İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Amerika'da Demokratların Michigan seçimi neden önemli?
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Michigan’da yapılacak Demokrat Parti ön seçimi, yalnızca iki aday arasındaki bir yarış değil. Sandıktan çıkacak sonuç, Demokratların yönünü, ABD’nin İsrail politikasındaki parti içi ayrılığı ve Cumhuriyetçilerin Senato’daki çoğunluğunu büyütüp büyütemeyeceğini etkileyecek.
Yarışın bir tarafında Demokrat Parti yönetiminin desteklediği, İsrail yanlısı merkez siyasetçi Haley Stevens bulunuyor. Diğer tarafında Mısır kökenli doktor ve halk sağlığı uzmanı Abdul El-Sayed var. El-Sayed, partinin ilerici kanadını temsil ediyor ve ABD’nin İsrail’e yaptığı askerî yardımlara karşı çıkıyor.
Ancak yarışın neden bu kadar önemli olduğunu anlayabilmek için önce Michigan’ın Senato’daki mevcut durumuna bakmak gerekiyor.
Michigan’ın iki senatörü de Demokrat
ABD’de her eyalet, nüfusuna bakılmaksızın Senato’ya iki üye gönderiyor. Michigan’ın mevcut iki senatörü Elissa Slotkin ile Gary Peters ve ikisi de Demokrat Parti üyesi.
Elissa Slotkin, Kasım 2024’te Cumhuriyetçi Mike Rogers’ı 20 binin altında oy farkıyla yenerek Senato’ya girdi. Emekliye ayrılan Demokrat Senatör Debbie Stabenow’un koltuğunu koruyan Slotkin’in görev süresi 2031’e kadar devam edecek. Bu nedenle 2026’daki seçim Slotkin’in koltuğunu etkilemeyecek.
Seçime giden ikinci koltuk ise Demokrat Senatör Gary Peters’a ait. Peters yeniden aday olmama kararı aldığı için Demokrat Parti, onun yerine yarışacak adayı 4 Ağustos’taki ön seçimde belirleyecek.
Haley Stevens veya Abdul El-Sayed ön seçimi kazanırsa hemen senatör olmayacak. Demokrat adayın, 3 Kasım’daki genel seçimde Cumhuriyetçi Mike Rogers’ı da yenmesi gerekecek.
Rogers şu anda senatör değil. Daha önce Temsilciler Meclisinde görev yapan Cumhuriyetçi siyasetçi, 2024’te Slotkin’e kaybettikten sonra ikinci kez Michigan’dan Senato’ya girmeyi deniyor.
Rogers kazanırsa Cumhuriyetçiler bir sandalye artıracak
Cumhuriyetçiler halen Senato’da 53 sandalyeye sahip. Demokratların 45, onlarla birlikte hareket eden iki bağımsız senatörün de eklenmesiyle Demokrat grubun toplam 47 sandalyesi bulunuyor.
Michigan’daki koltuk hâlen Demokrat Gary Peters’a ait olduğu için Stevens veya El-Sayed’in kasım seçimini kazanması Demokratlara yeni bir sandalye getirmeyecek. Yalnızca mevcut Demokrat koltuk korunacak. Michigan da Senato’da iki Demokrat tarafından temsil edilmeye devam edecek.
Bu durumda eyaletin iki senatörü şöyle olacak:
Elissa Slotkin, Demokrat
Haley Stevens veya Abdul El-Sayed, Demokrat
Mike Rogers kazanırsa Michigan’daki tablo değişecek. Demokratların elindeki Gary Peters koltuğu Cumhuriyetçilere geçecek. Slotkin Demokrat olarak görevini sürdürürken Rogers eyaletin Cumhuriyetçi senatörü olacak.
Bu durumda Michigan’ın iki senatörü şöyle olacak:
Elissa Slotkin, Demokrat
Mike Rogers, Cumhuriyetçi
Rogers’ın kazanması Cumhuriyetçilere net bir sandalye kazandıracak, Demokratlara ise bir sandalye kaybettirecek. Diğer eyaletlerde hiçbir koltuğun el değiştirmediği varsayılırsa Senato’daki 53’e 47 denge, 54’e 46 Cumhuriyetçiler lehine dönecek.
Kasım ayında başka eyaletlerde de Senato seçimleri yapılacağı için kesin ulusal dağılım bütün sonuçların ardından belli olacak. Ancak Michigan’daki hesap açık: Demokrat aday kazanırsa mevcut denge korunacak, Rogers kazanırsa Cumhuriyetçiler sayılarını net bir artıracak.
