İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Türk izleyicisi artık dizilerde mantık aramıyor mu?
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Bazı diziler vardır, daha ilk bölümünü izlemeye başlamadan beklentiniz yükselir. Tuzlu Kahve de benim için tam olarak böyle bir dizi oldu.
Çünkü kadroya bakıyorsunuz; Nebahat Çehre, Binnur Kaya, Şevval Sam, Nevra Serezli, Cengiz Bozkurt, Buğra Gülsoy, Eda Ece, Sarp Apak, Ceren Moray, Nergis Kumbasar, Hatice Aslan…
Üstelik mesele yalnızca bu isimlerin tanınmış olması değil. Her biri yıllardır oyunculuğunu kanıtlamış, kendine özgü bir seyirci kitlesi oluşturmuş isimler. Tiyatrodan gelenler, müzisyenler, komedide kendini ispatlamış oyuncular, yılların usta isimleri… Böylesine geniş ve yetenekli bir kadroyu bir araya getirmek başlı başına önemli bir iş.
İnsan ister istemez bu kadar güçlü bir kadronun karşılığında aynı ölçüde güçlü bir hikâye bekliyor.
İlk bölümü izlerken kendime sürekli “İlk bölümün günahı olmaz” dedim. Karakterler tanıtılıyor, aileler arasındaki ilişkiler kuruluyor, hikâyenin temeli atılıyor. “Birazdan açılır, oyuncular devreye girdikçe toparlanır” diye diye bölümü sonuna kadar izledim. Sosyal medyada yazıldığı gibi on dakika sonra diziyi kapatmadım. İkinci bölümü de izledim.
Ancak üçüncü bölümün ardından aklımda tek bir soru vardı: Bu kadar iyi oyuncuyu bir araya getirmişken senaryo neden bu kadar geride kalmıştı?
Binnur Kaya’nın canlandırdığı, oğluna fazlasıyla düşkün anne karakteri oyunculuğu sayesinde kendini gösteriyor. Fakat hikâye derinleşmek yerine giderek bu anne-oğul ilişkisinin etrafında dönmeye başlıyor. “Annesinin annesi” repliği de öyle sık tekrarlanıyor ki bir noktadan sonra espri olmaktan çıkıp senaryonun kolaycılığına dönüşüyor.
Hele annenin, oğlunun birlikte olduğu genç kadını kasdeterek “Onda ben de olmayan ne buldun?” diye sorması…
İşte o noktada benim için mesele yalnızca abartılı bir anne karakteri olmaktan çıktı. Bir repliği tekrar tekrar söylemek, bir durumu sürekli abartmak, tek başına mizah yaratmaya yetiyor mu?
Üstelik dizide yalnızca diyaloglar değil, olayların akışı da zaman zaman havada kalıyor. Karakterler bir sahnede bir ruh hâlindeyken birkaç dakika sonra arada hiçbir şey yaşanmamış gibi başka bir noktaya geçebiliyor. İzleyici olarak karakterlerin ne hissettiğini, neden öyle davrandığını anlamaya çalışırken hikâyenin kendi içindeki bağlantıları kurmakta zorlanıyorsunuz.
Elbette herkesin beğenisi farklı. Kimi bir diziyi oyuncuları için izler, kimi kafa dağıtmak, günün yorgunluğunu atmak için ekran karşısına geçer. Kimisi de aile ilişkilerinin abartılı hâllerinden, tanıdık karakterlerden ve tekrar eden esprilerden hoşlanır. Bunların hiçbirinde yanlış bir taraf yok.
Ancak bir diziyi eğlenceli bulmakla, onun iyi yazılmış olduğunu düşünmek aynı şey değil.
Tuzlu Kahve hakkındaki olumsuz yorumların bir bölümünde senaryonun mantığına, karakterlerin tutarsızlığına, diyalogların zayıflığına ve hikâyenin inandırıcılığına yönelik eleştiriler görüyoruz. Buna karşılık diziyi savunan bazı izleyicilerin bu eleştirileri önemsemediği, hatta mantık aramanın kendisini gereksiz bulduğu bir yaklaşım da dikkat çekiyor.
İşte bu noktada yıllar önce Yargı dizisinin senaristi Sema Ergenekon’un bir röportajında söylediği, “Türk izleyici dizilerde mantık aramıyor” sözü aklıma geliyor.
O dönem bu sözü son derece sert ve gereksiz bulmuştum. Çünkü izleyiciyi bu kadar geniş bir genellemeyle tanımlamak bana doğru gelmemişti. Üstelik yıllardır iyi yazılmış hikâyelerin, güçlü karakterlerin ve tutarlı senaryoların peşinden giden bir seyirci kitlesi de var.
Bugün de bu düşüncem değişmiş değil. Birkaç sosyal medya yorumundan yola çıkarak milyonlarca izleyicinin ne aradığını söylemek mümkün değil. Ancak Tuzlu Kahve etrafında oluşan tartışmalar, Ergenekon’un sözünü ettiği yaklaşımın en azından bir kesimde karşılığı olduğunu düşündürüyor.
Çünkü bazı izleyiciler için bir dizinin nasıl yazıldığı, karakterlerin neden öyle davrandığı, olayların birbirini nasıl takip ettiği ikinci planda kalabiliyor. Oyuncuların sevilmesi, hikâyenin sıcak bulunması ya da dizinin ailece izlenebilir olması, senaryoya yönelik eleştirilerin önüne geçebiliyor.
