Erdoğan’dan COP31’de gelişmiş ülkelere sorumluluk çağrısı

VGN

Erdoğan, Antalya’daki COP31 Liderler Zirvesi’nde gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı ve emisyon azaltımında daha fazla sorumluluk üstlenmesini istedi; Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedeflerini ve Gazze’deki durumu anlattı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi’nde gelişmiş ülkelere emisyonların azaltılması ve iklim finansmanı konusunda daha fazla sorumluluk üstlenme çağrısı yaptı. Finansmanın erişilebilir, öngörülebilir ve ülkelerin ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte olması gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil dönüşümü sürdüreceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı kapsamında gerçekleştirilen Liderler Zirvesi, 11 Kasım’da Antalya EXPO alanında başladı. Erdoğan ile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, açılış öncesinde konuk liderleri karşıladı. Konferans 9-20 Kasım tarihlerini kapsarken, liderlerin toplantıları 11-12 Kasım’da yapılıyor.

İklim finansmanında erişim çağrısı

Erdoğan, küresel karbon bütçesinin tarihsel olarak tüketilmesinde gelişmiş ülkelerin sorumluluğuna dikkat çekti. Bu ülkelerin hem emisyon azaltımı hem de mali destek konusunda daha güçlü adımlar atması gerektiğini ifade etti.

Az gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkânlarına erişiminin kolaylaştırılmasını isteyen Erdoğan, Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını görünür kılmayı öncelik olarak gördüklerini belirtti.

Türkiye’nin gündeminde 10 öncelikli alan

Türkiye’nin enerji, sanayi, ulaştırma ve tarım başta olmak üzere ekonomik faaliyetlerini karbonsuzlaştırma doğrultusunda yeniden yapılandırdığını söyleyen Erdoğan, kalkınma ve enerji güvenliği planlamasında çevresel etkilerin gözetildiğini anlattı.

Erdoğan, temiz enerji dönüşümü, sıfır atık, gıda güvenliği, sanayileşme, iklime dirençli şehirler ve okyanusların korunmasını da içeren 10 öncelikli alanda somut ilerleme hedeflediklerini açıkladı. Önümüzdeki 10 yılda elektrik kullanım oranını yüzde 50 artırmayı, atık üretimindeki artışı yarıya indirmeyi ve sanayide döngüsel malzeme kullanımını yaygınlaştırmayı amaçladıklarını belirtti.

Sıfır Atık hareketine ilişkin verileri de paylaşan Erdoğan, 2017’de yaklaşık yüzde 13 olan ulusal geri kazanım oranının 2025 sonunda yüzde 40’a yaklaştığını söyledi.

Kararlardan uygulamaya geçiş vurgusu

Küresel ısınma, biyolojik çeşitlilik kaybı, doğal kaynakların aşırı tüketimi ve gıda güvenliğine yönelik tehditleri sıralayan Erdoğan, iklim krizinin hiçbir coğrafyayı dışarıda bırakmadığını ifade etti. Akdeniz Havzası’ndan Afrika’ya, Asya’dan Pasifik’e kadar ülkelerin ortak risklerle karşı karşıya olduğunu belirtti.

İklim mücadelesinin uluslararası gündemde yer edinmesine rağmen alınan kararların uygulamaya aynı ölçüde yansımadığını söyleyen Erdoğan, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmakta gecikmenin riskleri ve maliyetleri artırdığını vurguladı.

Gazze için insani yardım çağrısı

Konuşmasının son bölümünde Gazze’ye değinen Erdoğan, bölgedeki yıkımı soykırım ve çevre kıyımı olarak nitelendirdi. Zeytin ağaçlarının kesildiğini, suyun ve toprağın kirlendiğini, şehirlerin enkaza dönüştüğünü söyledi.

Erdoğan, altyapıdaki yıkımın aşırı yağış ve sellerle birleşmesi sonucunda on binlerce çadır ve barınağın su altında kaldığını belirtti. Özellikle çocukların barınma koşullarına dikkat çekerek insani yardımların bölgeye ulaşması için geçişlere izin verilmesi çağrısında bulundu.

Guterres’ten daha hızlı iklim eylemi mesajı

Açılışta konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de iklim felaketlerinin insanların yaşamlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomileri sarstığını söyledi. Küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefindeki güçlüklerin mücadeleden vazgeçme gerekçesi olamayacağını vurguladı. Sınırın ne kadar aşılacağı, aşımın süresi ve yaratacağı yıkım üzerinde hâlâ etkili olunabileceğini belirtti.

Gelişmiş ülkelerden emisyonlarını daha hızlı azaltmalarını ve taahhüt ettikleri finansman ile teknolojiyi sağlamalarını isteyen Guterres, gelişmekte olan ekonomilerin fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırması gerektiğini söyledi. İklim değişikliğine uyum için de büyük ölçekli destek çağrısı yaptı.

Finansman hedeflerinin hayata geçirilmesi istendi

Guterres, gelişmiş ülkelerin 2035’e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanına öncülük etmesi ve aynı tarihe kadar uyum finansmanını en az üç katına çıkaracak somut planlar hazırlaması gerektiğini belirtti. 1,3 trilyon dolarlık hedefin gelişmekte olan ülkelere ulaşan gerçek finansmana dönüşmesini istedi.

Kalkınma bankalarının 2030’a kadar yıllık 120 milyar dolarlık Bakü taahhüdünün ötesine geçmesi gerektiğini söyleyen Guterres, daha fazla kredi ve özel yatırım için adım atılması çağrısında bulundu.

Petrol şirketlerinin kârlarına vergi önerisi

Guterres, en büyük dokuz petrol şirketinin son üç ayda 95 milyar dolar kâr elde ettiğini söyledi. Kayıp ve hasar fonunda toplanan yaklaşık 600 milyon doların, bu şirketlerin yaklaşık 14 saatlik kârına karşılık geldiğini belirterek fosil yakıtlardan kazanç sağlayanların iklim zararlarının karşılanmasına katkıda bulunmasını istedi.

Hükümetlere bu kârları vergilendirme ve elde edilen geliri kırılgan ülkelerin toparlanmasında kullanma çağrısı yapan Guterres, genel sekreterlik görevinin ardından da iklim mücadelesini sürdüreceğini ifade etti.

Zirve alanına zeytin fidanı dikildi

Erdoğan ve Guterres, zirve öncesinde 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü kapsamında alana zeytin fidanı dikti. Etkinliğe Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da katıldı.