Demokratların çoğunluk hesabı zorlaşabilir
Demokratların Senato çoğunluğunu ele geçirebilmesi için mevcut durumda Cumhuriyetçilerin elindeki en az dört koltuğu kazanması ve kendi koltuklarını kaybetmemesi gerekiyor.
Michigan’ın Cumhuriyetçilere geçmesi halinde Demokratların önce bu kaybı telafi etmesi gerekecek. Böylece çoğunluğa ulaşabilmek için dört yerine fiilen beş Cumhuriyetçi koltuğunu çevirmek zorunda kalacaklar.
Bu nedenle Michigan, Demokratlar açısından yeni bir sandalye kazanma fırsatından önce savunulması gereken bir koltuk. Cumhuriyetçiler açısından ise mevcut çoğunluğu 53’ten 54’e çıkarabilecek önemli bir fırsat.
Seçimin sonucu yalnızca Michigan’ın temsilini belirlemeyecek. Senato’daki yasa gündemi, federal atamalar, yüksek mahkeme adaylıkları ve Trump yönetiminin politikalarına karşı kurulacak denge açısından da etkili olacak.
Fiilî yarış iki aday arasında
Demokrat ön seçim pusulasında üç isim yer alacak. Ancak Michigan Eyalet Senatörü Mallory McMorrow kampanyasını durdurduğu için fiilî yarış Haley Stevens ile Abdul El-Sayed arasında geçiyor. McMorrow’nun adı, çekilme işlemi pusulalar hazırlandıktan sonra gerçekleştiği için oy pusulasında kalacak.
Stevens ve El-Sayed yalnızca iki farklı aday değil, Demokrat Parti’nin seçim kazanmak için izleyebileceği iki farklı yolu temsil ediyor.
Stevens, Cumhuriyetçilerden uzaklaşan merkez seçmenleri ve banliyölerdeki kadınları kazanmayı amaçlıyor. El-Sayed ise gençleri, bağımsızları, sendikalı çalışanları, Arap-Amerikalıları ve mevcut siyasetten uzaklaşmış seçmenleri sandığa getirmeye çalışıyor.
Haley Stevens kimdir?
Haley Stevens, Michigan’ın Oakland County bölgesinde doğup büyüdü. Barack Obama yönetimi döneminde otomotiv sektörünü kurtarma programında üst düzey görev üstlendi. Kampanyasında otomotiv sanayisini, yerli üretimi, sendikalı işleri ve Michigan ekonomisini öne çıkarıyor.
Stevens, 2018’de Cumhuriyetçilerin elindeki bir Temsilciler Meclisi bölgesini Demokratlara kazandırdı. Dört dönemdir Kongre’de görev yapıyor. Yarı iletken üretiminin ABD’ye döndürülmesini amaçlayan CHIPS Yasası’nın hazırlanmasındaki rolünü önemli başarılarından biri olarak gösteriyor.
Siyasi çizgisi merkez sol olarak tanımlanıyor. Kürtaj hakkını, sendikaları ve sosyal güvenlik programlarını savunuyor. Sağlık sisteminde reform istiyor ancak El-Sayed’in savunduğu, tüm ülkeyi kapsayan tek ödeyicili kamu sağlık sigortası modelini benimsemiyor.
Stevens’ın en çok tartışılan siyasi tercihi İsrail politikası. Kendisini açıkça “İsrail yanlısı Demokrat” olarak tanımlıyor. ABD ile İsrail arasındaki stratejik ilişkinin ve askerî iş birliğinin sürdürülmesini savunuyor.
Bununla birlikte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu eleştiriyor. Netanyahu yönetiminin barışı yakınlaştırmadığını ve dünya genelindeki Yahudilerin güvenliğini de tehlikeye attığını söylüyor.
Burada önemli bir ayrıntı var: Stevens Yahudi değil. Dolayısıyla yarış, Yahudi bir kadınla Arap bir erkek arasında yapılmıyor. Stevens, İsrail yanlısı politikaları savunan Amerikalı bir Demokrat. El-Sayed ise Mısır kökenli, Müslüman bir Amerikan vatandaşı ve İsrail’e verilen askerî yardımların karşısında.
