İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Bugün Türkiye’de Dinlenmek, Sınıfsal Bir İmtiyaz
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Maliye Bakanı’nın dilinde bugünlerde hep aynı rasyonel ezber var. Sürekli yeni vergi paketlerinden, sıkılaşma adımlarından, kamuda tasarruftan ve "enflasyonda düşüş trendi için biraz daha sabretmek gerektiğinden" bahsediyor. Bakanlığın o soğuk rakamları, program hedefleri ve grafikler, ülkenin üzerine çöken o devasa, kurşun gibi ağır psikolojik gerçeği görmemeye yeminli gibi: Toplum nefes alamıyor, toplum çaresiz ve en önemlisi, toplum artık dinlenemiyor.
Yaz yeni başladı ancak milyonlar için bu mevsim sıcak havalardan değil, yine bir ev hapsinden ibaret. Eskiden orta sınıfın, çalışan kesimin yılda bir kez olsun nefes aldığı, çocuklarının elinden tutup gittiği o mütevazı yaz tatilleri artık birer anıya, hatta lükse dönüştü. Bugün Türkiye’de dinlenmek, sınıfsal bir imtiyaz.
Elimizdeki veriler, bu çaresizliğin ve bunalmışlığın anatomisini çıkarıyor.
Ipsos’un verilerine göre, bu ülkede yaşayan her 10 kişiden 6’sı 2025 yaz sezonunu tatile çıkamadan kapattı, bu yıl da çıkmayı hayal bile edemiyor. Tatile gidemeyen bu devasa çoğunluğun yüzde 90’ı tek bir neden sunuyor: Maddi yetersizlik. İnsanlara psikolojik durumları sorulduğunda verilen yanıtlar, ekonomi yönetiminin masasında duran o parlak makro raporlardan çok daha gerçek: "Yorgun, bıkkın ve endişeli."
Biz sadece cüzdanı değil, ruhu da yoksullaşan bir toplum haline geldik.
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine baktığımızda, durumun vehameti uluslararası bir utanca dönüşüyor. Türkiye nüfusunun yüzde 57,4’ü, yılda sadece bir haftalık tatil masrafını bile karşılayabilecek ekonomik güce sahip değil. Bu oranla Avrupa’da Romanya’nın hemen arkasından ikinci sırayız. Yanı başımızdaki Avrupa Birliği ortalamasında tatile gidemeyenlerin oranı yüzde 27 iken, bizde toplumun yarısından fazlası kendi ülkesinin denizine, doğasına yabancılaştırılmış durumda.
En dramatik kırılma çocuklu ailelerde yaşanıyor. Bu ülkede çocuklu hanelerin yüzde 60’ından fazla bir kısmı için tatil tamamen bir hayal. Hanedeki çocuk sayısı üçe çıktığında bu çaresizlik oranı yüzde 72’ye fırlıyor. Bir çocuğun yaz tatilinde kurabileceği en basit anıyı bile elinden alan, anneyi babayı evladının karşısında boynu bükük bırakan bu ekonomik düzenin toplumsal maliyetini hangi enflasyon hedefiyle açıklayabilirsiniz?
Şanslı azınlığın seyahat alışkanlıkları bile bu büyük çöküşün izlerini taşıyor. TÜİK verileri, seyahate çıkabilenlerin yüzde 57,7’sinin otel ya da pansiyonlara değil, "arkadaş veya akraba evine" sığındığını gösteriyor. Yani artık tatil yapmak demek, bir tanıdığın evinde yük olmaya çalışarak, tasarruf tedbirlerini memlekette sürdürmekten ibaret.
Şimdi sormak gerekiyor: Kemer sıkma politikalarının faturası neden hep nefes alacak alanı kalmayanlara kesiliyor? Büyük şirketlerin kâr oranları rekorlar kırarken, yabancı turistler için bu ülke bir cennete dönüşmüşken; bu ülkenin işçisi, memuru, emeklisi kendi vatanında Akdeniz’i ancak televizyon ekranlarından izleyebiliyor.
Vatandaşın dinlenemediği, zihnini boşaltamadığı, evladına bir deniz kenarı gösteremediği bu cinnet iklimi, sadece ekonomik bir kriz değil; bu, bilinçli kurgulanmış çok büyük bir toplumsal bunalım. Siyaset, sokağın bu derin bıkkınlığını ve çaresizliğini görmezden gelmeye devam edebilir. Üstelik bu çaresizlik, o klişe ezberdeki gibi hemen yarına bir seçim faturası olarak da dönmeyebilir. Tatile gidemeyen, evine sıkışan o milyonların içinde iktidar bloğuna sadık, her şeye rağmen aidiyetini koparmayan devasa bir kitle var. Zaten trajedinin büyüğü de burada başlıyor: Siyaset, ne yaşarsa yaşasın kendisine oy vermeye devam edeceğini bildiği o sessiz ve yorgun kalabalıkların sırtına yük bindirmekten çekinmiyor.
Çünkü insanları üç kuruşa iş sahibi yapıp, onları sadece hayatta kalabildikleri için şükredebilir duruma getirmek de son derece planlı bir siyasi strateji. Toplumu temel ihtiyaç sınırına mahkum edip, o sınırdan aşağı düşmemeyi bir lütuf gibi sunmak, rıza üretmenin en garantili yolu. Ama bu sosyolojik sessizlik ve zoraki şükür hali, içten içe çürüyen toplumsal dokuyu ve insanların ruhundaki o derin kırılmışlığı ortadan kaldırmıyor. Mesele artık sadece oyların rengi ya da sandık hesapları değil; koca bir toplumun, elinden alınan yaşama sevincinin yerine ikame edilen bu yoksulluk siyasetine teslim olması.
