İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
12 Kızgın Adam’ı hatırlatan Clancy davasında karar bekleniyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Televizyonda canlı yayımlanan duruşmayı izlerken Plymouth Superior Court salonundaki tek bir görüntü bütün sözlerin önüne geçti. Hâkim William Sullivan salona girdiğinde herkes ayağa kalktı. Lindsay Clancy kalkamadı. Tekerlekli sandalyesinde, belden aşağı felçli hâlde önüne bakıyor, üzgün görünen yüzüyle zaman zaman hâkimi izliyordu. Üç çocuğunun ölümünden yargılanan 36 yaşındaki eski doğum hemşiresi, beş haftalık davanın sonunda 12 kişilik jürinin vereceği kararı bekliyordu.
Lindsay Clancy davası, ABD’nin son dönemde en yakından izlediği yargılamalardan birine dönüştü. Televizyonlar duruşmaları canlı yayımlıyor, gazeteler davayı ayrıntılarıyla izliyor, sosyal medyada ise birbirine tamamen karşı görüşler tartışılıyor.
Bu görüntüyü izlerken aklıma yıllar önce seyrettiğim 12 Kızgın Adam filmi geldi.
1957 yapımı 12 Kızgın Adam, babasını öldürmekle suçlanan 18 yaşındaki bir gencin suçlu olup olmadığına karar vermek için aynı odada toplanan 12 jüri üyesini anlatıyor. Gencin suçlu bulunması durumunda ölüm cezasına çarptırılması kaçınılmazdır.
İlk oylamada 11 jüri üyesi “suçlu” oyu verir. Yalnızca adı açıklanmayan 8 numaralı jüri üyesi “suçsuz” der.
Sekiz numaralı üye, “Bir çocuğu, önce konuşmadan ölüme göndermek için elimi kaldırmak kolay değil” sözleriyle acele karar vermek istemediğini anlatır. Gencin kesinlikle masum olduğunu savunmaz. Yalnızca delillerin ve tanık ifadelerinin ayrıntılı biçimde tartışılmasını ister.
Saatler süren konuşmalar boyunca tanıkların ifadelerindeki çelişkiler, delillerdeki kuşkular ve bazı jüri üyelerinin kişisel önyargıları ortaya çıkar. Başlangıçta suçlu oyu veren 11 üyenin tamamı düşüncesini değiştirir.
Film, 12 jüri üyesinin de gencin suçluluğunun şüphe bırakmayacak biçimde kanıtlanamadığına karar vermesiyle sona erer. Jüri, sanığın kesin olarak masum olduğunu kanıtlamaz; savcılığın suçluluğu her türlü makul şüphenin ötesinde ispatlayamadığı sonucuna ulaşır.
Şimdi Massachusetts’teki mahkeme salonunda yine 12 jüri üyesi bir insanın geleceği hakkında karar vermeye çalışıyor. Jüri dokuz kadın ve üç erkekten oluşuyor.
Ancak Lindsay Clancy davasındaki jüri üyelerinin ilk oylamada hangi yönde oy kullandıkları bilinmiyor. Kapalı odada hangi üyenin ne söylediği veya jüride kaç kişinin hangi hükümden yana olduğu da açıklanmıyor.
Bu nedenle gerçek dava ile film arasındaki benzerlik, 11’e karşı 1 biçimindeki bir oy dağılımı değil. Benzerlik, 12 kişinin delilleri, ruh sağlığı değerlendirmelerini, uzman görüşlerini ve makul şüpheyi tartışarak bir insanın geleceği hakkında oybirliğiyle karar vermeye çalışması.
Lindsay Clancy davasında jürinin yanıtlaması gereken soru, çocukları onun öldürüp öldürmediği değil. Savunma, çocukların ölümüne yol açan eylemleri Clancy’nin gerçekleştirdiğini inkâr etmiyor.
