Pedala değil, zihniyete fren gerek
Bir kent düşünün...
Türkiye’nin en uzak köşelerinden birinde, nüfusunu korumakta zorlanan, gençlerini büyük şehirlere gönderen, doğal güzelliklerini yeterince tanıtamayan bir kent.
Bu kentin valisi makam aracından iniyor, bisiklete biniyor. Halkla birlikte pedal çeviriyor. Kentin doğasını, yollarını ve göllerini bisiklet turizmiyle tanıtmaya çalışıyor. Farklı şehirlerden bisikletçileri Ardahan’a çağırıyor. Rotalar hazırlatıyor, festival düzenliyor, gençleri spora yönlendiriyor.
Normal şartlarda böyle bir yöneticinin desteklenmesi gerekmez mi?
Makam odasında oturmak yerine sokağa çıkan, kentinin havasını soluyan, insanlarla yan yana spor yapan bir vali örnek gösterilmez mi?
Ardahan Valisi Mehmet Fatih Çiçekli’nin yaptığı tam olarak buydu. Ancak Türkiye, valinin kente kazandırmaya çalıştığı bisiklet kültürünü değil, bisiklete binerken giydiği kıyafeti tartıştı.
Çünkü bir milletvekili TBMM kürsüsüne çıktı, valinin fotoğrafını gösterdi ve spor kıyafeti üzerinden son derece incitici ifadeler kullandı. İçişleri Bakanı’na seslenerek valinin görevden alınmasını istedi.
Aradan fazla zaman geçmeden Çiçekli görevden alındı.
Bu nedenle hukuken ve gazetecilik açısından, “Vali yalnızca bisiklet kıyafeti giydiği için görevden alındı” diyemeyiz. Elimizde bunu açıkça söyleyen resmî bir belge yok.
Ancak şu soruyu sormak da hakkımızdır:
Kıyafeti üzerinden hedef gösterilen bir valinin, görevden alınması istendikten kısa süre sonra görevden uzaklaştırılması sadece bir tesadüf müdür?
Eğer görevden almanın kıyafet tartışması dışında idari, hukuki veya mesleki bir gerekçesi varsa açıklanmalıdır. Kamuoyu, devletin bir valiyi neden görevden aldığını bilmelidir.
Aksi halde oluşan kanaati kimse değiştiremez.
Devlet ciddiyeti kumaşla ölçülmez
Bir valinin başarısı giydiği pantolonun biçimiyle, bisiklet formasının darlığıyla veya sosyal medyada paylaşılan fotoğrafıyla ölçülmez.
Vali görevini ihmal etmiş mi?
Kamu kaynaklarını kötüye kullanmış mı?
Hukuka aykırı bir işlem yapmış mı?
Vatandaşa kötü davranmış mı?
Kentin sorunlarıyla ilgilenmemiş mi?
Devletin bir yöneticiyi değerlendirirken bakması gereken konular bunlardır.
Elbette bir vali de eleştirilebilir. Koruma sayısı, kamu harcamaları, sosyal medya kullanımı ve görev performansı sorgulanabilir. Ancak bunlar belgeyle, bilgiyle ve somut ölçülerle tartışılır. Bir insanın vücudu veya spor yaparken giydiği teknik kıyafet üzerinden kamu yöneticiliği değerlendirilmez.
Devletin ciddiyeti kumaşta değil, davranıştadır.
Makamın itibarı kıyafetin genişliğiyle değil, yöneticinin adaleti, dürüstlüğü ve halka sunduğu hizmetle korunur.
O kıyafet sporun bir parçasıdır
Bisiklet sporu yapanlar bilir. Bisikletçinin giydiği kıyafet sıradan bir moda tercihi değildir. Hareket kolaylığı sağlamak, sürtünmeyi azaltmak ve uzun süre sele üzerinde kalan sporcuyu korumak için tasarlanmış teknik bir ekipmandır.
Bir bisikletçiyi bu kıyafet nedeniyle eleştirmek, yüzücüyü mayosuyla, kadın voleybolcuyu şortuyla, jimnastikçiyi formasıyla veya güreşçiyi mayosuyla eleştirmekten farklı değildir.
Bu kapı bir kez açılırsa sınırı çizilemez.
Bugün bisikletçinin kıyafeti tartışılır. Yarın kadın voleybolcuların şortları, yüzücülerin mayoları, atletlerin formaları hedef alınır. Sonunda sporcuların başarısı değil, bedenleri ve kıyafetleri konuşulur.
Bu anlayış sporu desteklemez, spordan uzaklaştırır.
