İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
6 Şubat Depreminin 3. Yılı: Dinmeyen acı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Üç yıl geçti, acı hâlâ taze
6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, felaketin izleri Türkiye’nin güneyinde hâlâ canlı. On binlerce insanın yaşamını yitirdiği, milyonlarca kişinin hayatının kökten değiştiği depremler, yalnızca binaları değil, toplumsal hafızayı da derinden sarstı. Enkaz altından yükselen sesler, kaybedilen sevdiklerin yokluğu ve geride kalanların süren mücadelesi, aradan geçen zamana rağmen unutulmadı.
6 Şubat 2023 sabahı saat 04.17’de, Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem, 11 ili uykuda yakaladı. Yaklaşık bir dakika süren sarsıntı, binlerce binayı saniyeler içinde yerle bir etti. Aynı gün saat 13.24’te Elbistan merkezli 7,6 büyüklüğündeki ikinci deprem ise ayakta kalabilen birçok yapının da çökmesine yol açtı. Bu iki deprem, Türkiye tarihine “asrın felaketi” olarak geçti.
Depremler Kahramanmaraş başta olmak üzere Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Kilis, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Elazığ’da büyük yıkıma neden oldu. 124 ilçe ile binlerce köy ve mahallede yaşam bir gecede durdu. Kent merkezleri enkaza dönerken, hastaneler, okullar ve kamu binaları da yıkımdan payını aldı. Bazı şehirlerde haftalarca temel kamu hizmetleri aksadı.
Ana depremlerin ardından bölgede on binlerce artçı sarsıntı yaşandı. Günlerce süren bu sarsıntılar, hayatta kalanlar için belirsizliği ve korkuyu derinleştirdi. Enkaz başlarında umutla bekleyen aileler, her artçıyla birlikte yeni bir yıkım endişesi yaşadı. Uzmanlara göre bu süreç, depremzedeler üzerinde uzun vadeli psikolojik etkiler bıraktı.
Yaklaşık 108 bin kilometrekarelik bir alanda etkili olan depremler, 14 milyondan fazla yurttaşı doğrudan etkiledi. Resmî verilere göre on binlerce bina tamamen yıkıldı, çok sayıda yapı ağır ve orta hasar aldı. Türkiye genelinde milli yas ilan edilirken, deprem bölgesinde olağanüstü hal uygulandı. Resmî kayıtlara göre 53 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yüz bini aşkın kişi yaralandı. Ancak bölgede yaşayanlar için bu kayıplar, istatistiklerin çok ötesinde anlamlar taşıyor.
Acının fotoğrafındaki baba 3 yıl sonra kızının yanında
Kahramanmaraş merkezli depremlerin sembol isimlerinden biri olan ve enkaz altında vefat eden 16 yaşındaki kızı Irmak’ın elini dondurucu soğuğa rağmen bir an olsun bırakmadığı karesiyle tüm dünyayı ağlatan Mesut Hançer, depremin 3. yıl dönümünde kızının kabrini ziyaret etti. Kızının mezarı başında duygusal anlar yaşayan Hançer, "Onlar öldü, bizler de yaşayan bir ölüyüz" diyerek acısının ilk günkü gibi taze olduğunu belirtti.
Üç yıl geçmesine rağmen, hâlâ ulaşılamayan cenazeler ve kimliksiz mezarlar bulunuyor. Bu durum, birçok aile için yas sürecinin tamamlanamamasına neden oluyor. Yakınlarının akıbetini öğrenemeyen aileler, belirsizlikle yaşamaya devam ediyor.
Felaketin ardından açılan davalar, kamuoyunda adalet tartışmalarını beraberinde getirdi. Soruşturma ve kovuşturma sayıları yüksek olsa da, sonuçlanan dosyaların azlığı ve verilen cezaların niteliği “cezasızlık” eleştirilerini artırdı. En ağır cezalardan biri Adana’da görülen Alpargün Apartmanı davasında verildi. Ancak bu karar, genel tablo içinde istisna olarak görülüyor.
Deprem davalarının en çok tartışılan başlıklarından biri de kamu görevlilerinin sorumluluğu oldu. İmar izinleri ve denetim süreçlerinde görev alan birçok kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilmemesi, davaların yalnızca müteahhitlerle sınırlı kaldığı eleştirilerini güçlendirdi. Hukukçular, yıkımın öngörülebilir olduğuna dikkat çekerek daha kapsamlı bir yargılamanın gerekliliğini vurguluyor.
Depremin ardından kurulan çadır ve konteyner kentler, geçici çözüm olarak planlanmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bölgede yüz binlerce konutun inşa edildiğini ve desteklerin sürdüğünü açıkladı. Buna rağmen üç yıl sonra yüz binlerce kişi hâlâ konteynerlerde yaşamını sürdürüyor. Özellikle Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş’ta bu geçici yaşam biçimi kalıcı hale gelmiş durumda.
Deprem sonrası milyonlarca kişi bölgeden ayrıldı. Nüfus kaybı, işsizlik ve gelir düşüşüyle birleşince bölgesel yoksulluk daha görünür hale geldi. Resmî raporlar, üç yıl sonra bile barınma ve istihdam sorunlarının tam olarak çözülemediğini ortaya koyuyor.
Üç yıl sonra 6 Şubat, yalnızca geçmişte yaşanmış bir felaket olarak anılmıyor. Deprem, bugün hâlâ konteynerlerde süren yaşamın, tamamlanmayan davaların ve dinmeyen adalet arayışının adı olarak hafızalardaki yerini koruyor.