Ege'nin zamanı unutan adası: Leros
Yıllardır yaz aylarını Bodrum’da geçiriyorum ama bunca zaman burnumuzun dibindeki Leros’a gitmeyi hiç düşünmemiştim. Bu yaz arkadaşlarımız adada aylık ev kiralayınca, diğer arkadaşlarımız da tekneleriyle gelince buluşma noktamız Leros oldu. Bazı adalar daha kıyıya yaklaşırken kendini kalabalığıyla, gösterişiyle ve gürültüsüyle belli eder; Leros ise tam tersine, sessizliğiyle karşılıyor insanı. Feribot Agia Marina Limanı’na doğru ilerlerken önümde uzanan koylara, yamaçlara serpilmiş evlere ve giderek belirginleşen kıyıya bakarken, uzun zamandır unuttuğum eski bir Ege duygusu yeniden canlandı.
Leros yolculuğumuza Bodrum merkezdeki Bodrum Cruise Port Yolcu Limanı’ndan feribota binerek başladık. Her gün saat 08.30’da Bodrum’dan hareket eden feribot, yaklaşık iki saat sonra Leros’a ulaşıyor; dönüş seferi ise saat 16.30’da adadan kalkıyor.
Kalimnos ve Patmos adalarının arasında yer alan Leros, Ege’nin eski, bozulmamış ve hırssız ruhunu korumayı başarmış nadir sığınaklarından biri. Leros’u ilk gördüğümde 90’lı yılların Bodrum’unu hatırladım; trafikten ve kalabalıktan uzak, sakin ve kendi hâlinde... Ne Bodrum’un bitmeyen eğlencesi var burada ne de adım atacak yer bırakmayan kalabalığı. Adanın yamaçlara, koyların çevresine ve dar sokakların iki yanına yayılan beyaz ya da açık renkli cepheli, mavi ve yeşil panjurlu, küçük balkonlu, taş duvarlı ve kiremit çatılı evlerine baktığımda, özellikle İtalyan işgali döneminden kalan mimari ayrıntıların yerel dokuyla nasıl iç içe geçtiğini ve bu evlerin Leros’a hem Akdenizli hem de kendine özgü bir karakter kazandırdığını hissediyorum.
Kapı vizesi çilesi ve küçük teselliler

Yunan adalarına kapı vizesi uygulaması büyük bir kolaylık gibi görünse de aslında durum pek öyle değil. Schengen vizesi kadar evrak istendiğini bilseydim, hiç kapı vizesiyle uğraşmazdım. Banka hesap hareketleri, iki adet biyometrik fotoğraf, pasaport fotokopisi, doldurulmuş başvuru formu, kimlik fotokopisi, seyahat sağlık sigortası, otel rezervasyonu, gidiş-dönüş feribot bileti ve vize ücreti... O kadar çok evrak isteniyor ki, liste hemen hemen Schengen ile kafa kafaya geliyor.
Bu kadar zahmetin karşılığında kapı vizesiyle en fazla 7 gün 6 gecelik bir kalış hakkı alabiliyorsunuz. Adaya giriş kuyruğunda beklerken hemen arkamızdaki çiftle sohbet etmeye başladık. Schengen vizelerini sadece 6 günlük alabildiklerini, üstelik bu işlem daha kısa sürsün diye kalkıp Ankara’ya kadar gittiklerini öğrenince içime su serpildi. Bunları duyunca, “En azından vize için Ankara yollarına düşmedim” diyerek kendime bir teselli buldum.
Free shop raflarında bir Bodrum tişörtü aramak
Güvenlik işlemlerini atlattıktan sonra gidiş yönünde bulunan Setur gümrüksüz satış mağazasına girdik. Aklımda, adaya götürmek ve kendime küçük bir hatıra için üzerinde “Bodrum” ya da “Türkiye” yazan bir tişört almak vardı. Bodrum’da kaliteli bir ürün bulamayınca, belki gümrüksüz satış mağazasında karşıma çıkar diye düşündüm. Rafları aradım ama ne çare... Türkiye’ye ait tek bir tişört bile yoktu. Buna karşılık Brezilya ve Fransa temalı ürünler raflarda yerini almıştı. İnsan sormadan edemiyor: Biz Bodrum’dan mı çıkış yapıyoruz, yoksa Rio de Janeiro ya da Paris’ten mi? Ülkeye gelen ya da ülkeden ayrılan turistlerin en çok aradığı şeylerden biri, gittikleri yerden küçük ama anlamlı bir yerel hatıra götürebilmektir. Türkiye’nin simgelerini taşıyan ürünlerin, özellikle de Bodrum gibi dünyanın tanıdığı bir turizm merkezinin çıkış kapısında olmaması gerçekten üzücü.
