını kaybetti. Sekiz aylık Callan ise kaldırıldığı hastanede üç gün sonra yaşamını yitirdi.
İkinci kattaki pencereden düşmesi Lindsay’in omurgasında ağır yaralanmaya neden oldu. Vücudunun tamamı değil, göğüs hizasının altındaki bölümü felç kaldı.
Lindsay olaydan bu yana tekerlekli sandalye kullanıyor. Cinayet davasındaki duruşmalara da tekerlekli sandalyesiyle katılıyor.
Bu fiziksel sonuç, olay sırasındaki ruhsal durumundan ayrı bir sağlık problemi oluşturuyor. Felç, ilaçların doğrudan etkisinden değil, pencereden atlamasının ardından meydana gelen omurga yaralanmasından kaynaklandı.
Cinayet davasından ayrı olarak Lindsay ve eski eşi Patrick Clancy tarafından iki hukuk davası açıldı.
Patrick Clancy’nin açtığı haksız ölüm davasında, Lindsay’in giderek kötüleşen ruhsal durumunun sağlık çalışanları tarafından zamanında fark edilmediği ve gerekli önlemlerin alınmadığı ileri sürülüyor.
Lindsay’in açtığı tıbbi ihmal davasında ise kendisini tedavi eden doktorlar, psikiyatri çalışanları ve sağlık kuruluşlarının doğum sonrası ruhsal hastalığını doğru teşhis edemediği, tedaviyi yeterince koordine etmediği ve ilaç değişikliklerini gerektiği gibi takip etmediği iddia ediliyor.
Davalarda psikiyatristler, sağlık çalışanları ve Lindsay’in tedavi gördüğü bazı hastaneler sanık değil, davalı olarak gösteriliyor. Mevcut dava kayıtlarında ilaç üreticilerinin doğrudan davalı olduğu doğrulanmış değil.
Sağlık kuruluşları ve davalı sağlık çalışanları ise ihmalle ilgili suçlamaları reddediyor.
Ceza jürisinin Lindsay’in olay sırasında cezai sorumluluğunun bulunmadığına karar vermesi, sağlık kuruluşlarına karşı açılan davaları otomatik olarak sonuçlandırmayacak.
Ceza davasında jüri, Lindsay’in yaptığının yanlışlığını anlayıp anlayamadığını ve davranışlarını kontrol edip edemediğini değerlendiriyor. Hukuk davalarında ise doktorların ve sağlık kuruluşlarının gerekli mesleki özeni gösterip göstermediği, olası riskleri fark edip etmediği ve uygulanan tedaviyle yaşanan olaylar arasında hukuken kanıtlanabilir bir bağ bulunup bulunmadığı araştırılacak.
Buna rağmen cezai sorumluluğun bulunmadığı yönünde çıkabilecek bir karar, doğum sonrası psikozun teşhisi, psikiyatrik ilaçların kullanımı ve hastaların tedavi sürecinde nasıl takip edilmesi gerektiği konusunda büyük bir tartışma başlatabilir.
Ancak böyle bir karar, ilaçların Lindsay’in beyninde kalıcı hasar oluşturduğunu veya onu çocuklarını öldürmeye zorladığını tek başına kanıtlamaz. Bu iddiaların tıbbi deliller, uzman görüşleri ve hukuk davalarında incelenecek tedavi kayıtlarıyla ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle Lindsay Clancy davası yalnızca üç çocuğun öldürülmesiyle ilgili bir ceza davası değil. Aynı zamanda doğum sonrası ruhsal hastalıkların nasıl teşhis edildiğini, ağır psikiyatrik belirtiler gösteren annelerin nasıl izlendiğini ve sağlık sisteminin olası riskler karşısındaki sorumluluğunu tartışmaya açan çok boyutlu bir dava niteliği taşıyor.