Burada asıl üzerinde durulması gereken nokta şu: İzleyici, kendisini eğlendiren bir diziden neden aynı zamanda iyi bir hikâye anlatmasını beklemesin?
Bir diziyi izlerken her sahnenin gerçek hayatta birebir karşılığını aramak elbette gerekmiyor. Komedi zaten çoğu zaman abartıdan beslenir. Karakterler uç noktalarda dolaşabilir, olaylar tesadüflerle gelişebilir, gerçek hayatta karşılaşmayacağımız durumlar yaratılabilir.
Fakat gerçekçilik ile mantık aynı şey değil.
Bir hikâye gerçek dışı olabilir ama kendi içinde tutarlıysa izleyiciyi peşinden sürükleyebilir. Fantastik bir dünyada bile karakterlerin davranışlarının bir nedeni, olayların bir sonucu vardır. Komedide de durum farklı değil. Abartının bir ölçüsü, esprinin bir zemini, karakterin bir kişiliği olmalı.
İzleyicinin aradığı şey her zaman gerçek hayatın aynısı değildir. Bazen tam tersine, gerçek hayatta yaşamadığı şeyleri görmek ister.
Ancak senaryo üzerine yapılan eleştirileri yalnızca “Beğenmiyorsan izleme” diyerek geçiştirmek de meseleyi çözmüyor. Çünkü bir diziyi izlemekten vazgeçmek başka, neden vazgeçtiğini anlatmak başka. Eleştiri, bir yapımın eksiklerini görünür kılabilir. Hatta yapımcılar ve senaristler için dikkate alınabilecek bir geri bildirim oluşturabilir.
İyi oyuncu, zayıf yazılmış bir sahneyi bir yere kadar kurtarabilir. Repliğe nüans katar, karaktere derinlik kazandırır, metinde olmayan bir duyguyu seyirciye geçirebilir. Ama bir oyuncudan hem karakterin inandırıcılığını hem de hikâyenin bütünlüğünü tek başına sağlamasını bekleyemezsiniz.
Yapımcı bu kadar değerli ismi bir araya getirmeyi başarmışken senaryo tarafına da aynı özen gösterilmesini beklemek çok mu fazla?
İnsan ister istemez Gülse Birsel, Birol Güven, Feyyaz Yiğit, Yılmaz Erdoğan gibi karakter yaratma ve diyalog yazma konusunda kendine özgü bir dili olan isimleri düşünüyor. Bu kadro, güçlü bir kalemle buluşsaydı nasıl bir iş ortaya çıkardı? Aile ilişkilerinin, kuşak çatışmalarının, gündelik hayatın komik yanlarının bu oyuncuların yeteneğiyle birleştiği bir hikâye seyirciye neler sunabilirdi?
Bunları düşünmeden edemiyorum.
Çünkü ortada aslında seyircinin özlediği bir dizi için gerekli pek çok unsur var. Ailece oturup izlenebilecek, insanı yormadan güldürecek, sıcak ilişkiler anlatacak, kavgası gürültüsüyle değil karakterleri ve hikâyesiyle ilgi çekecek bir yapım…
Böyle bir diziye ihtiyaç duyan izleyici olduğunu düşünüyorum. Ancak bu ihtiyacı karşılamak için yalnızca tanınmış oyuncuları aynı kadroda toplamak yeterli değil.
Oyuncu var. İlgi var. Seyirci var.
Peki, hikâye?
Belki de Tuzlu Kahve hakkında yapılan tartışmaların bize gösterdiği en önemli şey, seyircinin tek bir beklentisinin olmadığı. Bir kesim için oyuncular ve eğlence duygusu yeterliyken, bir başka kesim hikâyenin sağlamlığına, karakterlerin tutarlılığına ve senaryonun niteliğine de önem veriyor.
Ben ikinci gruptayım.
Bir diziyi izlerken yalnızca vakit geçirmek değil, iyi anlatılmış bir hikâyenin içine girmek istiyorum. Güldüğüm sahnenin gerçekten komik olmasını, şaşırdığım olayın bir karşılığının bulunmasını, karakterlerin davranışlarının bir anlam taşımasını bekliyorum.
Bunun fazla bir beklenti olduğunu düşünmüyorum.
Tuzlu Kahve belki bazı izleyiciler için tam da aradıkları dizi. Buna saygı duymak gerekir. Ama bir yapımı sevmek, onun eksiklerini görmezden gelmeyi gerektirmediği gibi, eleştirmek de onu sevenlerin zevkini küçümsemeyi gerektirmez.
Yine de insanın içi biraz burkuluyor.
Böylesine güçlü bir oyuncu kadrosu, doğru kurulmuş bir hikâyeyle buluştuğunda ortaya çok daha fazlasını çıkarabilecek potansiyele sahip.
Bu kadar yetenekli oyuncuyu bir araya getirmek büyük iş. Ama o yeteneği taşıyacak senaryoyu yazmak da en az onun kadar önemli.
Çünkü iyi oyuncular bir diziyi izletir. İyi bir hikâye ise seyircinin o diziyi neden izlediğini hatırlatır.
