Fransa, dijital platformlara karşı basın yayıncılarının haklarını güçlendiriyor
Fransa Parlamentosu, basın yayıncıları ve haber ajanslarının çevrimiçi platformlarda kullanılan yayınları karşılığında ödeme almasını kolaylaştıran düzenlemeyi 19 Kasım’da kesin olarak kabul etti. Ulusal Meclis ve Senatoda oy birliğiyle kabul edilen metin, görsel-işitsel ve dijital iletişim düzenleyicisi Arcom’a iki yeni yetki veriyor. Kurum, platformlardan haberlerin kullanımıyla ilgili veri isteyebilecek ve taraflar ücret konusunda anlaşamazsa ödeme tutarını belirleyebilecek.
Metne göre çevrimiçi hizmetler, basın yayınlarının kullanımına ve buradan doğan ücretin hesaplanmasına ilişkin bilgileri yayıncı ve ajanslarla paylaşacak. Platformların eksiksiz, güvenilir ve nesnel olması gereken verileri her yıl güncellemesi öngörülüyor. Yayıncılar ve ajanslar ek bilgi de talep edebilecek. Veriler 30 gün içinde iletilmezse veya istenen nitelikleri taşımıyorsa hak sahipleri Arcom’a başvurabilecek.
Arcom, başvuruyu iki ay içinde karara bağlayacak ve gerekli görürse hangi bilgilerin nasıl iletileceğini belirleyen bir emir çıkaracak. Emre uymayan platforma, kapanan son hesap yılındaki vergi hariç dünya cirosunun yüzde 1’ine kadar para cezası verilebilecek. Platformlar, ücret müzakereleri sırasında ilgili basın yayınlarının görünürlüğünü veya görüntülenme biçimini kısıtlayamayacak.
Ücret görüşmeleri başladıktan sonra üç ay içinde uzlaşma sağlanamaması halinde taraflardan biri Arcom’a başvurabilecek. Düzenleyici, iki ay içinde sunulan tekliflerden hangisinin yasal ölçütleri karşıladığına karar verecek. Uygun teklif bulunmazsa bedeli kendisi belirleyecek. Taraflar ücret kararına karşı Paris İstinaf Mahkemesine başvurabilecek.
Düzenleme ayrıca basın yayınları ve ajansları için çalışan ortak komisyonun siciline kayıtlı yayınların ve çevrimiçi basın hizmetlerinin, aksi kanıtlanana kadar koruma kapsamındaki basın yayınları sayılmasını öngörüyor. Bu hüküm, kayıtlı yayınların statülerini her uyuşmazlıkta yeniden kanıtlama yükünü azaltacak.
Basın yayıncıları ve ajanslar için getirilen bağlantılı hak, Avrupa Birliği’nin 2019 tarihli telif direktifine dayanıyor. Fransa aynı yıl bu hakkı iç hukukuna taşıdı. Rekabet otoritesi, bu konudaki yükümlülükler ve taahhütlerle bağlantılı iki ayrı kararda Google’a 2021’de 500 milyon, 2024’te 250 milyon avro ceza verdi. Kültür Bakanı Catherine Pégard, düzenlemenin dijital ortamda üretilen haber gelirlerinin paylaşılmasını ve bağımsız haberciliğin finansmanını desteklemeyi amaçladığını belirtti. Uygulamada Arcom, ilgili platform, yayıncı ve ajansların görüşünü alarak kanundaki ödeme kurallarının nasıl işleyeceğini belirleyecek.