Uzaydan her 8 dakikada bir gelen radyo sinyalinin kaynağı bulundu: Beyaz cüce ve Güneş benzeri yıldız
Gökbilimciler, uzaydan yaklaşık sekiz dakikada bir tekrarlanan gizemli radyo sinyallerinin kaynağını belirledi. Avustralya'daki Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi (ICRAR) ve Curtin Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü, Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmaya göre sinyaller, birbirinin çevresinde dolanan iki yıldızdan oluşan bir sistemden geliyor.
GPM J071507-114153 adı verilen sistem, Dünya'dan 5 bin ışık yılından daha uzakta bulunuyor. Sistemde, ömrünü tamamlamış bir yıldızın geride bıraktığı yoğun çekirdek olan bir beyaz cüce ile Güneş'e benzeyen bir yıldız yer alıyor.
Haberlere göre Aralık 2024 ile Eylül 2025 arasında sistemden 214 radyo atımı kaydedildi. Araştırmacılar bu güçlü atımların her 7,9 dakikada bir geldiğini tespit etti. Sinyallerin zamanlamasındaki değişimler, kaynağın beyaz cücenin yakını, hatta doğrudan yıldızın kendisi olabileceğine işaret etti. Gözlemler ayrıca yaklaşık 1,3 günlük ikinci bir döngüyü ortaya koydu; bilim insanları bu sürenin iki yıldızın birbiri etrafındaki dolanımıyla bağlantılı olduğunu düşünüyor.
Daha önce benzer radyo sinyalleriyle ilişkilendirilen beyaz cücelerin genellikle daha küçük ve daha soğuk kırmızı cüce yıldızlarla birlikte bulunduğu biliniyordu. Bu sistemde eşlik eden yıldızın Güneş'e benzemesi keşfi farklı kılıyor. Ayrıca radyo sinyallerinin, Güneş benzeri yıldızın atmosferinden geçerken değişime uğradığı belirlendi. Bu sayede araştırmacılar, uzak yıldızın çevresindeki güçlü manyetik alanlar ve yıldız patlamaları hakkında da ipuçları elde etti.
Çalışmada Avustralya'daki Murchison Widefield Array ve Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskoplarının yanı sıra Hawaii'deki Keck Gözlemevi'nin verileri kullanıldı.
Gökbilimciler, dakikalar ya da saatler arayla tekrarlanan bu tür kaynaklara "uzun dönemli geçici radyo kaynakları" adını veriyor. İlk örnekleri 2021'de keşfedilen bu nesnelerin nasıl çalıştığı henüz tam olarak açıklanabilmiş değil. Yeni araştırma, beyaz cüceler ile onlara eşlik eden yıldızlar arasındaki etkileşimin sinyallerin oluşumunda önemli rol oynayabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar ise üretim mekanizmasının tam olarak anlaşılması için yeni gözlemlere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.