Amerika’da 31 Ekim demek; korkutucu bahçe süslemeleri, rengârenk kostümler, kapı kapı dolaşan çocuklar ve torbalar dolusu şeker demek. Ancak Halloween yalnızca çocukların eğlencesi değil, milyarlarca dolarlık dev bir tüketim ekonomisi.
Bizim buralarda bahçelerdeki hummalı çalışmalar bitti. İnsanlar ellerinden geldiğince evlerini korkutucu yapmaya çalıştı. Artık herkes Cadılar Bayramı için hazır. Çocuklar kostümlerini, her ev de ikramlık şekerlerini aldı. Yarın çocuklar kapımızı çalıp “Şeker ver, yoksa yaramazlık ya da şaka yaparım!” anlamına gelen “trick or treat diyecekler. Oyunun ne olacağını kestiremediğimden ben onlara şeker (çikolata) vermeyi tercih edeceğim.
Zira bazen bu çocukların şakaları tadsız da olabiliyor. Şeker vermeyen ya da çalındığında kapısını açmayan evlerin bahçesi yumurta atılarak veya tuvalet kağıdı kaplanarak cezalandırıldığını görüyoruz. Yağmur yağdığında o tuvalet kağıtları ıslanıyor ve temizlemesi çok zor olabiliyor. Kağıt ile kaplı bir bahçe gördüğümde ev sahibi adına üzülüyorum.
Her yıl 31 Ekim’de kutlanan Halloween bu yıl cumartesiye denk geldi. Bu nedenle kapımızın bu yıl daha sık çalınacağını düşünüyoruz. Evimiz ana cadde üzerinde olmadığı ve kutlamalar genellikle o cadde boyunca yoğunlaştığı için bize gelen çocukların sayısı her yıl değişiyor. Bazen kapımızı çalanlar oluyor, bazen de hiç kimse uğramıyor. Yine de biz hazırlığımızı yaptık; çocukları bekliyoruz.
Bayramın Özel Şekeri; “Candy Corn”
Cadılar Bayramı döneminde mağazalarda özellikle bir şeker var: Candy Corn. Sarı, turuncu ve beyaz renkli, mısır tanesi biçimindeki bu şeker Amerika’da neredeyse Halloween’in simgesi olmuş. İlginç olan, şeker 1880’lerde üretilmeye başlandığında Halloween’le ilgisi yokmuş. Hatta bir zamanlar “tavuk yemi” anlamına gelen Chicken Feed adıyla satılıyormuş. Zamanla sonbahar renkleri ve biçimi sayesinde Halloween’le özdeşleşmiş. Bugün ekim ayında mağazalarda her yerde karşımıza çıkıyor.
Şekerin de Bir Ölçüsü Olmalı
Bence bu geleneğin üzerinde biraz da düşünmek gerekiyor. Çocukların bir gecede bu kadar çok şeker ve şekerleme tüketmeye teşvik edilmesi ne kadar doğru? Şekerin sağlığa zararlarını artık hepimiz biliyoruz. Açıkçası ben bu kadar şeker tüketilmesini desteklemiyorum. Bu nedenle kapımı çalacak çocuklar için alışılmış şekerlemeler yerine, daha sağlıklı bir seçenek olduğunu düşündüğüm çikolataları tercih ettim. Elbette çikolata da şeker içeriyor ama en azından diğerleri içinde en masumu.
Mağazalarda Halloween malzemelerini ilk gördüğümde devasa iskeletlere bakıp “Bunları da alan var mı?” diye düşünüyordum. Meğer alanlar komşularım arasındaymış! Bazıları bahçelerini öyle süslüyor ki evlerinin önü mezarlığı andırıyor. Üstelik hareket eden devasa maketler, çığlık sesleri ve sis efektleri için haftalarca uğraşıyorlar. Artık bu öyle bir hal almış ki evlerin bahçelerini dekore eden firmalar doğmuş. Hele bazı evler var ki abartmış da abartmış. Bize yakın bir evin süslemelerini gördüğümde küçük dilimi yutacaktım. Dekorları yapan firmanın yetkilisi şaşkınlıkla görüntü aldığımı görünce “siz bir de arka bahçelerini görseniz” dedi. Düşündüm de benim Amerika’ya ilk geldiğim yıl uyum sağlama adına aldığım bir iskeletim ve “Happy Halloween” yazılı ahşap panom var. Tabii benim hazırlığım komşularımınkileri görünce yanlarında oldukça mütevazı kalıyor.
Bu işin ekonomik boyutu bayağı yüksek.
ABD Ulusal Perakende Federasyonu’nun (NRF) 2026 tahminine göre Halloween harcamaları 13,5 milyar dolara ulaşacak. Bunun yaklaşık 4,3 milyar doları ev ve bahçe süslemelerine, 4,4 milyar doları kostümlere, 4,1 milyar doları şekerlemelere ayrılıyor. Alışverişin eylül başlarında başlaması da tesadüf değil. Hazırlık dönemi uzadıkça satış fırsatı artıyor.
Cadılar Bayramının başlangıcı
Halloween’in kökleri yaklaşık 2.000 yıl öncesine, Keltlerin Samhain adlı mevsim festivaline dayanıyormuş. Kışın başlangıcını karşılayan bu dönemde ölülerin ruhlarının dünyaya dönebildiğine inanılıyormuş. Daha sonra Hristiyan geleneğindeki Azizler Günü arifesiyle birleşmiş. İrlandalı ve İskoç göçmenler bu geleneği Amerika’ya taşımış; kostümler, balkabakları ve şeker toplama zamanla bugünkü kutlamanın parçası olmuş. Amerika’da resmî tatil sayılmayan Halloween, bugün Kanada, İrlanda, İngiltere ve Avustralya başta olmak üzere pek çok ülkede kutlanıyor. Son yıllarda Türkiye’de de kafelerden alışveriş merkezlerine kadar Halloween etkinlikleri yaygınlaştığını görüyorum.
Ben bugün için çikolatalarımla kapımı açmaya hazırım. Sonuçta çocukların kostümlerini giyip heyecanla kapı kapı dolaşmalarını, torbalarını şekerlerle doldurduklarında yüzlerinin gülmesini izlemek de bu geleneğin güzel tarafı. Bir yanda bu mutluluk, diğer yanda 13,5 milyar dolarlık bir ekonomi… Demek ki Halloween hem çocukların heyecanını hem de koca bir tüketim sektörünü besliyor. Ben bu gün için treat tarafındayım; ikramı seçiyorum. Ama itiraf edeyim, çocuklar gelmezse çikolataların bir kısmının kime kalacağı konusunda da hiç endişeli değilim!
İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
