sondakika
sondakika
Arama İkonu
Menü İkonu
Hızlı erişim
×



Bir Fotoğrafın Ötesinde…

Güncel
AYLA ÖZCAN 3 dk okuma

Bir Fotoğrafın Ötesinde…
Güncel / Rihanna’nın 14 aylık kızıyla yer aldığı Dior reklamından yola çıkıp çocuk mahremiyetini, rızayı ve sosyal medyada kendi paylaşımlarımızı sorguluyoruz.

Bir çanta reklamından yola çıkıp kendi paylaşımlarımıza bakalım. Bugün bize sevimli gelen bir fotoğrafı çocuğumuz yıllar sonra nasıl görecek? Üstelik o fotoğraf paylaşılırken ona kendi fikrini söyleme fırsatı verdik mi?

Şarkıcılığının yanı sıra girişimciliğiyle de büyük işlere imza atan Rihanna’nın, Dior çantasının yüzü

olması nedeniyle henüz rıza verebilecek bir yaşta olmayan minik bebeğini bir reklam filminde

oynatması hem sanat camiasında hem de hayranları arasında eleştirilere neden oldu.

Ünlü Olmak ve Çocuk Mahremiyeti

Gelin bu işe iki yönüyle bakalım: Evet, dünyaca ünlü bir anne. 3 çocuk sahibi. Azımsanmayacak bir

servete sahip ve kendi markası için de yıllardır uğraş veriyor. En bilinen markası, 2017 yılında kurduğu

kozmetik markası Fenty Beauty’dir. İç çamaşırı ve ev giyim markası Savage X Fenty de onun markaları

arasındadır. Yani anlayacağınız, 2017 yılından beri girişimciliği de çok iyi gidiyor.

Sosyal medyada çocuk mahremiyeti aslında çocuğun kişisel verilerinin, fotoğraflarının, konumunun

ve özel anlarının rızası olmaksızın dijital ortamlarda paylaşılmasına karşı korunmasını ifade eden temel

bir insan hakları konusudur.

Rihanna yetişkin, genç ve güzel bir kadın; çırılçıplak soyunması kendi tercihi ve ünlü olmasının bir

nedeni olabilir. Peki ya 14 aylık bebeğini kucağına alarak çok büyük paralar alması karşılığında da olsa

bunu yapması doğru mu? “Çocuklarının geleceği için yapmıştır, ‘akarken’ doldursun.” diyenlerden

misiniz?

Aslında itiraf etmek gerekirse, uzaktan baktığımızda dünyalar güzeli bir annenin küçük çocuğunu

kucağına alıp fotoğraflar vermesi ilk bakışta gözümüze de gönlümüze de hitap ediyor. Henüz kendini

ifade edemeyen, konuşmayı bile bilmeyen bir bebeğin mahremiyeti ya da söz hakkı yok mu? Ünlü de

olsanız anne babaların para için çocuklarının bedenlerini bütün dünyanın gözleri önüne sermesi ne

kadar doğru…

Dijital Çağda Anne Baba olmak…

Rihanna’nın bu reklamı bize aslında dijital çağda anne baba olmanın beraberinde birtakım

sorumlulukları da getirdiğini bir kez daha hatırlatıyor. Belki de bu sayede şapkamızı önümüze alıp biz

de düşünmeliyiz. Size paylaşım yaparken çok tatlı, çok sempatik gelen, hatta bunlar üzerinden para

kazanmak bazen çok da iyi gelebilir. Bugün neredeyse anne babaların çoğunluğu çocuğunun her anını

sosyal medyada paylaşıyor. Yapılan araştırmalara göre ebeveynlerin yüzde 79’u (kaynak:

twingate.com) çocuklarının fotoğrafını sosyal medyada yayınlıyor.

