Cem Adrian’ı Şikago’da izlemek…
Dün gece yine Cem Adrian’ı dinlemeye gittik. Yine diyorum, zira üç yıl önce de gelmiş, bizlere unutulmaz bir konser vermişti. Ancak o konserde bir daha Amerika’ya gelmeyeceğini söylemiş, ben de üzülmüştüm. Sanırım burada kaldığı süre boyunca kendisi biraz yalnız kalmıştı. Yeniden geleceğini öğrenince açıkçası çok sevindim. Geçen seneki aynı kız arkadaşlarımla biletlerimizi satışa çıkar çıkmaz aldık. Üstelik bu defa önceki konserden çok daha güzel yerden, en ön sıradan…
Cem Adrian’ı sahnede izlemek, yalnızca bir şarkıcıyı dinlemek değil. Bir insanın sesinin ne kadar farklı renklere bürünebildiğine tanıklık etmek de aynı zamanda.
Bu müthiş sesi, biletlerimiz olmasına rağmen az daha kaçırıyorduk. Biletlerin üzerinde konser saati 19.30 olarak yazıyordu. Ancak sonradan bilet alan bir arkadaşımızdan konserin 18.30’da başlayacağını duyunca içimize bir kurt düştü. Biz bütün planımızı 19.30’a göre yapmış, konser öncesinde şehirde güzel bir akşam yemeği yemeyi düşünmüştük. Konser salonunu aradığımızda ise telefondaki kişinin de saat konusunda net bir bilgisi olmadığını anladık. Riski göze alamayıp planı değiştirdik, yemeği erkene aldık. İyi ki de öyle yapmışız! Salona gittiğimizde konserin gerçekten 18.30’da başlayacağını öğrendik. Cem Adrian 18.50’de sahneye çıktı. Konseri 19.30’da sanıp gelemeyenler adına gerçekten üzüldüm. Madem konser erken saate alındı, bunun bilet sahiplerine bildirilmesi gerekmez miydi? Organizatör Serdar İlhan’ın bu konularda daha dikkatli olması gerekirdi diye düşünüyorum.
Cem Adrian sahneye çıktığında ilk sözü konserin başlama saatiyle ilgiliydi. “Hayatımda ilk defa akşamüzeri 6.30’da konser veriyorum,” dedi ve “akşamüzeri”ni özellikle vurguladı. Sonra da konserlerin burada neden bu kadar erken başladığını sordu. Türkiye’de alıştığımız konser saatleriyle karşılaştırınca onun da bu durumu biraz yadırgadığı belliydi. Sorusuna ben buradan cevap vereyim. Amerika’da hafta içi sosyal hayat büyük ölçüde günlük yaşamın akışına göre şekilleniyor. İş, okul, akşam yemeği ve uyku saatleri belli bir düzende ilerlediği için eğlence hayatı da bu düzene ayak uyduruyor.
Buraya gelen Türk sanatçılar genellikle hafta içi sahne alıyor. Sanırım konser programları, mekânın koşulları ve saatleri de bu tercihte etkili oluyor. Yıllar içinde Sertab Erener, Rafet El Roman, Ferhat Göçer, Levent Yüksel ve Ceza gibi birbirinden değerli isimleri dinleme fırsatımız oldu. Her biri kendi tarzında güzel konserlerdi. Ancak bu kez salonun doluluğu ve seyircinin ilgisi açısından Cem Adrian ayrı bir yerde duruyordu. Üstelik repertuvarında tek bir oynak, insanı yerinden kaldırıp eller havaya yaptıracak şarkı olmamasına rağmen salonu doldurmayı başarmıştı.
Cem Adrian’ın hikâyesini bilmeyenler için sesinin ardındaki yolculuğu da hatırlayalım.
1980 doğumlu Cem Adrian, müziğe okul yıllarında başlamış, kendi bestelerini yapıp evdeki teybe sesini kaydetmiş. Üniversite yerine müziği seçerek Edirne’de radyoculuk yapmış, stüdyoyu kendi kayıtları için kullanmış. Hayatının dönüm noktası 2004’te Demet Sağıroğlu ile tanışması olmuş. Bestelerinden oluşan demosunu dinleyen Sağıroğlu, kayıtları Fazıl Say’a ulaştırmış. Fazıl Say’ın desteğiyle Bilkent Üniversitesinde müzik eğitimi alma fırsatı bulan Adrian, 2005’te ilk albümü “Ben Bu Şarkıyı Sana Yazdım” ile müzik dünyasına adım atmış.
Cem Adrian’ın sesini tarif etmek gerçekten kolay değil. Erkek sesiyle başlayıp kadın sesine dönüşebilen, bazen bir çocuk kadar ince, bazen de çok derin tonlara inebilen bir ses. Müzik dünyasında bu özellikleriyle sık sık konuşulmuş. Kontrtenor terimi bu tür tiz erkek seslerini anlatmak için kullanılsa da Adrian’ın ses aralığı bunun çok ötesinde. Kendi açıklamasına göre şarkı söylerken dört beş oktavlık bir aralığı kullanabiliyor.
