İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Zekat tarihinde kripto portföyü nasıl hesaplanır
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Kripto paralar ve diğer dijital varlıklar, son yıllarda hem yatırım aracı olarak hem de ödeme aracı olarak tartışmaların odağında yer aldı. Dinî açıdan bakıldığında, kripto varlıkların güvenilirliği, kullanım amacı, aşırı belirsizlik ve spekülasyon riski gibi başlıklar öne çıkıyor. Buna karşın, kişi fiilen kripto varlığa sahipse, zekat yükümlülüğünün doğup doğmadığı ayrıca değerlendiriliyor.
Değerlendirmelerde iki ayrı konu birbirinden ayrılıyor. Birincisi kripto varlıklara yatırım yapmanın dinî açıdan nasıl görüldüğü, ikincisi ise kişinin elindeki mevcut varlığın zekata tabi olup olmadığı. Uzmanlar, yatırımın hükmü tartışmalı görülse bile, zekat şartları oluşmuş bir mal varlığının zekatının hesaplanması gerektiği yaklaşımının gündeme geldiğini aktarıyor.
Zekat hesabında temel ölçüt, zekatın verileceği tarihte kripto varlığın güncel piyasa değeridir. Kripto varlık, elde tutulduğu güncel değeri üzerinden diğer mal varlıklarıyla birlikte toplam servete dahil edilir. Bu toplam içinde nakit para, altın, döviz, ticari mal ve tahsil edilebilir alacaklar da yer alır.
Zekatın farz olması için toplam zekata tabi varlığın nisap eşiğini aşması gerekir. Nisap hesabında uygulamada çoğunlukla altın karşılığı esas alınıyor. Kişi, elindeki zekata tabi varlıkların toplamını zekat günündeki değerleriyle hesaplayıp nisap eşiğiyle karşılaştırarak yükümlülüğün doğup doğmadığını belirliyor.
Zekat hesabında vadesi gelen veya kısa vadede ödenmesi gereken borçlar, toplam zekata tabi varlıktan düşülebiliyor. Tahsil edilmesi muhtemel alacaklar ise toplam varlığa ekleniyor. Kripto varlıklar için de aynı yöntem uygulanıyor. Zekat gününde portföyün değeri tespit ediliyor, ardından borç ve alacak durumu netleştiriliyor.
Uygulamada en yaygın yöntem, zekata tabi toplam varlığın kırkta birinin verilmesidir. Kripto varlıklar da toplamın içinde yer aldığı için, hesap tek bir toplam üzerinden yapılır. Kişi isterse sadece kripto portföyünün zekatını da aynı oranla ayrıca hesaplayıp ödeyebilir. Hesaplamada en kritik nokta, değerlemenin zekat gününde yapılması ve dalgalanmanın bu tarihteki değere göre esas alınmasıdır.
Ödemenin şekli, ihtiyaç sahibinin ve zekatı ulaştıran kurumun kabulüne göre değişebiliyor. Zekat, nakit olarak verilebildiği gibi, tarafların kabul etmesi halinde kripto varlık transferiyle de yapılabiliyor. Uygulamada, tutarın nakde çevrilerek verilmesi daha yaygın görülüyor. Kriptoyla ödeme yapılacaksa transferin doğru adrese yapılması, işlem ücretleri ve fiyat dalgalanması gibi teknik risklerin dikkate alınması gerekiyor.
Kripto varlıklarda hızlı değer değişimi, zekat hesabında kafa karışıklığına yol açabiliyor. Bu nedenle zekat tarihinin net belirlenmesi ve o günkü değerin kayıt altına alınması öneriliyor. Ayrıca farklı borsalardaki fiyat farkları nedeniyle, kişinin işlem yaptığı piyasanın ortalama veya o günkü makul piyasa değerini esas alması gerektiği ifade ediliyor.
Kripto varlık sahibi olanların, zekat hesabını yaparken portföydeki varlıkları tek tek listelemesi, zekat günündeki karşılıklarını belirlemesi ve toplam mal varlığıyla birlikte değerlendirmesi gerekiyor. Ödeme kanalı seçilirken de alıcının ihtiyacı, teslim kolaylığı ve işlem güvenliği öne çıkıyor.