Yeşilçam’ın sert bakışlı jönü
Sosyal medyada Yeşilçam’ın en sert, en dik, bakışıyla dağları deviren jönü Kadir İnanır’ın vefat haberini aldığım an, onun filmleriyle büyüyen o genç kızlığımız, arkadaşlarımla yaptığımız "Kadir mi daha yakışıklı, Tarık mı?" kavgaları, oynadığı karakterler bir film şeridi gibi gözümün önünden geçti. Yalan yok, içimizden bir parça koptu gitti.
Biz öyle kolay kolay herkese hayran olan, her yakışıklıya kapılan bir nesil değildik. Ama Kadir İnanır başkaydı. O, bizim dönem genç kızlarının "gizli" sığınağı, herkesin çaktırmadan iç çektiği o mahcup hayaliydi. Fatsalıydı kendisi… Karadenizliliğin verdiği hafif maço tavrı, "Sen benimsin" derken gözlerinden alev çıkaran o sahiplenici hâlleri yok muydu? İşte o duruş, onu salon beyefendisi jönlerden ayırıp kalbimizin tam ortasına oturtmuştu.
Aslına bakarsanız, kadınlara bıyığı sevdiren adamdı kendisi. Sinemaya ilk adım attığı zamanlarda bıyıksız bir iki kare resmi, o toy halleri hafızalarımızda olsa da ben onu hep kendisiyle özdeşleşen o bıyıklarıyla tanıdım, öyle sevdim. Yıllar içinde film rolleri için bıyığının şekli, tarzı değişti belki ama o kalın bıyıkları onun en büyük imzası, o bildiğimiz Kadir İnanır duruşunun ayrılmaz bir parçası haline gelmişti.
Sinema salonunun o büyülü karanlığında, beyaz perdeye bakarken aşkın ne olduğunu henüz bilmediğimiz yaşlarda öğreniriz bazen onu. Benim için aşkın tanımı, Kadir İnanır ile Türkan Şoray’ın göz göze geldiği o anlarda saklıydı. Onları yan yana gördüğümde, oynadıkları şeyin bir senaryodan çok daha fazlası olduğuna, aralarında sahici bir aşk filizlendiğine inanarak büyüdüm.
Bu sadece benim hissettiğim bir büyü değildi kuşkusuz; sinema tarihi de bu muazzam kimyayı belgeler nitelikte. Kadir İnanır, kariyeri boyunca en çok Türkan Şoray ile kamera karşısına geçmiş. Dile kolay, tam 11 filmde birlikte oynamışlar. Sekiz filmle Fatma Girik, yedi filmle Hülya Koçyiğit ve beş filmle Müjde Ar takip etse de, Şoray’la kurdukları o kimya, ortaklık her zaman apayrı bir yerde durdu.
Bu ortaklığın ve Türk sinemasının doruk noktası olan Selvi Boylum Al Yazmalım vizyona girdiğinde, Kadir İnanır 28, Türkan Şoray ise 32 yaşındaydı. Bense henüz yolun başında, hayatı ve duyguları yeni yeni anlamlandırmaya çalışan 14 yaşında bir gençtim. O yaşımda, o perdeden taşan tutkulu ve bir o kadar da can yakan aşkı nasıl bir süzgeçten geçirip algıladım, bugün bile tam olarak kestiremiyorum. Ancak bildiğim bir şey var: Üzerinden yıllar geçmesine rağmen, o filmin neredeyse her sahnesi, defalarca izlemiş olmanın verdiği o derin aşinalıkla bugün bile hafızamda ilk günkü gibi taptaze.
Asıl sevginin emek olduğunu bize öğreten o bakışlar, sinemanın ötesinde, bir kuşağın kalbine kazınan en güzel hatıra olarak kalmaya devam ediyor.
Şimdiki dizilere bakıyorum da; aşkı anlatmak için kırk dereden su getiriyorlar, upuzun cümleler kuruyorlar ama nafile! Biz aşkın ne olduğunu, uzaktan sevmenin o asil sancısını, en önemlisi de bir bakışın nasıl konuşabileceğini Kadir abimizden öğrendik.
Adam sadece bakıyordu yahu! Öyle bir bakışı vardı ki, ekrandan çıkıp insanı deler geçerdi. Karşısında ne hissedeceğimizi şaşırırdık. O gözlerini kıstığı an bilirdik ki ya büyük bir aşk patlayacak ya da ortalık fena karışacak.
Türk sinemasının en güçlü karakterlerine can veren Kadir İnanır, kariyeri boyunca sadece işiyle, sanatıyla ve o hafızalarımıza kazınan delici bakışlarıyla konuşulmayı seçti. Magazinin parıltılı ama bir o kadar da yıpratıcı dünyasından hep uzak durdu; özel hayatının kapılarını seyircisine hiçbir zaman sonuna kadar açmadı. Bence çok da iyi yaptı.
Bugün geriye dönüp baktığımızda, onu anlık dedikodularla ya da magazin sayfalarının geçici manşetleriyle değil, sadece ve sadece Yeşilçam’ın o ölümsüz karakterleriyle hatırlıyoruz. Saygınlığını, gizemini ve o asil duruşunu hiç kaybetmedi. İyi ki de magazinin bir parçası olup o büyüyü bozmamış; böylece biz onu her zaman filmlerdeki oyunculuğu ile kalbimizde yaşatacağız.
Şimdi o delişmen bakışlar, o haksızlığa gelemeyen dik duruş, o Kadirizm efsanesi hatıralarımızda birer yıldız gibi parlayacak. Bizim gençliğimizin gizli jönü, sinemanın asi çocuğu sinema perdesinden bakiye kalan en güzel duygularla aramızdan ayrıldı.
Bizlere bakışlarla konuşmayı, sevdiği kadını dünyalara karşı korumayı ve o mağrur duruşu miras bıraktı. Mekanın cennet olsun Yeşilçam’ın en fiyakalı, en "Yaban" delikanlısı. Biz senin filmlerinle büyüdüğümüz için çok şanslıydık; o delici bakışlarını ve bizde bıraktığın o güzel gençlik hatıralarını asla unutmayacağız.