Ayrılık, adayların dinlerinden veya etnik kökenlerinden önce ABD’nin İsrail politikasına ilişkin görüşlerinden kaynaklanıyor.
Abdul El-Sayed kimdir?
Abdul El-Sayed, Mısır kökenli bir ailenin çocuğu. Doktor, epidemiyolog ve halk sağlığı uzmanı. Detroit Sağlık Departmanının başkanlığını ve Wayne County’de sağlık yöneticiliği yaptı. El-Sayed, 2018’de Michigan valiliği için Demokrat Parti ön seçimine katıldı ancak adaylığı kazanamadı.
Kampanyasını üç ana vaat üzerine kuruyor: Büyük paranın siyasetteki etkisini azaltmak, çalışanların ekonomik koşullarını iyileştirmek ve herkes için kamu destekli sağlık sigortası anlamına gelen Medicare for All sistemini kabul ettirmek.
El-Sayed, milyarderlerden daha fazla vergi alınmasını, ilaç fiyatlarının düşürülmesini, sağlık sektöründeki büyük şirketlerin gücünün sınırlandırılmasını ve Senato’daki filibuster uygulamasının kaldırılmasını savunuyor.
İsrail konusunda Stevens’tan çok daha sert bir çizgide. İsrail’in Gazze’deki askerî operasyonlarını “soykırım” olarak nitelendiriyor. ABD’nin İsrail dahil yabancı ülkelere yaptığı askerî yardımların azaltılmasını, bu kaynakların Amerikalıların sağlık, konut ve eğitim ihtiyaçlarına ayrılmasını istiyor.
El-Sayed hem ön seçimi hem kasım seçimini kazanırsa ABD tarihindeki ilk Müslüman senatör olacak. Bu ihtimal adaylığını tarihî ve sembolik açıdan da önemli hale getiriyor.
Ancak bu kimlik genel seçimde Cumhuriyetçi saldırıların merkezine de yerleşebilir. Rogers ve Cumhuriyetçi grupların El-Sayed’in İsrail açıklamalarını, Medicare for All programını ve ilerici ekonomik görüşlerini kullanarak merkez seçmenleri Demokratlardan uzaklaştırmaya çalışması bekleniyor.
AIPAC’ın rekor harcaması
İsrail yanlısı Amerikan İsrail Halkla İlişkiler Komitesi AIPAC ve bağlantılı kuruluşların Stevens’ı desteklemek ve El-Sayed’i yenilgiye uğratmak için yaklaşık 30 milyon dolar harcaması, Michigan seçimini ulusal bir güç mücadelesine çevirdi.
Bu, AIPAC’ın tek bir seçim yarışı için yaptığı en büyük harcamalardan biri olarak kayıtlara geçti. Stevens’ı destekleyen dış kuruluşların toplam harcamasının ise yaklaşık 50 milyon dolara ulaştığı bildiriliyor.
Bu kuruluşların yayımladığı reklamlarda İsrail konusu doğrudan öne çıkarılmıyor. Stevens’ın otomotiv sektöründeki çalışmaları, Obama yönetimindeki görevi ve Cumhuriyetçilere karşı seçim kazanabilmiş olması anlatılıyor.
El-Sayed ise dışarıdan gelen büyük harcamaları kampanyasının merkezine yerleştirdi. Yarışı “halkın gücü ile paranın gücü” arasındaki mücadele olarak sunuyor. Kampanyasına göre eyalet genelinde 10 binden fazla gönüllü çalışıyor.
Sandık bu açıdan da bir sınav olacak: Büyük reklam bütçesi ve parti yönetiminin desteği mi, yoksa küçük bağışçılar ve geniş gönüllü ağı mı kazanacak?
Demokrat Parti ikiye bölündü
Haley Stevens’ın arkasında Demokrat Parti’nin merkez kanadı ve Michigan’daki güçlü yöneticiler bulunuyor. Michigan Valisi Gretchen Whitmer, görevini bırakacak Senatör Gary Peters, eski Senatör Debbie Stabenow, Michigan Başsavcısı Dana Nessel, Nancy Pelosi ve çok sayıda Demokrat Kongre üyesi Stevens’ı destekliyor.
Stevens ayrıca EMILY’s List, Kongre Siyah Grubu’nun siyasi komitesi, Michigan Demokrat Yahudi Grubu ve çeşitli sendikaların desteğini aldı.
