İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Amerika’da acilde saatlerce bekledik, olta birkaç dakikada çıkarıldı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Bir hastanenin acil servisine gittiğinizde beklentiniz bellidir; öncelikle sorununuzun değerlendirilmesi, ardından mümkün olan en kısa sürede müdahale edilmesi. Elbette her hastanın durumu aynı değildir ve acil servislerde öncelik, tıbbi ihtiyaca göre belirlenir. Geçtiğimiz pazar akşamı yaşadıklarımız bize Amerika’da sağlık hizmeti almanın ne kadar karmaşık ve zaman zaman insanı çileden çıkaran bir sürece dönüşebildiğini göstermiş oldu.
Kuzenimin oğlu, bize arabayla beş dakika mesafedeki yatılı bir okulda okuyor. Pazar günü birlikte ihtiyaç alışverişi yaptık, yemek yedik ve ardından onu yurduna bıraktım. Her şey gayet normaldi.
Ta ki saat 19.17’de okuldan telefon gelene kadar…
Kuzenimin oğlu bir kaza geçirmiş, görevli de onu hemen hastaneyeye acil’e götürmüştü. Parmağına olta batmış... Biz de hiç vakit kaybetmeden arabaya atlayıp, hastaneye gittik.
Hastaneye vardığımızda hasta kabul kısmında durumu anlatıyorlardı. Benim de telefon numaramı ve adresimi istediler. Ardından sistemden sigorta bilgilerine ulaşılıp, çıktı alındı. Kollarımıza onun ve benim bilgilerimin bulunduğu bileklikler takıldı.Hani şu doğumlarda anne ve bebeğe takılan bilekliklerden…
Sonra beklemeye başladık.
Yaklaşık yarım saat sonra bizimkinin ismini seslendiler. Ateş ve tansiyonu ölçüldü. Biz artık işleme başlanacak diye sevinirken tekrar beklemeye devam ettik. 5-10 dakika sonra içeriye alındık. Onu bir sedyeye oturttular. 10-15 dakika sonra önünde bilgisayarı olan, yürüteçle hareket eden bir görevli geldi. Sigorta belgelerini istediler, verdik. Babasının doğum tarihini ve ne iş yaptığını sordular. Ben de onun guardian’ı, yani yasal sorumlusu olarak imza attım.
Bu arada ona parmağındaki oltayı çıkartmayı teklif ettim. Zira olta çok derinde görünmüyordu ve onu çıkarabileceğimi düşündüm. Bizimki kabul etmedi. Açıkçası ben de bir olta çıkarma uzmanı sayılmam. Ama o kadar bekleyince insan kendi kendine, acaba bu işi kendimiz mi halletsek diye düşünmeden edemiyor.
Saat 20.44 olmuştu. Hâlâ bekliyorduk.
Etrafımızda bir sürü tıbbi malzeme, cihaz ve ekipman vardı. Her şey hazır görünüyordu. Bir tek doktor eksikti!
Perdelerle ayrılarak özel alan yaratılmış yerler dolu olduğu için dışarılara duvara dayandırılmış sedyelerden birindeyiz. Eli kızarmış ve şiş bir hasta hemen yanıbaşımızda ama bizde olduğu gibi “kardeş geçmiş olsun, neyin var ya da ne oldu?” diye soramıyoruz. Bu soruları buralarda soramazsınız. Hasta sessiz sessiz ağlıyor. Sol tarafımızdaki kişinin de yüzünden ve çıkardığı seslerden belli ki çok ağrısı var.
Saat 21.10’da doktor nihayet geldi. Önce beklediğimiz ve anlayış gösterdiğimiz için teşekkür etti. Olayı dinledi, parmağına baktı ve gitti.
Beş dakika sonra eldivenlerini takmış olarak tekrar geldi. Oltanın kemiğe dayanmadığını ve çıkarılabileceğini söyledi. Eldivenlerini çıkardı ve yine gitti. Yooo şaka değil gerçek.
On dakika sonra tıbbi malzeme arabası ve üzerinde sterilizasyon için kullanılacak bir solüsyon ve iğne geldi. Doktor hâlâ ortada yok.
Bütün bunları yaşarken aklıma bol ödüllü “The Pitt”dizisi geldi. Pittsburgh'da kurgusal bir hastanenin acil servisinde geçen dizi, sağlık ekibinin 15 saatlik nöbetini anlatıyor. Ekranda herkes bir yerlere yetişmeye çalışıyor, hep bir hareketlilik söz konusu. Biz de ise durum biraz farklı, biz acil servis değil de normal doktor kontrolü için oradaymışız havası var.