Üstelik söz konusu kişi yalnızca bisiklete binen bir bürokrat değildir. Yelken, kürek ve bisiklet sporlarıyla uzun süredir ilgilendiğini söyleyen, spor yaptığını saklamayan ve insanları da hareketli yaşama teşvik eden bir yöneticidir.
Bir ülkenin böyle yöneticilere ihtiyacı vardır.
Makam aracından inmeyenlere değil, gerektiğinde bisiklete binenlere...
Ardahan için bir fırsattı
Ardahan’ın doğal yapısı bisiklet ve doğa turizmi açısından önemli bir potansiyel taşıyor. Çıldır Gölü, yüksek rakımlı yollar, yaylalar ve sakin güzergâhlar doğru tanıtımla yerli ve yabancı bisikletçileri bölgeye çekebilir.
Bisiklet turizmi yalnızca spor değildir.
Otele müşteri, lokantaya ziyaretçi, esnafa gelir, kente tanıtım getirir. Gençlerin sporla tanışmasını sağlar. Şehrin yalnızca kış aylarında değil, yaz döneminde de ziyaret edilmesine katkıda bulunur.
Mehmet Fatih Çiçekli’nin Ardahan’da kurmaya çalıştığı anlayış buydu. Henüz altı ayını doldurmuş bir vali, kentin doğal güzelliklerini bisiklet üzerinden tanıtmaya çalışıyordu.
Eleştirilecek olan bu çaba mıydı?
Yoksa desteklenmesi mi gerekiyordu?
Asıl düşündürücü olan sessizlik
Kararın ardından herkesin sustuğunu söylemek haksızlık olur. Ardahanlı vatandaşlar imza kampanyası başlattı. Bisikletliler Derneği ve çeşitli bisiklet toplulukları Çiçekli’ye destek verdi. CHP içinden de milletvekilinin sözlerini ve görevden alma kararını yanlış bulan açıklamalar geldi.
Fakat asıl konuşması gereken kurumlardan yeterince güçlü bir ses duyulmadı.
Türkiye Bisiklet Federasyonu neden kamuoyunun karşısına çıkıp bisiklet kıyafetinin bu sporun doğal ekipmanı olduğunu anlatmadı?
Gençlik ve Spor Bakanlığı neden spor yapan bir kamu yöneticisinin kıyafeti üzerinden aşağılanmasına karşı açık bir tutum göstermedi?
Spor Bakanı neden “Spor yapan insan kıyafeti nedeniyle hedef gösterilemez” demedi?
Federasyonların görevi yalnızca yarış takvimi hazırlamak, madalya törenine katılmak veya başarılı sporcularla fotoğraf çektirmek değildir. Spor kültürünü savunmak, sporcuları ve spor yapan insanları yanlış değerlendirmelere karşı korumak da görevlerinin bir parçasıdır.
Bugün bir valiye sahip çıkmayan spor kurumları, yarın aynı zihniyet bir kadın sporcunun şortunu, bir yüzücünün mayosunu veya bir atletin formasını hedef aldığında ne söyleyecek?
Bu karar geleceğe de mesaj veriyor
Bu olay yalnızca Mehmet Fatih Çiçekli’nin görevden alınması değildir.
Aynı zamanda diğer kamu yöneticilerine verilen bir mesajdır.
Sokağa çıkmayın.
Alışılmış kalıpların dışına taşmayın.
İnsanlarla birlikte spor yapmayın.
Fotoğrafınız üzerinden tartışma çıkarsa kurumunuz sizi savunmayabilir.
İşte asıl tehlike budur.
Bürokrasiyi halktan uzaklaştıran, yöneticiyi makam odasına kapatan ve farklı bir şey yapma cesaretini azaltan bu anlayışın kazananı olmaz.
Çiçekli, görevden alınmasının ardından “Pedallamaya devam” dedi.
Bence bu olayın en anlamlı cümlesi budur.
Çünkü durması gereken pedallar değil, insanların kıyafetleri üzerinden hüküm veren zihniyettir.
Bir yöneticiyi başarısıyla, dürüstlüğüyle ve kentine kattığı değerle değerlendirmek yerine spor kıyafetiyle yargılayan anlayış bu çağa yakışmıyor.
Eğer Mehmet Fatih Çiçekli hakkında açıklanmayan ciddi bir idari gerekçe yoksa bu karar yeniden değerlendirilmelidir.
Çünkü spor yapan bir valinin cezalandırılması değil, desteklenmesi gerekir.
Pedala değil, önyargıya fren yapmak gerekir.