Sharenting : Çocuklarla İlgili İçerik Paylaşımı

Florida Üniversitesi Levin Hukuk Fakültesi'nde (University of Florida Levin College of Law) hukuk

profesörü, çocuk hakları savunucusu ve akademisyen olan Stacey Steinberg bu kelimeyi şöyle

tanımlıyor: “Paylaşan ana-babalık, ebeveynlerin aile ortamı dışında çocukları hakkında paylaşımda

bulunması olarak tanımlıyorum. Avrupa’da son birkaç yıldır ciddi bir şekilde konuşulmaya başlayan bir

kelime var; paylaşma ve ebeveynlik kelimelerinin birleşimi olan Sharenting. Fransa ve Almanya’da

çocukların sosyal medyadaki hak ihlalleri, çıplak görüntüleri konularında çok ciddi yaptırımları var.”Çocuk Hakları ve Rıza

Rıza Kavramını Öğretmek: “Çocuklarımızı karar alma sürecine dâhil etmeden onlar hakkında

çevrimiçi ortamda bir şeyler paylaştığımızda, onlara rıza (onay) kavramını öğretmek ve bu konuda

model olmak için değerli bir fırsatı kaçırmış oluyoruz.” (Kaynak: Stacey Steinberg’in UNICEF Türkiye

röportajı)

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, 20 Kasım 1989'da BM Genel Kurulu tarafından

kabul edilen ve 18 yaş altındaki her bireyin haklarını güvence altına alan uluslararası bir insan hakları

antlaşmasıdır. Sözleşme 2 Eylül 1990'da yürürlüğe girmiş olup 196 taraf devlete sahiptir.

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 2. maddesinin 2. fıkrası şöyledir: Taraf

Devletler, çocuğun ana–babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumları,

faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayırıma veya cezaya tâbi

tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemi alırlar.” (Kaynak: UNICEF

Türkiye)

Paylaşım Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz

• “Bu içerik ileride çocuğuma ne düşündürür?”

• Çocuğun banyo, hastalık ve uygunsuz hâllerini sempatik diye kesinlikle paylaşmamalıyız.

• Paylaşımlarda çocuğun adı, okulu, konumu ve kimliğini açık edecek detaylar asla yer almamalıdır.

• Çocuk büyükse rızası ve görüşü mutlaka alınmalıdır.

• Çocuğun Rızası: Paylaşım yapmadan önce, çocuk büyüdükçe (özellikle 9-10 yaş ve üzeri) mutlaka

onayını/iznini almak.

• Gizlilik ve Sınırlama: Sosyal medya hesaplarının gizlilik ayarlarını sıkı tutmak, takipçi listesini daraltmak

ve utandırıcı/çıplak fotoğraflardan kaçınmak.

• Yüzü Gizleme / İsim Kullanmama: Çocuğun gerçek ismini veya yüzünü doğrudan açık edecek

paylaşımlardan kaçınmak.

Rihanna’nın 14 aylık bebeğini dünyanın en ünlü markası Dior için kullanmasını yazarken,

kontrolsüz kullanıldığında dijital hesaplarımızın korkutucu boyutlara gelebileceğini unutmamalıyız.

Sevgiyle Kalın…

AYLA ÖZCAN

AYLA ÖZCAN kimdir?

ÖZGEÇMİŞ
İstanbul’da doğdum. Edebiyat Fakültesi ve Adalet Meslek Yüksekokulu mezunuyum.
14 yıl Meydan, Milliyet, Sabah ve Vatan gazetelerinde çalıştım. Gazetecilik dönemimde İstihbarat Servislerinde siyasi kulis haberleri hazırladım ve sağlık muhabirliği yaptım.
18 yıldır Ankara’da yaşıyorum. Son 16 yıldır Türk Hava Kurumu ve Türk Hava Kurumu Üniversitesi’nde Kurumsal İletişim Müdürü olarak görev yapıyorum.
Mesleki deneyimimi ve akademik birikimimi geliştirmek amacıyla 2026 yılında Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü’nde eğitimime başladım.

VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Google'da Ekle
VGNHaber'i Google'da Ekle
Son dakika haberlerini kaçırmamak için tercihinize ekleyin.
Google'da Takip Et