İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Zor kişiler yaşlanmayı hızlandırabilir
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Araştırmada “zor kişi”, sorun çıkaran, işi yokuşa süren ya da kişinin hayatını düzenli olarak güçleştiren biri olarak tanımlandı. Bilim insanları, iyi ilişkilerin sağlığa katkısı bilinse de, olumsuz ilişkilerin de bedende yük oluşturabileceğini vurguladı.
Çalışma Indiana’da 2 binden fazla kişinin verisiyle yürütüldü. Katılımcılardan son altı ayda görüştükleri kişiler soruldu. Ardından “Seni ne kadar zorluyor, sorun çıkarıyor, hayatını güçleştiriyor” gibi sorularla bu ilişkiler değerlendirildi. Katılımcılar ayrıca kendi sağlık durumlarını da puanladı.
Araştırmacılar, tükürük örneklerinden hücrelerin “yaşlanma hızını” anlamaya yarayan bazı gen işaretlerine baktı. Bu sayede, zor kişi bildirenlerle bildirmeyenlerin sonuçları karşılaştırıldı.
Sonuçlara göre, düzenli görüşülen her ek zor kişi için yaşlanma hızında ortalama yüzde 1,5’lik artışla uyumlu bir tablo görüldü. Araştırmacılar, küçük görünen farkların zaman içinde birikebileceğini ve bunun sağlık sorunlarının daha erken ortaya çıkmasıyla ilişki kurabileceğini belirtti. Etki, iki ve daha fazla zor kişi bildirenlerde daha belirgin çıktı.
Çalışmada kadınların, sağlık durumunu kötü değerlendirenlerin ve zor bir çocukluk dönemi yaşadığını söyleyenlerin daha sık zor kişi bildirdiği görüldü. Uzmanlar, bazı kişilerin ilişkilerdeki gerginliği daha fazla üstlenebileceğini ve bunun stres yükünü artırabileceğini ifade etti.
Araştırmada zor kişilerin önemli bir bölümünün aileden geldiği belirtildi. Aile bağları koparması zor olduğu için, tartışma ve gerginlik daha uzun sürebiliyor. Aile dışı ilişkilerde ise iş arkadaşları ve aynı evi paylaşanlar öne çıktı. Ortak alan ve zorunlu temas, gerilimi artırabilen etkenler arasında gösterildi.
Uzmanlar, her zor ilişkiyi bitirmenin gerçekçi olmadığını, ancak sınır koymanın işe yarayabileceğini söylüyor. Zor kişiyle görüşme süresini azaltmak, bazı konuları konuşmamak, görüşme sonrası dinlenme ve rahatlama için zaman ayırmak öneriler arasında yer aldı. Mümkünse destek veren arkadaşlıkları ve aile içi iyi bağları güçlendirmek de stresin etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.
Araştırmacılar, bulguların bir “bağlantı” gösterdiğini, zor kişilerin tek başına yaşlanmayı hızlandırdığını kesin olarak kanıtlamadığını vurguladı. Buna rağmen, uzun süreli stresin bedeni yıprattığı bilindiği için, zor ilişkilerle baş etme yollarının önem kazandığı belirtiliyor.