Sosyal medyada yaş doğrulama tuzağı: Kurumlar sahte e-Devlet mesajlarına karşı uyardı
Sosyal medyada 15 yaş sınırı ve yaş doğrulama zorunluluğu getiren yönetmeliğin 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girmesinin ardından, dolandırıcıların düzenlemeyi bahane eden sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajlarıyla kullanıcıların e-Devlet şifrelerini ve banka bilgilerini ele geçirmeye çalıştığına yönelik uyarılar sürüyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), Sakarya İl Jandarma Komutanlığı ve Tüketici Hakları Derneği, doğrulamanın yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden ve ücretsiz yapıldığını hatırlatarak vatandaşları bağlantılara tıklamamaları konusunda uyardı.
Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı ve 1 Kasım'da yürürlüğe girdi. Yönetmelik, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Buna göre platformlar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek; bu yaştaki kullanıcıların hesap açma başvuruları reddedilecek.
15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları ise varsayılan olarak gizli olacak, yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar ona mesaj gönderebilecek, canlı yayın özelliği bu hesaplarda kullanılamayacak. Çocukların kişisel verilerinin profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam amacıyla kullanılması da yasaklandı.
Doğrulama, kullanıcının talebi üzerine e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan "yaş doğrulama belirteci" ile yapılıyor. Kullanıcı bu belirteci sosyal medya platformuna yüklüyor. Yönetmeliğe göre belirteç yalnızca kişinin 15 yaşını, doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösteriyor; ad, kimlik numarası, kullanıcı adı ya da kişiyi tanımlayabilecek başka bir bilgi içermiyor. Platformlar belirteci yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabiliyor. DMM de sosyal medya şirketlerine kimlik bilgisi aktarılmadığını, yalnızca yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığı bilgisinin iletildiğini vurguladı.
DMM'nin uyarısına göre kötü niyetli kişiler "Hesabınız kapatılacak" ya da "Yaş doğrulamanızı hemen yapın" gibi panik yaratan ifadeler içeren mesajlarla kullanıcıları sahte bağlantılara yönlendiriyor. Bu bağlantılar, e-Devlet giriş ekranını taklit eden sahte sayfalara açılıyor. Bu sayfalara girilen e-Devlet şifresi ve SMS kodu, kişinin hesaplarının ele geçirilmesine yol açabiliyor; sahte ödeme ya da doğrulama ekranlarıyla banka kartı bilgileri de toplanabiliyor.
Sakarya İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü de "1 Kasım'a kadar kimliğinizi doğrulayın, yoksa hesabınız kapanacak" türünden SMS, WhatsApp ve sosyal medya mesajlarına karşı uyardı. Jandarma, dolandırıcıların kendilerini sosyal medya platformlarının "resmi doğrulama ekibi" gibi tanıtabildiğine ve doğrulama bahanesiyle para, banka bilgisi ya da SMS kodu isteyebildiğine dikkat çekti.
Uyarılarda öne çıkan bir diğer nokta, hesapların bir anda kapatılacağı iddiasının gerçeği yansıtmaması. Yönetmeliğe göre yürürlük tarihinden önce açılmış hesapların 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteciyle doğrulanması gerekiyor. Doğrulamada 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları, kendilerine bilgi verilerek kapatılacak. Platformların ayrıca yaş doğrulama sonuçlarına ve hesap kapatma kararlarına karşı ücretsiz bir itiraz yolu sunması ve itirazların insan denetimiyle değerlendirilmesi zorunlu.
Resmi uyarılara göre SMS, e-posta, WhatsApp ya da sosyal medya üzerinden gelen doğrulama bağlantılarına kesinlikle tıklanmamalı. e-Devlet'e yalnızca adres çubuğuna turkiye.gov.tr yazılarak ya da resmi e-Devlet mobil uygulamasıyla girilmeli. e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları, kimlik fotoğrafı, kart ve hesap bilgileri hiçbir kişi, kurum ya da platformla paylaşılmamalı. Yaş doğrulaması ücretsiz olduğu için ücret ya da kart bilgisi isteyen her talep dolandırıcılık şüphesi taşıyor.
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, şüpheli mesajlarla karşılaşanların mesajları ve gönderici hesapları kayıt altına almasını, bağlantılara tıklamadan ilgili platformlara ve yetkili kurumlara bildirimde bulunmasını istedi. Şüpheli bir bağlantıya tıklayanların şifrelerini hemen değiştirmesi, banka bilgilerini paylaşanların ise vakit kaybetmeden bankalarıyla ve kolluk birimleriyle iletişime geçmesi gerekiyor.
Yönetmelik, platformlara ebeveynler için hesap ayarlarını yönetme, kullanım süresini izleme ve sınırlama ile harcama limiti belirleme araçları sunma yükümlülüğü de getiriyor. Sahte mesajlar yalnızca yetişkinlere değil, sosyal medya kullanan gençlere de ulaşabildiği için ailelerin, yaş doğrulama işlemlerini çocuklarıyla birlikte ve yalnızca resmi e-Devlet kanalları üzerinden yapması daha güvenli bir yol olarak öne çıkıyor.