Leros sofraları ve akılda kalan lezzetler
Mutfak kültürü üç aşağı beş yukarı bizimkiyle aynı. Fiyat konusuna değinecek olursam, öyle çok ucuz değiller ama ülkemizdeki sahillerde karşılaştığımız o can yakan pahalılık da yok; makul bir dengede seyrediyor.
Ada seyahatim boyunca Pirofani, Mylos, Dimitris ve Pinna keyifle deneyimlediğim yerler oldu. Fakat içlerinde biri var ki, bende bambaşka bir iz bıraktı: Pinna.
Pinna’da masamıza gelen her yemeğin, her sunumun tek tek fotoğrafını çekmek istedim ve çektim. Şuna inanıyorum ki, eğer bu kaliteyi, bu özeni ve lezzet çizgisini bozmadan devam ettirirlerse bir Michelin yıldızı almaları kaçınılmaz. Başlangıç olarak ince kıyılmış kurutulmuş domates, kalamata ve cevizi zeytinyağıyla buluşturmuşlar. Fırından yeni çıkmış mini baget ekmeklerle servis ediyorlar. Aramızda “Ekmek ve yağ ile doymayalım” dedikten sonra dayanamayıp aynı tabaktan tekrar istedik. Istakozlu makarnası, salatası, çiğ balıklı mezeleri, velhasıl her şeyi çok güzeldi.
Gelelim adanın özel tatlılarına; benim en büyük favorim Galaktoboureko oldu. Bizim Laz böreğine inanılmaz benziyor, tek farkı Laz böreğindeki o hafif karabiber dokunuşunun olmaması. Yanında damla sakızlı dondurma ile servis edilen revanileri ise tek kelimeyle muhteşemdi. Bir de çubukta gelen ev yapımı dondurmaları (pagoto) var ki, bu eski usul sunum tarzı çok hoşuma gitti. Tabii bir de tadı damağımda kalan değil, aklımda kalan bir lezzet var. Arkadaşımın “Mutlaka ye” diye tembihlediği Portokalopita tatlısını bu kez deneyemeden dönmek zorunda kaldım. Kim bilir, belki de adaya tekrar gitme sebeplerimden biri bu portakallı tatlı olur.
Yemekten sonra arkadaşımız bizi, tepede eski yel değirmenlerinin arasında yer alan ve Panteli Körfezi’ne hâkim manzarasıyla öne çıkan Harris Bar’a götürdü. Leros ölçülerine göre oldukça havalı, özenli ve kaliteli bir mekândı. Harris’in arkadaşımızı tanıyor olması sayesinde çok güzel ağırlandık. Temmuzun ilk gecelerinde, dolunaydan yeni çıkmış parlak Ay da Leros’un koylarını ışığıyla sarmıştı.
Adada ulaşım
Adayı daha iyi keşfetmek için ikinci gün araba kiraladık ancak yolların ne kadar dar olduğunu kısa sürede anladık. Bazı güzergâhlar bana, bir yanı dağ, diğer yanı uçurum olan Karadeniz yollarını hatırlatıyordu. Arabayı kullanmakta sıkıntı çekince ertesi gün aracı teslim edip, yeniden taksi şoförümüz Nicolas’a döndük. Aslında adada mesafeler kısa, taksi ücretleri de genellikle 10-15 euro civarında. Taksi şoförleri çok düzgün giyinimli, İngilizce bilen güler yüzlü, “Bizim taksi şoförlerimiz neden böyle değil?” diye düşünmeden edemedim.
Denizde ve karada tanıdık simalar
Leros, ana karadan uzak sakinliğiyle özellikle teknecilerin gözdesi. Zaten adaya tekne ile gelenler çoğunlukta. Denizde, butiklerde ya da yan masanızda mutlaka Türklere ve tanıdık simalara rastlamak mümkün. Fatih Altaylı, Cem Hakko, Kıvanç Tatlıtuğ, Pelin Karahan ve Emre Belözoğlu gibi isimler de Ege'nin bu dingin köşesini tercih edenler arasında. Denize girilebilecek yerler Alinda, Vromolithos, Panteli, Krithoni, Gourna ve Dio Liskaria. Biz ilk üç gün arkadaşlarımızın teknesinden denize girdik. Diğer zamanlarda ise Alinda ve Krithoni Plajı’ndan…. Çoğu plajda sıra sıra şezlonglar ve şemsiyeler bulunmuyor. Daha düzenli bir plaj ortamı, şezlong, şemsiye ve servis isteyenler Agia Marina’yı tercih ediyordu.
Dört günlük Leros tatilinin ardından dönüş feribotuna binerken Sezen Aksu’nun “Kalbim Ege’de Kaldı” şarkısını mırıldanıyordum. Meğer bu sessizliğe, sakinliğe ve doğallığa ne kadar ihtiyacım varmış. Feribot adadan ağır ağır uzaklaşırken, şarkının sözleri bana bu kez her zamankinden daha anlamlı geldi.