Asıl tartışma, Clancy’nin olay sırasında ne yaptığını anlayabilecek ve doğruyla yanlışı ayırabilecek durumda olup olmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.
Savcılık, Clancy’nin çocuklarını bilerek öldürdüğünü, davranışlarını planladığını ve yaptığının yanlış olduğunu anladığını savunuyor. Savunma ise Clancy’nin doğum sonrası psikoz, bipolar bozukluk ve kendisine verilen psikiyatrik ilaçların etkisiyle gerçeklik algısını kaybettiğini öne sürüyor.
Olay, 24 Ocak 2023’te Massachusetts’in Duxbury kentindeki aile evinde yaşandı. Beş yaşındaki Cora, üç yaşındaki Dawson ve sekiz aylık Callan boğulmaları sonucu yaşamını yitirdi.
Savcılığa göre Clancy, çocukların boyunlarına egzersiz bantları dolayarak ölümlerine neden oldu. Ardından bilekleri ve boynunda kesiler oluşturduktan sonra evin ikinci katındaki pencereden atlayarak yaşamına son vermeye çalıştı.
Clancy bu düşme sonucunda omurgasından ağır yaralandı ve belden aşağı felç oldu. Duruşmaları tekerlekli sandalyede takip ediyor.
Dönemin eşi Patrick Clancy, eve döndüğünde önce Lindsay Clancy’yi bahçede yaralı hâlde buldu. Çocukların nerede olduğunu sormasının ardından bodruma indi ve üç çocuğu orada buldu.
Savcı Jennifer Sprague, Clancy’nin olay gecesi Patrick Clancy’yi çocuklardan biri için ilaç ve aile için yemek almaya göndererek evden uzaklaştırdığını öne sürdü.
Savcılık, Clancy’nin yemek alınacak restoranın yolculuk süresini haritadan kontrol etmesini planlamanın işaretlerinden biri olarak gösterdi. İddia makamına göre Clancy, eşinin ne kadar süre evden uzak kalacağını hesapladı.
Savcılık ayrıca Clancy’nin olay günü çocuklardan birini doktora götürdüğünü, çocuklarla karda oynadığını ve günlük işlerini yapabildiğini hatırlattı. Bu faaliyetlerin çevresinde olup bitenleri anlayabildiğini gösterdiğini savundu.
İddia makamı, Clancy’nin depresyon ve kaygı sorunları yaşadığını kabul etti. Ancak ruhsal hastalığın tek başına ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, Clancy’nin olay sırasında doğruyla yanlışı ayırabildiğini ileri sürdü.
Savunma avukatı Kevin Reddington, Clancy’nin doğum sonrası psikoz ve bipolar bozukluk yaşadığını savundu. Savunmaya göre kullanılan ilaçlar Clancy’nin durumunu daha da ağırlaştırdı.
Mahkeme kayıtlarına göre Clancy’ye çocukların ölümünden önceki beş aylık dönemde 13 farklı psikiyatrik ilaç yazıldı ve 30’dan fazla reçete düzenlendi. Ancak bu ilaçların tamamını aynı anda veya reçete edildiği biçimde kullanıp kullanmadığı konusunda duruşmada farklı ifadeler verildi.
Savunma, Clancy’nin çocuklarını öldürmesini ve ardından kendi yaşamına son vermesini emreden bir erkek sesi duyduğunu belirtti. Clancy’nin olay sırasında gerçeklikle bağlantısını kaybettiğini ileri sürdü.
Avukat Reddington ayrıca intihar girişiminin yüzeysel veya göstermelik olduğu yönündeki savcılık tezine karşı çıktı. Clancy’nin pencereden atlaması sonucunda felç kalmasını, girişimin ciddiyetinin göstergesi olarak sundu.
Savunma, Clancy’nin olaydan önce defalarca ruh sağlığı desteği aradığını belirtti. Kriz hattını aradığı, acil servise başvurduğu, farklı sağlık görevlileriyle görüştüğü ve gönüllü olarak psikiyatri hastanesine yattığı anlatıldı.
