Almanya'da metal işçileri 24 saatlik grevlere hazırlanıyor: IG Metall yüzde 5 istiyor
Almanya'nın en büyük sanayi kollarından metal ve elektrik sektöründe toplu sözleşme uyuşmazlığı tırmanıyor. Yaklaşık 3,7 milyon çalışanı kapsayan görüşmelerde üçüncü tur da hiçbir tarife bölgesinde uzlaşmayla sonuçlanmayınca IG Metall sendikasının bölge örgütleri 11 Kasım Çarşamba günü sendika yönetiminden işyerlerinde 24 saatlik uyarı grevleri için onay istedi. Yönetimin kararı 12 Kasım Perşembe gününe bırakıldı; onaya kesin gözüyle bakılıyordu.
Sektördeki ücret sözleşmeleri 31 Ekim gece yarısı sona erdi ve grev yasağı anlamına gelen barış yükümlülüğü 1 Kasım'da kalktı. İlk iş bırakma eylemleri pazar gününe denk gelen 1 Kasım'ın ilk saatlerinde başladı. IG Metall'in 6 Kasım tarihli açıklamasına göre ilk hafta 413 bin çalışan uyarı grevlerine, eylemlere ve mitinglere katıldı; eylem sayısı 2 bin 800'ü aştı. Sendika, katılımın 2024'teki tarife turunun aynı dönemini geride bıraktığını açıkladı. Alman Sendikalar Birliği'nin (DGB) 10 Kasım'daki bilgisine göre ise o güne kadar yaklaşık 3 bin 800 uyarı grevi eylemi düzenlendi.
Eylemler ülkenin dört bir yanına yayıldı. Baden-Württemberg'de Mercedes'in Sindelfingen, Audi'nin Neckarsulm ve Porsche'nin Zuffenhausen tesisleri, Bavyera'da BMW, Audi ve Bosch, kuzeyde ise dört Airbus tesisinden 12 bin 400 çalışan iş bıraktı. Daimler Truck'ın Wörth ve Kassel tesislerinde 3 bin 850 kişi eyleme katıldı.
IG Metall, 12 ay süreli sözleşmeyle ücretlerde yüzde 5 artış, krizdeki şirketlerde iş güvencesi ve kârlı şirketlerde çalışanlara kâr payı talep ediyor. İşveren tarafının teklifi ise 2027 yazında brüt yıllık ücretin yüzde 1'i tutarında, geri alınabilir tek seferlik bir ödeme ile Temmuz 2028'den itibaren yüzde 1,3'lük ücret artışından oluşuyor. DGB'nin hesabına göre 26 aylık süreye yayılan bu teklif yıllık yaklaşık yüzde 0,6'lık bir artışa denk geliyor; sendikalar bunun yüzde 3'e varan enflasyon karşısında reel ücret kaybı anlamına geldiğini savunuyor.
Sendika 5 Kasım'da, gelecek ürünlere yapılacak yatırımları işyerleri, istihdam ve mesleki eğitim için bağlayıcı taahhütlerle güvenceye alacak yeni bir toplu sözleşme düzenlemesi önerdi. IG Metall Genel Başkanı Christiane Benner, "Kâr marjını korumaya yönelik toptan tasarruf programları ve ücretten feragat bizimle olmaz" dedi. Sendikanın toplu sözleşmeden sorumlu yöneticisi Nadine Boguslawski de işverenlerden "somut taahhütler ve planlar" beklediklerini söyledi.
24 saatlik uyarı grevleri, kısa süreli iş bırakmalarla süresiz grev arasında bir ara basamak olarak 2017'de sendika tüzüğüne girdi. Bu araç bugüne kadar yalnızca bir kez, 2018'de kullanıldı; o dönemde yaklaşık 250 işyerinde 500 bin civarında üye bir gün boyunca iş bırakmış, ardından taraflar anlaşmaya varmıştı. Tüzüğe göre sendikanın mali yükünü artıran bu grevler için yönetim onayı gerekiyor. Bir işyerinde grev çağrısı yapılabilmesi için ise o işyerindeki üyelerin en az yarısının oylamada evet demesi şart. Baden-Württemberg'de oylamaların 13 Kasım Cuma günü başlaması planlandı.
IG Metall Kuzey Ren-Vestfalya bölge başkanı Knut Giesler, "Güvence isteyene işverenler belirsizlik sunuyor" dedi. Aynı eyaletin metal işverenleri adına konuşan Johannes Pöttering ise grevleri "tamamen orantısız" olarak niteledi ve çözümü yakınlaştırmayacağını savundu. Aşağı Saksonya'da sendikanın baş müzakerecisi Thorsten Gröger, "Masada yalnızca omuz silkiliyorsa yanıt artık işyerlerinden gelir" derken, NiedersachsenMetall işveren birliğinden Volker Schmidt 24 saatlik grevleri "tamamen yersiz bir tırmanma" olarak değerlendirdi ve "Kavga yerine şimdi sorumluluk zamanı" ifadesini kullandı. Bavyera metal işverenleri de bir günlük grevlerin ekonomiye milyonlarca avroluk zarar verdiğini öne sürdü.
Almanya, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarlarından biri ve özellikle otomotiv yan sanayisi Alman üreticilerle yakın bağlara sahip. Sektördeki üretim aksamaları tedarik zincirleri üzerinden Türkiye'deki üreticilere de yansıyabiliyor. Almanya'daki metal ve otomotiv fabrikalarında çok sayıda Türkiye kökenli işçi de çalışıyor; 7 Kasım'da Mercedes-Benz Sindelfingen fabrikasındaki eylemde konuşanlar arasında fabrikanın işçi konseyi başkanı Ergun Lümali de vardı. Volkswagen ise kendi şirket sözleşmesine sahip olduğundan ayrı müzakere ediyor; bu görüşmelerin 24 Kasım'da başlaması bekleniyor.