İstanbul 19.5°C
Ankara 15.3°C
Van 7.3°C
Berlin 29°C
Enerji içecekleri, kalp durması bildirimlerinde 11 kat daha sık görüldü
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Kafein ve başka uyarıcılar içeren enerji içecekleri ile takviyeler, ABD'de sağlık otoritesine iletilen yan etki bildirimlerinde kalp durmasıyla diğer gıda ürünlerine kıyasla yaklaşık 11 kat daha sık birlikte anıldı. Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden araştırmacıların yürüttüğü ve 6-9 Kasım'da Chicago'da düzenlenen Amerikan Kalp Derneği (AHA) Bilimsel Oturumları 2026'da sunulan analiz, özellikle 18-34 yaş arasındaki genç yetişkinlere dikkat çekiyor. Ancak araştırmacılar, bulgunun bu ürünlerin kalp durmasına yol açtığını kanıtlamadığını özellikle vurguluyor.
Araştırma ekibi, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) gönüllü yan etki bildirim sistemine 2017-2025 döneminde iletilen ve 13 yaş üzerindeki kişileri kapsayan 28 bin 345 bildirimi inceledi. Bunların 854'ü kafein ya da başka uyarıcılar içeren enerji içecekleri veya takviyelerle, geri kalan 27 bin 491'i ise bu maddeleri içermeyen gazlı içecek, protein barı, öğün yerine geçen içecek, smoothie ve vitamin gibi ürünlerle ilgiliydi.
Ürünler marka yerine içeriklerine göre gruplandı. Kafeinin yanı sıra guarana, yerba mate, yeşil çay ve kahve özütü gibi metilksantin kaynakları ile efedra, DMAA, yohimbin, sinefrin ve higenamin gibi sempatomimetik adı verilen uyarıcı maddeler de analize dahil edildi.
Uyarıcı içeren ürünlerle ilgili bildirimlerde kalp durması diğer ürünlere göre yaklaşık 11 kat, kalp krizi yaklaşık 4,5 kat, ventriküler ritim bozukluğu ya da çarpıntı yaklaşık 4 kat daha sık yer aldı. Kalp hızında yükselme yaklaşık 3 kat, göğüs ağrısı 2,7 kat, bayılma ise yaklaşık 2 kat daha sık bildirildi. Bu ürünleri kalp-damar olaylarıyla ilişkilendiren bildirimlerin yaklaşık yüzde 45'i 18-34 yaş arasındaki yetişkinlere aitti. Benzer örüntüler kadın ve erkeklerde görüldü.
Çalışmanın baş yazarı, Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesi dördüncü sınıf öğrencisi Sai Samayamanthula, ara sıra tüketimin sağlıklı pek çok kişi için muhtemelen küçük bir risk taşıdığını ancak düzenli kullanımın önerilen kafein sınırlarını hızla aşabileceğini söyledi. Araştırmacılar, çarpıntı, göğüs ağrısı ya da bayılma şikayetiyle başvuran genç hastalara hekimlerin bu ürünleri kullanıp kullanmadıklarını sormasını öneriyor.
Analiz yalnızca bir ilişkiyi ortaya koyuyor. Veriler gönüllü bildirimlere dayandığı için bu ürünleri sorunsuz kullanan kişilerin sayısı da, hiç bildirilmeyen olayların sayısı da bilinmiyor. Dolayısıyla çalışma, enerji içeceği tüketenlerde bu olayların ne sıklıkla görüldüğünü hesaplayamıyor. Kişilerin önceden var olan hastalıkları, kullandıkları ilaç ya da diğer maddeler, egzersiz durumu ve tükettikleri kafein miktarı da hesaba katılmadı.
Gençlerin bildirimlerde öne çıkmasının nedeni de tam olarak bilinmiyor. Araştırmacılar, bu ürünlerin yoğun egzersiz öncesinde ya da alkol veya başka maddelerle birlikte tüketilmesinin ve fark edilmemiş kalp hastalıklarının rol oynayabileceğini belirtiyor. AHA toplantılarında sunulan özetler hakem değerlendirmesinden geçmediği için, tam makale olarak yayımlanana kadar ön bulgu niteliği taşıyor.
Çalışmada yer almayan Kaliforniya Üniversitesi San Francisco (UCSF) Tıp Fakültesi'nden Prof. Dr. Gregory M. Marcus, bulguların endişe verici olduğunu ancak çalışmanın kafeinli ürünlerin bu olaylara neden olduğunu kanıtlamadığını söyledi. Marcus, AHA'nın 2026'da yayımladığı kafein ve kalp-damar hastalıkları bilimsel bildirisini hazırlayan grubun başkanı.
Takviye sektörünü temsil eden Sorumlu Beslenme Konseyi (CRN) ise yönteme itiraz etti. Konseyin bilimsel işlerden sorumlu yöneticisi Andrea Wong, bildirimlerdeki 11 katlık farkın tüketicilerin kalp durması yaşama olasılığının 11 kat daha yüksek olduğu anlamına gelmediğini söyledi. Konsey, analizin enerji içeceklerini, konsantre shot'ları ve hap ya da toz takviyeleri bir arada değerlendirdiğini, ayrıca yasal olarak satılamayan efedra ve DMAA gibi maddeleri de kapsadığını belirtti.
AHA'nın 2026 tarihli bilimsel bildirisine göre günde 400 miligrama kadar kafein çoğu yetişkin için genellikle güvenli kabul ediliyor. Bu, yaklaşık beş fincan filtre kahveye denk geliyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) de sağlıklı yetişkinler için aynı günlük sınırı esas alıyor. Ancak bazı enerji içecekleri mililitre başına filtre kahvenin üç katına kadar, bazı antrenman öncesi takviyeleri ise 12 katından fazla kafein içerebiliyor. ABD'de bu ürünler ilaç değil gıda ya da takviye olarak denetlendiği için ilaçlardaki gibi piyasa öncesi güvenlik testlerinden geçmiyor.
Kalp hastalığı olanlar, kalp ritmiyle ilgili şikayeti bulunanlar ve düzenli olarak enerji içeceği tüketenlerin, kendi durumları için hekimlerine danışmaları önem taşıyor.