İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Birkaç kelimeyle sağlıklı sayılır mı?
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Bir içeceğin üzerine “proteinli” yazınca içimiz biraz rahatlıyor. Yanına bir de “şekersiz” eklenince, kendimiz ya da çocuğumuz için iyi bir seçim yaptığımızı düşünüyoruz. Bazen bu iki kelimeye güvenip bardağın içinde ne olduğunu araştırmıyoruz bile.
Starbucks’ın ABD’de sattığı bazı proteinli içeceklerle ilgili 2 Ekim 2026’da mahkemeye taşınan anlaşmazlık, tam da bu güveni tartışmaya açıyor. Davaya, sıcak ve buzlu seçenekleriyle birlikte sekiz içecek konu oluyor. Tüketiciler, “şekersiz” adıyla satılan bu içeceklerin “venti” denilen büyük boylarında 13 ile 21 gram arasında şeker bulunduğunu belirtiyor. Bu içecekleri hiç şeker içermediğini düşünerek satın aldıklarını söylüyor.
Şirket ise şekerin sütten geldiğini, kullanılan şurupların şekersiz olduğunu ve besin değerlerinin açıkça paylaşıldığını belirtiyor.
Burada bir ayrım yapmak gerekiyor: Sütte doğal olarak bulunan şeker ile içeceğe sonradan eklenen şeker arasında fark var. Bir içeceğin toplam şeker miktarı, tek başına ona şeker eklendiğini göstermiyor. Ancak tüketici de “şekersiz” sözcüğünü gördüğünde bu ifadeye güveniyor, aldığı içecekte şeker bulunmadığına inanıyor.
Hukuki anlaşmazlığı mahkeme değerlendirecek. Bizim gündelik hayatımızdaki soru ise şu: Bir ürünün adı, o ürüne ilişkin kararımızı ne kadar etkiliyor?
Özellikle çocuklarımız için seçim yaparken…
Çocuğunun ne yediğine dikkat eden pek çok anne baba, bir içeceğin üzerindeki “proteinli” sözcüğünü olumlu bir işaret olarak görüyor. Protein büyümeyi, gelişmeyi, iyi beslenmeyi çağrıştırıyor. “Şekersiz” de buna eklenince, tatlı bir içecek aile tarafından kolayca onaylanıyor.
Oysa tek bir özellik, ürünün tamamını anlatmaya yetmiyor. Protein miktarı, şekerin kaynağı, porsiyon büyüklüğü ve tüketim sıklığını birlikte düşünmek gerekiyor. Bir ürünü tanımak için adından biraz daha fazlasına ihtiyacımız var.
Ama alışveriş anında hepimiz böyle ayrıntılı düşünmüyoruz. Çocuk bir şey istiyor, sıra ilerliyor, menüye bakıyoruz. Gözümüze takılan birkaç kelimeyle karar veriyoruz. İşte o birkaç kelimenin taşıdığı sorumluluk da burada başlıyor.
Üstelik gençler için bu içecekler yalnızca susuzluğu gidermiyor. Okul çıkışı arkadaşlarla buluşmanın, bir kafede oturmanın, sosyal medyada fotoğraf paylaşmanın da parçası oluyor. Gençler o içeceği alırken arkadaşlarıyla birlikte vakit geçirmenin keyfini de yaşıyor.
Çocukların hayatında tatlının yeri
Tatlı yiyecek ve içeceklerin bu hayatta tuttuğu yeri araştırmalar da gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi’nin 2024’te yayımladığı, 44 ülke ve bölgede 11, 13 ve 15 yaşındaki ergenlerin katıldığı araştırmanın 2021–2022 verilerine göre, katılımcıların yüzde 25’i her gün şekerleme veya çikolata tükettiğini bildiriyor. Her gün şekerli meşrubat içtiğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 15.
Bu araştırma, davaya konu olan proteinli içeceklerle doğrudan ilgili değil. Ancak çocukların ve gençlerin beslenmesini konuşurken içecekleri de masaya koymamız gerektiğini hatırlatıyor. Tabaktakilere dikkat ederken bardaktakileri ne kadar sorguluyoruz?
Meseleyi yalnızca “Çocuklar şeker seviyor” diye açıklamak da eksik kalıyor. Biz yetişkinlerin tatlıyla kurduğu ilişkiye bakmak gerekiyor. Yorulunca kendimizi tatlıyla ödüllendiriyor, üzülünce tatlıyla avutuyoruz. Sonra çocuklarımızdan aynı alışkanlığa mesafeli durmalarını bekliyoruz.
Bir yandan da sevdiğimiz şeylerden vazgeçmeden kendimize iyi baktığımızı hissetmek istiyoruz. “Proteinli”, “doğal”, “şekersiz” gibi ifadeler bu isteğe sesleniyor. Bazen satın aldığımız şey, içeceğin yanında biraz da gönül rahatlığı oluyor.
Sorumluluk yalnızca ailelerde değil
Çocuklarla beslenme hakkında konuşurken bu kelimelerin üzerinde biraz daha durmak gerekiyor. “Proteinli” ya da “şekersiz” yazması, bir ürünü tek başına sağlıklı yapmıyor. Çocuklara ürünün içinde ne bulunduğuna, ne kadar ve ne sıklıkta tüketildiğine de bakmayı öğretmeliyiz.
Bütün sorumluluk ailelerin üzerinde olmamalı. Şirketlerin de ürünlerinin içeriğini açıkça anlatması ve tüketicinin ilk bakışta doğru anlayacağı isimler kullanması gerekiyor. Büyük harflerle verilen bir vaadin anlamı, ayrıntıları okuyunca değişmemeli.
Aslında çocuklarımızla birlikte bizim de kendimize sormamız gereken soru şu: Ürünün üzerindeki birkaç kelimeye güvenip içeriğini gözden kaçırıyor muyuz? Kendimize iyi baktığımızı düşünmek içimizi rahatlatıyor. Oysa iyi bir seçim yapıp yapmadığımızı, ürünün adına değil, içinde ne olduğuna bakınca anlıyoruz.
