Yeşil çay karaciğer sağlığını destekliyor

VGN

Yeşil çaydaki kateşinlerin karaciğer yağlanması ve enzimler üzerinde olumlu etkileri araştırılıyor; mevcut bulgular umut verse de kesin koruma veya tedavi etkisi insanlarda henüz kanıtlanmış değil.

Yeşil çayın karaciğer sağlığı üzerindeki etkisini inceleyen araştırmalar, özellikle karaciğer yağlanması bulunan bazı kişilerde olumlu sonuçlar alınabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte mevcut bilimsel veriler, yeşil çayın karaciğer hastalıklarını önlediğini veya tedavi ettiğini söylemek için yeterli görülmüyor.

Karaciğer, vücuttaki zararlı maddelerin işlenmesi, safra üretimi, enerji depolanması ve kan şekeriyle kolesterol dengesinin düzenlenmesi gibi çok sayıda hayati görev üstleniyor. Bu nedenle “karaciğeri temizleyen içecek” olarak tanıtılan ürünlere karşı dikkatli olunması gerekiyor. Tıbbi açıdan karaciğeri tek başına temizleyen bir içecek bulunmuyor.

Klinik araştırmalar ne gösteriyor?

Yeşil çayın karaciğer üzerindeki olası etkileri çoğunlukla karaciğer yağlanması bulunan kişiler üzerinde gerçekleştirilen sınırlı sayıdaki çalışmada incelendi. Bazı klinik araştırmalarda yeşil çay veya yeşil çay özütü kullanan katılımcıların ALT ve AST adı verilen karaciğer enzimlerinde düşüş görüldü.

Seksen yetişkinin katıldığı kontrollü bir çalışmada, 90 gün boyunca yeşil çay özütü verilen grupta bazı karaciğer enzimlerinin gerilediği bildirildi. Bununla birlikte araştırmaların katılımcı sayılarının düşük olması, takip sürelerinin kısa kalması ve kullanılan ürünlerin birbirinden farklı olması sonuçların genelleştirilmesini zorlaştırıyor.

Çalışmaları birlikte değerlendiren analizler de sonuçların her grupta aynı olmadığını ortaya koyuyor. Karaciğer yağlanması bulunan bazı katılımcılarda olumlu değişimler görülürken sağlıklı kişilerde veya farklı hastalık gruplarında benzer bir etki her zaman saptanmadı.

EGCG neden araştırılıyor?

Yeşil çay, kateşin adı verilen bitkisel bileşikler bakımından zengin bir içecek. Bunlar arasında en fazla araştırılan maddelerden biri epigallokateşin gallat, kısa adıyla EGCG olarak biliniyor.

Laboratuvar ve hayvan çalışmaları, EGCG’nin oksidatif stres, iltihaplanma ve hücrelerdeki yağ metabolizması üzerinde etkili olabileceğini gösteriyor. EGCG’nin hücrelerin hasarlı parçaları ayırıp yeniden değerlendirmesini sağlayan otofaji mekanizmasıyla ilişkisi de araştırılıyor.

Ancak laboratuvar ortamında belirlenen biyolojik etkiler, aynı sonucun insanlarda da kesin olarak ortaya çıkacağı anlamına gelmiyor. Olası yararların doğrulanması için daha geniş katılımlı ve uzun süreli klinik araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.

Karaciğer kanseri iddiasında kanıtlar sınırlı

Bazı gözlemsel araştırmalarda düzenli yeşil çay tüketimiyle daha düşük karaciğer kanseri riski arasında ilişki bulundu. Buna karşılık başka değerlendirmelerde bu ilişkiyi destekleyecek kanıtların yetersiz veya tutarsız olduğu sonucuna ulaşıldı.

Gözlemsel çalışmalar neden ve sonuç ilişkisini tek başına kanıtlayamıyor. Yeşil çay tüketen kişilerin beslenme düzenleri, fiziksel aktivite düzeyleri, sigara ve alkol kullanımları gibi başka etkenler de sonuçları değiştirebiliyor. Bu nedenle yeşil çayın karaciğer kanserini önlediği yönünde kesin bir ifade kullanılamıyor.

Demlenen çay ile yoğun özüt aynı değil

Normal şekilde demlenmiş yeşil çay ile kapsül veya tablet biçimindeki yoğun yeşil çay özütleri arasında önemli fark bulunuyor. Demlenmiş yeşil çay genel olarak güvenli kabul edilirken yüksek miktarda EGCG içeren yoğun özütlerin nadir durumlarda ciddi karaciğer hasarıyla ilişkilendirildiği biliniyor.

Karaciğer hastalığı bulunan, düzenli ilaç kullanan veya daha önce bitkisel ürünlere bağlı sağlık sorunu yaşayan kişilerin yeşil çay özütü içeren takviyeleri doktor görüşü olmadan kullanmaması öneriliyor. Sarılık, koyu renkli idrar, şiddetli bulantı veya olağandışı yorgunluk gibi belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

Karaciğer sağlığının korunmasında temel yaklaşım sağlıklı kilonun korunması, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve alkol tüketiminin sınırlandırılması olarak gösteriliyor. Yeşil çay bu yaşam düzeninin bir parçası olabilir, ancak tıbbi tedavinin veya doktor takibinin yerine geçemez.