Abdul El-Sayed’in arkasında ise partinin ilerici kanadı bulunuyor. Bernie Sanders, Elizabeth Warren, Chris Van Hollen, Ed Markey, Alexandria Ocasio-Cortez, Rashida Tlaib, Ilhan Omar ve Pramila Jayapal destek açıklayan isimler arasında.
Otomotiv sektörünün güçlü sendikası UAW, National Nurses United, Working Families Party, MoveOn ve Demokrat Parti içindeki ilerici gruplar da El-Sayed’i destekliyor.
Destek dağılımı, yarışın yalnızca Yahudiler ile Araplar veya İsrail yanlıları ile Filistin yanlıları arasındaki bir seçim olmadığını gösteriyor. Örneğin Yahudi kökenli eski Michigan milletvekili Andy Levin, El-Sayed’in yanında. Stevens ise Siyah seçmen örgütlerinin ve bazı dinî grupların güçlü desteğine sahip.
Asıl ayrılık yaş, ekonomi, sağlık sistemi, kampanya finansmanı, İsrail politikası ve Demokratların Cumhuriyetçilere karşı nasıl seçim kazanacağı konusunda yaşanıyor.
El-Sayed anketlerde önde
Emerson College’ın 26-27 Temmuz tarihlerinde 700 muhtemel Demokrat ön seçim seçmeniyle yaptığı araştırmada Abdul El-Sayed yüzde 54, Haley Stevens yüzde 39 destek aldı. Kararsız seçmenlerin eğilimleri eklendiğinde oranlar El-Sayed için yüzde 57, Stevens için yüzde 41 oldu.
Anket, yarıştaki belirgin kuşak farkını da gösterdi. Elli yaşın altındaki seçmenlerde El-Sayed yüzde 67’ye karşı yüzde 25 önde. Altmış yaş üzerindeki seçmenlerde ise Stevens yüzde 53’e karşı yüzde 39 üstün.
Bağımsız seçmenler El-Sayed’i yüzde 60’a karşı yüzde 33 desteklerken kendisini Demokrat olarak tanımlayan seçmenlerde fark yüzde 50’ye karşı yüzde 41’e düşüyor.
Michigan’da seçmenlerin herhangi bir partiye kayıt yaptırmadan ön seçime katılabilmesi, bağımsız seçmenlerde güçlü olan El-Sayed’e avantaj sağlayabilir.
Mevcut anketler El-Sayed’i ön seçimin favorisi gösteriyor. Ancak Stevens’ın yaşlı seçmenler, Detroit çevresindeki Siyah seçmenler ve düzenli ön seçim seçmenleri arasındaki gücü sürpriz ihtimalini tamamen ortadan kaldırmıyor.
Kadın ve erkek aday farkı belirleyici mi?
Stevens’ın kadın olması, kürtaj hakkı ve kadınların sağlık hizmetlerine erişimi gibi konularda banliyölerdeki kadın seçmenlere ulaşmasını kolaylaştırabilir. EMILY’s List desteği de bu alandaki örgütlenmesini güçlendiriyor.
El-Sayed’in erkek olması ise Demokratlara kendiliğinden zarar veren bir unsur değil. El-Sayed’in farklılığı daha çok Müslüman ve Arap-Amerikalı kimliği, genç seçmenlerdeki desteği ve ilk Müslüman senatör olma ihtimalinden kaynaklanıyor.
Seçimin asıl belirleyicisi adayların cinsiyetinden çok kuracakları seçmen koalisyonu olacak.
Stevens kazanırsa Demokratların banliyö kadınlarını, merkez seçmenleri ve geleneksel parti tabanını koruması kolaylaşabilir. Buna karşılık Gazze politikasından rahatsız olan Arap-Amerikalı, Müslüman, genç ve ilerici seçmenlerin kasım ayında sandığa gitmemesi riski doğabilir.
El-Sayed kazanırsa gençleri, bağımsızları, sendikalı çalışanları ve Arap-Amerikalıları daha güçlü biçimde harekete geçirebilir. Ancak Cumhuriyetçiler onu aşırı solcu ve seçilemeyecek kadar ilerici bir aday olarak tanıtarak merkez seçmenleri Rogers’a yönlendirmeye çalışacak.
Kasım seçiminde kimin şansı daha yüksek?
Demokrat Parti yönetimi, Haley Stevens’ın Mike Rogers karşısında daha güvenli aday olduğunu düşünüyor. Stevens’ın daha önce Cumhuriyetçi eğilimli bir bölgede seçim kazanması, otomotiv sanayisiyle ilişkisi ve banliyö seçmenlerine ulaşabilmesi bu görüşün temelini oluşturuyor.