Elbette acil servislerin yoğunluğunu, sağlık çalışanlarının zorlu koşullarını görmezden gelemem. Ancak bu deneyim bana Amerika'da sağlık sisteminin yalnızca doktor ve hastanelerden ibaret olmadığını bir kez daha gösterdi. Sigorta, kayıt, ödeme ve prosedürler sürecin neredeyse her aşamasında karşınıza çıkıyor.
Türkiye'de de hastanelerde beklemek, yoğunluk ve bürokrasi gibi sorunlar var. Hiçbir sistemi kusursuz göstermek mümkün değil. Fakat Amerika'da sağlık hizmetinin maliyeti ve sigortaya bağımlılığı, insanın hastalanmayı bile hesaplamasına neden olabiliyor.
Şaka bir yana, Amerika’da hastalanmamak lazım. Hele bir de acil servise işiniz düşerse, sabrınızın da sigortanızın da sağlam olması gerekiyor.
Nihayet doktor geldi, parmağını uyuşturmak için iğne yaptı. Ardından bir kerpetenle oltanın dışarıda kalan kısmını kesti, makasla içeride kalan parçayı çıkardı.
Sonunda! Saatlerdir beklediğimiz işlem birkaç dakika içinde tamamlandı.
Doktor birazdan pansuman yapılacağını söyledi. Hemşire geldi, parmağı oksijenli suyla temizledi ve sargı beziyle sarıldı. Sonra üzerine sarılması gereken yapışkan bandajı getireceğini söyledi.
Onun gelmesi de bi beş dakika sürdü.
Hemşire antibiyotikli krem sürdü ve parmağın üzerini bantladı. Hani hastanede yapılan bantlama daha profesyonel işidir ya siz evde pansumanı yaparsınız ama onlar gibi aynı saramazsınız. Bizimkini öyle bir bantladılar ki gören, acaba gözleri kapalı mı sardılar diye sorsa yeridir.
Bütün bu yaşadıklarımızın ardından aklımda oluşan sonuç sigortanız yoksa işiniz çok zor, sigortanız varsa da her şey güllük gülistanlık değil.
Amerika’da sağlık hizmetleri büyük ölçüde özel sigorta sistemi üzerinden yürüyor. Sigortanızın olması, bütün masraflarınızın karşılanacağı anlamına da gelmiyor. Hangi hastaneye gidebileceğiniz, hangi doktorun sigortanız kapsamında olduğu, hangi işlemin karşılanacağı ve cebinizden ne kadar para çıkacağı ayrı ayrı hesaplanıyor. Yüksek muafiyetler, katkı payları ve sigortanın karşılamadığı hizmetler de cabası.
2025 yılı verilerine göre Amerika’da yaklaşık 28 milyon insanın sağlık sigortası yok. Bu, nüfusun yüzde 8,3’ü demek. Yani dünyanın en zengin ülkelerinden birinde milyonlarca insan hastalandığında önce tedaviyi değil, faturayı düşünüyor.
Elbette Amerika’da EMTALA adı verilen bir yasa var. Bu yasa, acil servise başvuran kişilerin sigortaları veya ödeme güçleri olmadığı için geri çevrilmesini engelliyor. Hastaneler acil durumlarda hastayı değerlendirmek ve gerekli müdahaleyi yapmak zorunda. Ancak bu, sağlık sisteminin bütün sorunlarını ortadan kaldırmıyor. Tedavi sonrasında gelen faturalar da ayrı bir mesele.
Üstelik sigortalı olmak da her zaman hızlı ve sorunsuz hizmet anlamına gelmiyor.
Bana göre sağlık hizmeti, bir ülkenin yalnızca ekonomik gücüyle değil, insanına verdiği değerle de ölçülmeli. Bir insanın kaza geçirdiğinde, dayanılmaz bir ağrıyla hastaneye geldiğinde ya da bizim örneğimizde olduğu gibi parmağına olta battığında ilk düşünülen şey onun sağlığı olmalı. Elbette kayıt yapılacak, sigorta bilgileri alınacak, gerekli prosedürler uygulanacak. Ama bunlar hastanın önüne geçmemeli.
Sonunda parmaktaki olta çıkarıldı. Çok şükür ciddi bir sorun yaşanmadı. Biz de saatler sonra hastaneden ayrıldık.
O akşam anladım ki Amerika’da hastaneye giderken yalnızca sağlık sigortanızı değil, bolca sabrınızı da yanınıza almanız gerekiyor. Hatta mümkünse kendi bandajınızı da götürün. Ne olur ne olmaz.
