İstanbul 20.1°C
Şanlıurfa 14.8°C
Diyarbakır 12°C
Berlin 29°C
Yeni çalışma günlük multivitaminin biyolojik yaşı aylar düzeyinde yavaşlatabileceğini gösterdi
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Yaşlanma artık yalnızca takvim yaşıyla değil, vücuttaki değişimleri yansıtan biyolojik göstergelerle de değerlendiriliyor. Son dönemde yapılan klinik analizlerde, altmış yaş üstünde standart bir multivitamini iki yıl kullanan grupta bazı epigenetik yaş ölçümlerinin daha yavaş ilerlediği bildirildi. Etkinin ortalama düzeyde ve sınırlı olduğu, ancak özellikle başlangıçta biyolojik yaşı daha hızlı ilerleyenlerde farkın daha belirgin olabildiği belirtiliyor.
Araştırmacılar multivitaminin, yaşla birlikte sık görülen mikro besin eksikliklerini dengeleyerek dolaylı bir katkı sağlayabileceği görüşünde. Buna karşın biyolojik yaş ölçümlerindeki küçük değişimin uzun vadede hastalık riskine ya da yaşam süresine nasıl yansıyacağı henüz net değil. Uzmanlar, kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar ve özel diyet uygulayanların hekim görüşü almadan takviye rutinini değiştirmemesini öneriyor.
Güneş ışığına maruziyetin azalması ve cildin D vitamini üretme kapasitesinin yaşla düşmesi, eksiklik riskini artırıyor. D vitamini özellikle kemik diş kas ve bağışıklık sistemi için kritik görülüyor. Bazı uzun süreli takiplerde günlük D vitamini üç takviyesinin telomer kısalmasını daha yavaşlatabildiğine işaret eden bulgular yer aldı. Uzmanlar D vitamini alımında toplam dozu hesaplamak gerektiğini, multivitamin ve zenginleştirilmiş gıdalarla birikimli alımın yükselmemesine dikkat edilmesini söylüyor.
C vitamini bağışıklık desteğinin yanında kolajen üretiminde rol oynuyor ve dokuların onarımına katkı sağlıyor. Orta ve ileri yaş gruplarında, diyette ya da kanda daha yüksek C vitamini düzeylerinin daha yüksek tahmini kas kütlesiyle ilişkili olabileceğini gösteren epidemiyolojik veriler bulunuyor. Uzmanlar en iyi kaynağın sebze ve meyveler olduğunu, beslenmede açık varsa takviyenin köprü görevi görebileceğini belirtiyor.
B 12, sinir sistemi ve kan hücreleri için gerekli. Yaşla birlikte mide asidinin azalması, gıdalardan B 12 emilimini zorlaştırabiliyor. Bitkisel temelli beslenenlerde risk daha yüksek. Son yıllarda yayımlanan çalışmalar, normal aralık içinde sayılan düşük B 12 düzeylerinin bile bazı yaşlılarda daha yavaş bilişsel işlem hızları ve beyin görüntülemede küçük değişikliklerle ilişkili olabileceğini bildiriyor. Bu nedenle risk grubundakilere kan testi ve hekim değerlendirmesi öneriliyor.
Omega üç yağ asitleri beyin kalp ve bağışıklık fonksiyonlarında rol oynuyor. Olası yaşlanma karşıtı etkiler açısından, bazı müdahale çalışmalarında günlük bir gram omega üç kullanımının biyolojik yaşlanma hızını aylar düzeyinde yavaşlatabildiği bildirildi. Etkinin küçük olduğu, düzenli egzersiz ve yeterli D vitaminiyle birlikte toplam faydanın artabileceği değerlendiriliyor.
Kolajen, bağ dokusunun temel yapı taşlarından biri. Yaşla birlikte üretim azalınca, hidrolize kolajen peptitlerinin eklem şikayetleri ve cilt nemi üzerinde mütevazı bir katkı sağlayabileceğini gösteren derlemeler yayımlandı. Uzmanlar kolajenin mucize olmadığını, etkilerin düzenli kullanımda görülebildiğini ve bırakıldığında azalabildiğini aktarıyor.
Pancarda ve bazı yeşil yapraklı sebzelerde bulunan diyet nitratları, vücutta nitrik oksit yolunu destekleyerek damarların genişlemesine katkı sağlayabiliyor. Yaşlı gruplarda pancar suyu takviyesinin kısa sürede kan basıncını düşürdüğüne dair çalışmalar bulunuyor. Bitkisel kaynaklı nitrat alımının daha düşük demansla ilişkili olabileceğine işaret eden gözlemsel bulgular da var. Böbrek taşı öyküsü olanların ve tansiyon ilacı kullananların dikkatli olması öneriliyor.
Kreatin, özellikle direnç antrenmanıyla birlikte kas kaybına karşı en çok çalışılan desteklerden biri. Biliş üzerine etkiler ise daha yeni tartışılıyor. Bazı deneysel çalışmalarda uyku yoksunluğu gibi stres koşullarında tek doz kreatinin kısa süreli bilişsel performansı artırabildiği bildirildi. Buna karşın düzenli kullanımın genel biliş üzerinde net bir etki sağladığına dair kanıtlar tutarlı değil.
Multivitamin için çalışmalar, standart günlük doz kullanılan ürünlerle yürütüldü. D vitamini için birçok rehber kış aylarında günlük on mikrogram öneriyor, klinik çalışmalarda daha yüksek dozlar da kullanıldı. C vitamini için günlük ihtiyaç yetişkinlerde kırk miligram düzeyinde, üst sınır için genellikle bin miligramın aşılmaması öneriliyor. B on iki için yetişkinlerde günlük ihtiyaç bir buçuk mikrogram düzeyinde, risk grupları hekim önerisiyle daha yüksek dozlar kullanabiliyor. Omega üç için yaşlanma araştırmalarında günlük bir gram doz öne çıkıyor. Kolajen için çalışmalarda günlük iki buçuk ile on gram aralığı yaygın. Pancar için çalışmaların bir bölümünde günlük iki yüz elli mililitreye denk konsantre ürünler kullanıldı. Kreatin için kas odaklı çalışmalarda çoğunlukla günlük üç ile beş gram bakım dozu tercih ediliyor, yüksek tek doz uygulamalar ise özel araştırma koşullarına dayanıyor.
Takviyeler masum kabul edilmemeli. Kan sulandırıcılar, tansiyon ilaçları, tiroit ilaçları ve bazı antibiyotiklerle etkileşim riski bulunabilir. Hamileler, emzirenler, böbrek ve karaciğer hastalığı olanlar ile düzenli ilaç kullananlar, takviye başlamadan önce hekim ve diyetisyen görüşü almalı. En güçlü yaşlanma karşıtı yaklaşımın hâlâ dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve sigarasız yaşam olduğu vurgulanıyor.