Son EPIC-MRA araştırmasında Stevens, Rogers karşısında yüzde 44’e karşı yüzde 42 önde görünürken El-Sayed, Rogers karşısında yüzde 46’ya karşı yüzde 43 geride kaldı.
Ancak bütün araştırmalar aynı tabloyu göstermiyor. İlerici Working Families Party ile bağlantılı Data for Progress anketinde El-Sayed, Rogers’ı yüzde 47’ye karşı yüzde 46 geçerken Stevens bir puan geride kaldı.
Anketler arasındaki fark, Michigan genel seçiminin şimdiden sonuçlanmış gibi değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Stevens merkez seçmenlerde daha güvenli görünüyor; El-Sayed ise normal şartlarda sandığa gitmeyen seçmenleri harekete geçirebileceğini savunuyor.
Michigan son derece dengeli bir eyalet. Slotkin’in 2024’te Rogers’ı yüzde bir puanın çok altında farkla yenmesi, küçük katılım değişikliklerinin sonucu belirleyebileceğini gösterdi.
Demokratların Michigan’ı yeniden kazanma şansı güçlü ancak kesin değil. Eyalet genel olarak başa baş veya Demokratlara hafif eğilimli kabul ediliyor. Ön seçimde belirlenecek aday, bu küçük avantajı büyütebilir ya da Cumhuriyetçilere çevirebilir.
Ön seçimden sonra asıl mücadele başlayacak
Demokrat aday 4 Ağustos gecesi belli olduktan sonra partinin yaklaşık üç aylık bir genel seçim kampanyası olacak. Stevens veya El-Sayed, ertesi günden itibaren Mike Rogers’a karşı yarışmaya başlayacak.
El-Sayed kazanırsa en önemli soru Demokrat Parti yönetiminin ilerici adayı ne ölçüde destekleyeceği olacak. Parti yönetiminin isteksiz davranması Cumhuriyetçilere avantaj sağlayabilir. Buna karşılık Demokratların tüm kaynaklarıyla El-Sayed’in arkasında birleşmesi, genç ve bağımsız seçmenlerdeki enerjiyi genel seçime taşıyabilir.
Stevens kazanırsa bu kez Arap-Amerikalı, Müslüman ve ilerici seçmenleri yeniden kazanması gerekecek. Sadece büyük bağışçılara ve banliyö seçmenlerine dayanan bir kampanya, Michigan’daki küçük oy farkları düşünüldüğünde yeterli olmayabilir.
Rogers’ın en önemli avantajı Cumhuriyetçi ön seçime rakipsiz girmesi. Parti içi mücadelede para ve zaman kaybetmeden kasım seçimine hazırlanabiliyor.
Michigan sandığının asıl anlamı
Michigan seçimi, Demokrat Parti açısından iki farklı seçim teorisinin karşılaşması olacak.
Stevens, Cumhuriyetçilerden uzaklaşan merkez seçmenleri ikna ederek ve banliyölerde güçlü bir kampanya kurarak kazanmayı amaçlıyor. El-Sayed ise sağlık, gelir dağılımı, savaş harcamaları ve büyük paranın siyasetteki etkisi konusunda daha sert bir programla yeni seçmenleri sandığa getirmeyi öneriyor.
Anketlere göre El-Sayed ön seçimin favorisi. Ancak ön seçimi kazanması kasım seçimini de kazanacağı anlamına gelmiyor. Asıl sınav, ilerici bir adayın Michigan gibi dengeli bir eyalette Cumhuriyetçileri yenip yenemeyeceği olacak.
Stevens kazanırsa Demokrat Parti yönetimi rahatlayabilir ancak ilerici tabanın tepkisini yönetmek zorunda kalacak. El-Sayed kazanırsa AIPAC’ın rekor harcamasına rağmen yenilgiye uğraması, Demokrat Parti içindeki güç dengesini ulusal ölçekte değiştirebilir.
Kasım ayında Demokrat aday kazanırsa Michigan’ın iki senatörü de Demokrat kalacak. Mike Rogers kazanırsa Cumhuriyetçiler Demokratların elindeki bir koltuğu alacak, Senato’daki sayılarını net bir artıracak ve çoğunluklarını daha da güçlendirecek.