Ailesi de Clancy’nin uykusuzluk, kaygı, zihinsel bulanıklık ve ağır duygusal sorunlar yaşadığını ifade etti. Günlükleri ve annesine gönderdiği mesajlar mahkemede delil olarak okundu.
Savcılık ise Clancy’nin bazı rahatsız edici düşüncelerini doktorlardan sakladığını ve reçeteli ilaçlarını her zaman önerildiği biçimde kullanmadığını savundu. Aldığı sağlık hizmetinin yetersiz değil, birçok hastanın ulaşamayacağı kadar kapsamlı olduğunu ileri sürdü.
Savunmanın psikiyatri uzmanı Phillip Resnick, Clancy’nin olay günü açık biçimde psikotik durumda olduğu görüşünü açıkladı. Ağır depresyon, bipolar bozukluk ve emir veren bir halüsinasyonun davranışlarını yönlendirdiğini söyledi.
Savcılık adına ifade veren uzmanlar Avram Mack ve Gregory Saathoff ise bu görüşe katılmadı. Clancy’nin depresyon ve kaygı yaşadığını kabul etmekle birlikte olay sırasında psikotik durumda olmadığı ve doğruyla yanlışı ayırabildiği değerlendirmesini yaptı.
Jüri şimdi yalnızca tarafların anlatımlarını değil, birbirine tamamen karşı uzman görüşlerini de değerlendirmek zorunda.
Jüri üyeleri görüşmelerin ikinci gününde, Clancy’nin intihar girişiminde kullandığı belirtilen bıçak ile kendisine yazılan ilaçların boş paketlerini yeniden görmek istedi.
Bu talep, üyelerin intihar girişiminin niteliği ve psikiyatrik ilaçların olay üzerindeki muhtemel etkisine yoğunlaştığını gösterdi.
Jürinin bu kanıtlardan nasıl bir sonuç çıkardığı bilinmiyor. Üyelerin görüşmeleri gizli yürütülüyor.
Beş hafta süren davada 21 gün boyunca tanık ifadeleri alındı. Savcılık 72, savunma 10 tanık çağırdı. Savcılığın üç karşı tanığıyla birlikte toplam 85 kişi dinlendi.
Tanıklar arasında Clancy’nin eski eşi, aile üyeleri, arkadaşları, sağlık çalışanları, polisler, ilk yardım görevlileri, psikologlar ve adli psikiyatri uzmanları yer aldı.
Duruşmalar boyunca jüriye 290’dan fazla delil sunuldu. Savunmanın kapanış konuşması yaklaşık 52, savcılığın konuşması ise yaklaşık 56 dakika sürdü.
Jüri, her çocuğun ölümü için ayrı karar verecek. Karar formunda beş hüküm seçeneği bulunuyor.
Bunlar birinci derece cinayet, ikinci derece cinayet, adam öldürme, doğrudan beraat ve akıl hastalığı nedeniyle ceza sorumluluğunun bulunmadığına dayalı beraat olarak sıralanıyor.
Birinci derece cinayet kararı, şartlı tahliye hakkı bulunmayan ömür boyu hapis cezası anlamına geliyor.
İkinci derece cinayette de ömür boyu hapis cezası veriliyor. Ancak mahkeme, şartlı tahliye başvurusu yapılabilmesi için 15 ile 25 yıl arasında bir asgari süre belirliyor.
Adam öldürme kararında her suç için 20 yıla kadar hapis cezası uygulanabiliyor. Cezaların aynı anda mı yoksa art arda mı çekileceğini mahkeme belirliyor.
Ceza sorumluluğunun bulunmadığına dayalı beraat, Clancy’nin doğrudan serbest kalacağı anlamına gelmiyor. Mahkeme 40 güne kadar psikiyatrik gözlem kararı verebiliyor. Gerekli görülürse ilk olarak altı aylık hastane yatırımı, daha sonra birer yıllık uzatmalar uygulanabiliyor.
