İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Güvenmek mi, Kontrol Etmek mi?
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Ergenlik dönemindeki bir gençle aynı evde yaşamaya başladığınızda, sanırım öncelikle ona güvenmeniz bekleniyor. Peki, sınırlarınız nerede başlayıp nerede bitecek? Kayıtsız şartsız güvenmek mi doğru, yoksa şüpheci mi olmak gerekir?
Bir ergen annesi olarak en çok dikkat ettiğim konu, “güven duygusu”. Rahmetli hocamız Doğan Cüceloğlu’nun şu sözleri, aslında hayatımızın mihenk taşını oluşturuyor. Bana göre şimdiye kadar söylenmiş en güzel sözlerden biri: “Hayatın sermayesi güvendir. Güvenin olmadığı yerde hayat devam edemez. Mümkün değil.”
Güven Duygusu Neden Zedeleniyor
Çocuklarımıza bu duygunun her şeyden önce geldiğini nasıl anlatacağız? “Her ne olursa olsun bana yalan söyleme, kızım ya da oğlum.” Bu, bütün anne babaların değişmez kuralı. Peki, sonra ne oluyor da bu kural bozuluyor? Çocuk ya da ergen neden anne babasına gerçeği anlatmaktan çekiniyor, neden güven duygusu zedeleniyor ve yalan söylemeye başlıyor?
Bazen çocuklar, yaptıkları bir hatanın ardından nasıl bir tepkiyle karşılaşacaklarından korktukları için gerçeği saklayabiliyor. Elbette her yalanın nedeni aynı değil. Bazen pembe yalanlarda çocuklarımıza istemeden olsa zarar verebiliyor. Ama çocuğumuzun yalnızca ne yaptığını değil, bize neden anlatamadığını da düşünmek gerekiyor. Çünkü güven, sadece çocuğumuzdan dürüstlük beklemekle değil, onun gerçeği anlatabileceği güvenli bir ortamı yaratmaktan da geçiyor. İşte “aile” kavramı sanırım en çok burada devreye giriyor. Çocuğun kendini anlatabileceği, korkunun olmadığı ama sınırların olduğu bir aile ortamını yaratmakta bizlere düşüyor.
Aslında bana göre hayatın anlamı güven üzerine kurulmalı. Sizi anlamlı kılan tek kelime “güven” olmalı. Sevgi ve aşk gibi duygular da güvenle başlıyor. Güvenin olmadığı yerde şüphe başlıyor. Şüphe içinize düştüğü anda ise sizi yiyip bitiriyor.
Korumak mı, Sürekli Şüpheci mi Olmak?
Peki, ergenlerle ilişkimizde güven duygusuna gelelim. Çocuklarımız onlara kayıtsız şartsız güvenmemizi istiyor. Biraz şüpheyle yaklaştığınızda “Anne!” ya da “Baba!” sesleri havada uçuşuyor. Anne baba olarak nerede durmamız gerektiğini bazen biz de bilemiyoruz.
Çocuğumuza güvenmek, onu her konuda tamamen kendi hâline bırakmak anlamına gelmiyor. Onu korumak istememiz de doğal. Önemli olan, korumakla kontrol etmek arasındaki dengeyi kurabilmek; sınırları koyarken çocuğumuzun da kendini ifade edebilmesine alan açmak.
Yaşadığımız olağanüstü olaylar ve dijital mecraların çok yoğun ve yaygın kullanımı da bu dengeyi kurmayı zorlaştırıyor. Dünyanın öbür ucunda olsak bile her şeyin parmaklarımızın ucundaki bir klavye kadar yakın olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Sanırım bütün bunlar hepimizi güvensizlik, kaygı ve korkuyla yaşamaya biraz daha yaklaştırıyor.
Liseli olmak…
Çocuklarımız liseye başladıktan sonra “Ben liseli oldum” duygusuyla adeta ayakları yerden kesiliyor. Liseli olmak, gerçekten de belki hayattaki en güzel duyguların başında geliyor. İşte her şey, aslında bu noktadan sonra bizim kontrolümüzden de çıkmaya başlıyor.
Uzmanlara göre 15 yaşından önce telefon almamak, istedikleri her şeye çok kolay ulaşmalarını önlemek ve onları fazla pamuklara sarmamak gerekiyor. Peki, bunları ne ölçüde uygulayabiliyoruz?
Telefon, sosyal medya ve dijital dünyanın içinde çocuklarımızı korumaya çalışırken yalnızca yasaklara yaslanmak yeterli olmayabilir. Onlarla konuşabilmek, karşılıklı kurallar belirlemek ve bir sorun yaşadıklarında bize gelebileceklerini hissettirmek de güven ilişkisinin önemli parçaları. Çocuklarımıza güven duygusunun yalnızca bizim onlara duyduğumuz güvenle ilgili olmadığını, hayatın mihenk taşının da güven olduğunu anlatabilirsek ergenlik döneminde yaşadığımız kaygıları ve endişeleri birlikte daha kolay aşabiliriz.
Önce dinlemek, sonra anlamak
Doğan Cüceloğlu şöyle diyor: “Ergenlik dönemindeki bir çocuğa sürekli ne yapması gerektiğini söylemek, ona sürekli nasihat etmek aranızdaki iletişimi öldürür. Yapmanız gereken şey; başka hiçbir şeyle ilgilenmeden, gözlerinin içine bakarak onu can kulağıyla dinlemek, yorum yapmaktan kaçınmak ve sadece anlaşıldığını hissettirmektir.”
Belki de güvenin en önemli adımlarından biri, hemen yargılamadan dinleyebilmek. Çocuğumuzun her davranışını onaylamak zorunda değiliz; ama onu dinlediğimizi ve anlamaya çalıştığımızı hissettirebiliriz.
Sevgiyle kalın.
