53 ülke ve kuruluştan İsrail'e Gazze için kış yardımı çağrısı
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 53 ülke ve uluslararası kuruluş, İsrail'den Gazze Şeridi'ne kış öncesinde barınma, yakıt, su, sanitasyon ve sağlık malzemelerinin girişine derhal izin vermesini istedi. İngiltere, Katar ve Ürdün öncülüğünde hazırlanan ortak bildiri, 12 Kasım Perşembe günü New York'taki Birleşmiş Milletler'de İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Sarah MacIntosh tarafından okundu. İsrail ise Gazze'ye yeterli malzeme girmediği yönündeki eleştirilerin Hamas'ın sorumluluğundan dikkati dağıttığını savunuyor.
Bildiride, kış yaklaşırken Gazze'de yeterli barınağa sahip olmayan pek çok kişinin “hipotermi, solunum yolu enfeksiyonları, su kaynaklı hastalıklar ve önlenebilir diğer hastalıklar” riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı. İmzacılar, BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla desteklenen Kapsamlı Barış Planı'nın, insani yardımın 19 Ocak 2025'te üzerinde uzlaşılan düzeyin altına düşmemesini öngördüğünü, ancak bu hedefin “henüz gerçekleşmediğini” belirtti.
Bildiride İsrail'in yeni kurulacak hükümetinden yardımların tüm sınır kapıları ve kara yollarından hızlı ve engelsiz geçişini sağlaması, Mısır ve Ürdün insani yardım koridorlarının tam ve öngörülebilir biçimde işletilmesi ve özellikle barınma, yakıt, su, sanitasyon ve sağlık alanlarında “çift kullanımlı” ürünler dahil daha fazla kritik malzemeye onay verilmesi talep edildi. İmzacılar ayrıca hastaların Doğu Kudüs ve Batı Şeria'daki hastanelere sevklerinin yeniden başlatılmasını, sağlık ve insani yardım çalışanlarının uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde korunmasını ve uluslararası heyetlerle gazetecilerin Gazze'ye girişine izin verilmesini istedi. Metinde, bildirilmiş insani yardım noktalarının ve buralarda çalışan personelin korunması ile sağlık ve yardım çalışanlarına yönelik saldırılar hakkında şeffaf cezai soruşturmalar açılması talepleri de yer aldı.
Bildiriyi okuyan MacIntosh, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana “siyasi irade olduğunda ilerlemenin mümkün olduğunun” görüldüğünü söyledi ve yardımların tüm geçiş noktalarından “hızlı ve engelsiz” biçimde ulaştırılması çağrısını yineledi.
Bildiriyi imzalayanlar arasında Türkiye'nin yanı sıra Fransa, İtalya, İspanya, Kanada, Japonya, Hindistan, Endonezya, Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Filistin Devleti yer aldı. Avrupa Komisyonu, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı da metni destekledi. İmzacılar, kış hazırlıklarına destek vermeyi ve Filistin Yönetimi'nin, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi, BM ve diğer ortaklarla birlikte temel sağlık hizmetlerini yeniden kurmasına katkı sunmayı taahhüt etti.
İsrail Savunma Bakanlığı'na bağlı ve Gazze'ye yardım girişini koordine eden COGAT, 13 Kasım'da yaptığı açıklamada kış mevsiminin başından bu yana Gazze'ye 93 binden fazla çadır ile kış malzemeleri ve diğer temel ekipmanları taşıyan 8 bin 600'den fazla tır girdiğini bildirdi. COGAT'ın birkaç gün önce paylaştığı rakamlar 91 bin çadır ve 8 bin 200 tır düzeyindeydi.
İsrail, Hamas'ın silah bırakmayı reddetmesinin ve sivil ekipmanları askeri amaçlarla kullanmasının sivillerin yaşam koşullarının iyileştirilmesini engellediğini savunuyor. Basında yer alan haberlere göre İsrail, Hamas'ın kötüye kullanabileceğini öne sürdüğü çift kullanımlı ürünler konusundaki tutumunu koruyor.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'ne (OCHA) göre Gazze nüfusunun yaklaşık yüzde 65'i hâlâ çadırlarda ya da geçici barınaklarda yaşıyor. OCHA, 8 Kasım itibarıyla fırtınalardan 26 bin hanenin etkilendiğini bildirdi. Geçen hafta etkili olan şiddetli yağışlar on binlerce çadırı su altında bırakırken Gazze kenti ile orta ve kuzey bölgelerdeki kamplardan yüzlerce aile başka yerlere sığınmak zorunda kaldı. UNICEF Sözcüsü James Elder, “Kışa haftalar var ama şimdiden benzeri görülmemiş yağmur ve soğuk yaşıyoruz” dedi.
Bildirinin okunduğu gün Han Yunus'ta bir çadırda kalan dokuz aylık Kinan Ahmed Rakik'in hipotermi nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi. Çocuğu muayene eden bir doktor ölüm nedenini açıklarken babası Ahmed Rakik, oğlunu Nasır Hastanesi'ne yetiştirdiğini ancak kurtarılamadığını anlattı.
Çağrının doğrudan “gelecek İsrail hükümetine” yöneltilmesi dikkat çekti. İsrail'de 27 Ekim seçimlerinin ardından Cumhurbaşkanı İshak Herzog, hükümeti kurma görevini Gadi Eisenkot'a vermişti. Bildiri, Barış Kurulu ve BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Tom Fletcher'ın son dönemde yaptığı eleştirilerle de aynı doğrultuda.