Jürinin karar verebilmesi için 12 üyenin de aynı hüküm üzerinde birleşmesi gerekiyor. Bir üyenin bile karşı çıkması oybirliğini engelliyor.
Üyeler uzun görüşmelere rağmen anlaşamazsa hâkim yargılamanın sonuçsuz kaldığına karar verebilir. Bu durum beş hüküm seçeneğinden biri değil. Böyle bir karar çıkarsa savcılık Clancy’yi aynı suçlamalarla yeniden yargılayabilir.
Duruşmalar televizyon ve internet üzerinden canlı yayımlandı. Dava, ABD’de doğum sonrası ruh sağlığı, ilaç tedavileri, sağlık sisteminin sorumluluğu ve çocukların yaşam hakkı konusunda büyük bir tartışma başlattı.
Yaklaşık 300 kişi, çoğunluğu pembe kıyafetler giyerek Clancy’ye destek amacıyla Plymouth’taki mahkeme binasının önünde toplandı. Destekçiler, Clancy’nin yardım aradığını ancak sağlık sisteminin onu koruyamadığını savundu.
Bazı destekçiler, ağır doğum sonrası ruh sağlığı sorunu yaşayan her kadının benzer bir noktaya gelebileceğini belirterek ceza yerine tedavi uygulanmasını istedi.
Sosyal medyada karşıt görüşü savunan çok sayıda kişi ise ruhsal hastalık ve ilaç kullanımının üç çocuğun öldürülmesini açıklayamayacağını belirtti. Clancy’nin çocukları boğarak öldürdüğünü ve cinayet suçundan mahkûm edilmesi gerektiğini savundu.
Lindsay Clancy ve eski eşi Patrick Clancy, 2026 yılının ocak ayında bazı doktor ve sağlık kuruluşlarına karşı ayrı hukuk davaları açtı.
Davalarda Clancy’nin bipolar bozukluğunun zamanında teşhis edilmediği, çok sayıda ilaç reçete edildiği, yan etkilerin yeterince takip edilmediği ve sağlık kuruluşları arasında eşgüdüm sağlanamadığı ileri sürüldü.
Bu iddialar henüz mahkeme tarafından karara bağlanmadı. Davalı sağlık kuruluşları hasta gizliliği ve devam eden yargılamalar nedeniyle ayrıntılı açıklama yapmadı.
Doğum sonrası psikoz, yaklaşık her bin doğumdan bir veya ikisinde görülen nadir ancak ağır bir ruh sağlığı sorunu olarak tanımlanıyor.
Hastalık kişinin gerçeklik algısını bozabiliyor; sanrılara, halüsinasyonlara, ağır kafa karışıklığına ve davranış değişikliklerine yol açabiliyor.
Bu hastalığı yaşayan kadınların büyük çoğunluğu çocuklarına zarar vermiyor. Uzmanlar, belirtiler görüldüğünde acil tıbbi yardım alınması gerektiğini ve hastalığın erken müdahaleyle tedavi edilebildiğini belirtiyor.
12 Kızgın Adam filminde 8 numaralı jüri üyesinin ortaya koyduğu şüphe, başlangıçta suçlu oyu veren diğer 11 kişinin düşüncesini değiştirmişti.
Lindsay Clancy davasında hangi üyenin ne düşündüğü, ilk oylamada nasıl bir sonuç çıktığı veya jürinin bir hüküm üzerinde birleşmeye yaklaşıp yaklaşmadığı bilinmiyor.
Bilinen tek şey, 12 jüri üyesinin üç çocuk için ayrı ayrı ve oybirliğiyle karar vermek zorunda olduğu. Amerika şimdi kapalı kapılar arkasındaki bu 12 kişinin vereceği kararı bekliyor.
