Dolly Parton Ardından
Bazı insanların ölüm haberini duyduğunuzda, sanki dünyanın renklerinden biri eksilmiş gibi hissedersiniz. Dolly Parton’ın ölüm haberini aldığımda bende oluşan duygu tam olarak buydu. O, yalnızca şarkı söyleyen bir kadın değildi. Renkli kıyafetleri, gamzesi, sarı saçları, yüksek topuklu ayakkabıları, ışıltılı sahne kostümleri ve hiç bitmeyen enerjisiyle hayatın kendisini neşeyle kucaklayan biriydi.
Dolly Parton, Tennessee eyaletindeki Sevier County’de, küçük bir yerleşim olan Locust Ridge’de doğmuş. Müzik kariyerini geliştirdiği ve profesyonel olarak yükseldiği şehir ise Nashville olmuş.
Dolly Parton denildiğinde, eğer country müzik dinlemiyorsanız, belki ilk anda “Kimdi bu?” diye düşünebilirsiniz. Ama Whitney Houston ve Kevin Costner’ın oynadığı “The Bodyguard” filmi desem, eminim herkes “I’ll Always Love You” şarkısını mırıldanacaktır. İşte bu şarkının sahibi Dolly Parton’dır. Hemencecik sayabileceğim diğer şarkıları 9 to 5, Coat of Many Colors, I Saw the Light, Love Is Like a Butterfly, Jolene.
Benim canlı konserini izlemek istediğim sanatçılardan biriydi Dolly. Country müziği bana sevdiren kadınlardan biriydi. Belki de onu bu kadar sevmemin nedenlerinden biri, bütün o gösterişli görüntüsünün altında son derece naif, esprili ve güçlü bir kadın olmasıydı.
Bu güçlü ve renkli kişiliğini şarkılarına da yansıtmıştı. Mesela “Jolene”… Şarkısı beni çok etkilemişti. Şarkı, kocasının başka bir kadına gitmesinden korkan bir kadının yalvarışı gibi dinlenir. Oysa Dolly’nin gerçek hayatındaki hikâye biraz daha farklı. Kocası Carl Dean’in bir banka çalışanıyla yakınlaşması ve kadının ona gösterdiği ilgi Dolly’nin dikkatini çekmişti. Dolly bunu bir kıskançlık krizine çevirmek yerine, müzik tarihinin en unutulmaz şarkılarından birine dönüştürdü. Şarkıda o güzel kadına, kocasını elinden almaması için yalvarıyor; ardından da kocasının kendisi için ne kadar değerli olduğunu, onu kaybetmeye dayanamayacağını anlatıyor. Gerçek olayın kendisi küçük bir flörtleşmeden ibaret olsa da Dolly’nin kaleminde evrensel bir kıskançlık ve aşk hikâyesine dönüşmüş. İşte bence Dolly’nin farkı buydu. Yaşadığı şeyi dramatize etmek yerine ondan şarkı çıkarıyordu.
Zaten “9 to 5” şarkısının doğuş hikâyesi de onun yaşadıklarından ve gündelik hayattan nasıl ilham aldığını gösteren bir başka güzel örnek.
Dolly Parton, “9 to 5”i yazarken ilhamı beklenmedik bir yerden almış; tırnaklarından. Filmin setinde boş bir anında uzun tırnaklarını törpülerken çıkan ritmik ses, ona daktilo tuşlarının tıkırtısını hatırlattı. Dolly, tırnaklarını birbirine sürterek bu sesi taklit etmeye başladı ve o ritim üzerinden şarkının melodisi kafasında şekillendi. Böylece milyonlarca kişinin çalışma hayatının marşı olacak “9 to 5”, bir bakıma Dolly’nin tırnak törpüsünden doğdu.
Bir başka unutulmaz şarkısı “I Will Always Love You”nun hikâyesi ise bu kez Dolly’nin hayatındaki önemli bir ayrılığa dayanıyordu.
Dolly Parton bu şarkıyı 1973’te, müzik kariyerinde kendisine büyük destek veren Porter Wagoner’dan ayrılmaya karar verdiğinde yazdı. Aralarındaki profesyonel ortaklığı bitirmek Dolly için kolay değildi. Duygularını anlatmak için uzun bir veda konuşması yapmak yerine şarkısını yazdı. “I Will Always Love You”, aslında romantik bir aşk şarkısından çok, sevdiği ve saygı duyduğu bir insana söylenmiş duygusal bir vedaydı.
Dolly’nin hayatında müzik kadar dikkat çeken bir başka konu da yıllar içinde kendi yarattığı görünümüydü. Bir televizyon programında sorulan estetik operasyonları ile ilgili soruya “doğuştan güzel değildim; ben de kendime ait bir güzellik yarattım.” diyerek cevap vermişti. Bu açıklık bence onun kendisiyle dalga geçebilen, ne istediğini bilen ve yarattığı imajın arkasında duran karakterini de çok güzel gösteriyor.
Dolly Parton’ı ben biraz Ajda Pekkan’a benzetirim. Renkli kişilikleri, enerjileri, sahneye ve seyircilerine olan tutkuları, yıllar içinde yaptırdıkları estetik dokunuşlarla yarattıkları görünümleri birbirini andırıyor. Müzik kariyerlerine başladıkları dönemlerdeki görünümleriyle bugünkü halleri elbette farklı. Ama bence asıl benzerlik burada değil; ikisi de yıllar boyunca seslerini ve müzik bilgilerini geliştirmeye devam ederek bugünlere geldi. Üstelik ikisinin de çocuğu olmadı. Hayatlarını büyük ölçüde müziğe, üretmeye, sahneye ve kendilerini geliştirmeye adadılar. Belki de onları yıllar sonra hâlâ sevenlerinin karşısına çıkaran asıl güç, yalnızca yetenekleri değil; müzik üretmeye hiç ara vermeyen bu tutkuları.
Dolly’nin güçlü ve neşeli görüntüsünün ardında, zaman zaman sağlık sorunlarıyla mücadele ettiği dönemler de oldu. Geçen yıl, kız kardeşinin Dolly’nin kanser tedavisi gördüğünü ve ölmek üzere olduğunu söyleyerek hayranlarından dua istediği haberleri çıkınca, ben dâhil herkes üzülmüştü. Dolly ise her zamanki Dolly’ydi. Süslendi, püslendi, kameranın karşısına geçti ve “Ölmüyorum” diyerek sağlık sorunları yaşadığını kabul etti; edilen dualara her zaman ihtiyacı olduğunu da sözlerine ilave etmişti.
Bu açıklamasının üzerinden yaklaşık on ay geçti. Ve 25 Ağustos 2026’da Dolly Parton’ın öldüğünü öğrendik.
Nashville’e gittiğimde Dolly Parton’ın müzik kariyerini kurduğu bu şehirde, onun adına bir müze olmasını arzu etmiştim. Şimdi Dolly’nin hayatını anlatan Life of Many Colors Museum’un, onun ölümünden yalnızca birkaç hafta sonra, 29 Eylül 2026’da ziyaretçilerine kapılarını açacak olması beni hem mutlu ediyor hem de biraz hüzünlendiriyor. Keşke Dolly de bu müzenin açılışını görebilseydi. Johnny Cash’ten sonra Nashville’e bir Dolly Parton müzesi de çok yakışacak doğrusu.
Dolly aramızdan ayrıldı ama onun renkli hayatı, şarkıları, kahkahası ve o bitmek bilmeyen sahne enerjisi bizimle yaşamaya devam edecek. Belki de bazı insanlar gerçekten ölmez. Şarkıları çaldığı ve dinlendiği sürece yaşamaya devam eder.