Fakat bana kalırsa onu farklı kılan yalnızca sesinin genişliği değil, o sesi nasıl kullandığı.
Dün gece de birbirinden güzel şarkılarla bizi geçmişe götürdü. “Sen Benim Şarkılarımsın” ile başlayan müzikal yolculukta zaman zaman hüzünlendik, zaman zaman hep bir ağızdan eşlik ettik.
Cumhuriyetimizin 100. yılında seslendirdiği “Fikrimin İnce Gülü”nü bu kez Cumhuriyetimizin 103. yılında yeniden söylemek istediğini belirtti. “Hay hay” dedik, hep bir ağızdan söyledik. Ardından “Akşam Olur Karanlığa Kalırsın” türküsüyle başladı. “Uzun İnce Bir Yoldayım” ile devam etti.
Ahmet Kaya’dan “Yakamoz”, ardından “Kum Gibi” geldi. “Ağlama Anne” ve “Mihriban” ile duygusal anlar yaşadık. Musa Eroğlu’ndan “Yolun Sonu Görünüyor”, Neşet Ertaş’tan “Neredesin Sen”, Zülfü Livaneli’den “Gözlerin” de gecenin unutulmazları arasındaydı.
Normalde bir şarkıyı kimin sesinden tanıdıysanız onu hep o sanatçıdan dinlemek istersiniz. Çünkü zamanla şarkı, ilk yorumlayanın sesiyle, duygusuyla ve kimliğiyle bütünleşir. Başka biri söylediğinde ister istemez karşılaştırır, çoğu zaman da ilk yorumuna dönersiniz. Ama nedense bu durum Cem Adrian için geçerli değil. O, başkasının şarkısını alıp kendi dünyasından geçiriyor, bambaşka bir yere taşıyor. Öyle ki dinlerken aklınıza ilk yorumcusu gelmiyor, bir kıyaslama yapma ihtiyacı bile hissetmiyorsunuz. Sanki şarkı, Cem Adrian’ın sesinde yeniden doğuyor.
Şarkıların arasında bazen bir cümleyle bizi gülümsetti, bazen bir yorumuyla sessizliğe büründürdü.
Gecenin benim için en güzel sürprizlerinden biri “Sevdan Bir Ateş” oldu. Adrian, bu yıl Amerika repertuvarına eklediği ve çok sevdiği bu şarkıyı bizlerin de bildiğini görünce hem şaşırdı hem de mutlu oldu. Bütün salonun şarkıya eşlik etmesi onu gerçekten sevindirdi. Bazen bir sanatçıyı mutlu etmek için onun sevdiği bir şarkıyı bilmeniz ve birlikte söylemeniz yeterli oluyor.
Ve gecenin sonunda “Mutlu Yıllar” ile bitmesini hiç istemediğimiz konserini tamamladı.
Cem Adrian’ın hikâyesini düşündüm. Bir zamanlar Edirne’de kendi imkânlarıyla kayıt yapan, enstrüman eksikliğini sesiyle kapatan, bir kafede geçimini sağlamak için çalışan genç bir adam… Bir gün verdiği demo kayıtları önce Demet Sağıroğlu’nun, ardından Fazıl Say’ın karşısına çıkıyor. Bugün ise Amerika’da verdiği konserlerde herkesin şarkılarına eşlik ettiği bir sanatçı…
Bazen bir insanın hayatında doğru zamanda karşılaştığı kişiler bütün hikâyeyi değiştirebiliyor. Demet Sağıroğlu o sesi fark etmeseydi, Fazıl Say o demoyu dinlemeseydi bugün Cem Adrian’ı aynı şekilde tanıyor olur muyduk, bilmiyorum. İkisine de çook teşekkürler.
Ama şunu biliyorum: Bir yeteneğin keşfedilmesi kadar, o yeteneğin yıllar içinde kendine özgü bir sanatçı kimliğine dönüşmesi de önemli.
Yazıma ona seslenerek bitirmek istiyorum.
Cem Adrian,
Dün geceki konseriniz yine çok güzeldi. Üç yıl önceki konserden sonra bir daha gelmeyeceğinizi söylemiştiniz. Neyse ki fikrinizi değiştirdiniz. Seneye de gelme niyetiniz olduğunu söylediniz. Biz sizi yeniden dinlemekten çok mutlu olduk. Hani sizin paylaştığınız bir cümle var ya, “Aynı yağmurlarda buluşmak üzere” diye. Ben de Şikago’da aynı rüzgârlarla buluşmak üzere diyorum.