Karadeniz’de gemi güvenliği için destek istendi

VGN

Ukrayna, 10 milyar dolarlık tarımsal ihracatın risk altında olduğunu açıklayarak Türkiye’den destek istedi; Ankara, Karadeniz’de sivil yük gemilerini koruyacak geçici ateşkes için taraflarla temaslarını sürdürüyor.

Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliği ve Ukrayna’nın tarımsal ihracatı, Ankara ile Kiev arasındaki temasların gündemine taşındı. Ukrayna, liman faaliyetlerindeki kısıtlamalar nedeniyle yaklaşık 10 milyar dolar değerindeki 32 milyon ton tarım ürününün ihracatının risk altında olduğunu bildirerek güvenli deniz taşımacılığının yeniden sağlanması için Türkiye’den destek istedi. Türkiye ise sivil yük gemilerini koruyacak geçici ve kısmi bir ateşkes için Rusya ve Ukrayna ile çalışıyor.

Ukrayna’dan güvenli seyrüsefer talebi

Ukrayna Tarım Politikaları ve Gıda Bakanı Taras Visotskiy, Türkiye’nin Kiev Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan ile görüşmesinde Karadeniz limanlarının çalışmasını sınırlayan koşulları ele aldı. Ukrayna makamlarının değerlendirmesine göre risk altındaki ürünler, ülkenin tarımsal ihracatının yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Bu tutar, gerçekleşmiş bir ihracat kaybını değil, sevkiyatı tehlikeye giren ürünlerin tahmini değerini ifade ediyor.

Visotskiy, Tuna Nehri, demiryolu ve karayolunun mümkün olduğunca kullanıldığını ancak bu güzergâhların deniz ihracatının yerini tamamen dolduramadığını belirtti. Yazgan da pratik çözümler bulunmasına katkı sunmaya ve konuyu uluslararası ortaklarla görüşmelerde gündeme getirmeye hazır olduklarını bildirdi.

Üretim ve ekim hazırlıkları da etkileniyor

Visotskiy’e göre ihracat imkânlarının daralması, çiftçilerin gelirlerini ve gelecek ekim dönemi için ayırabilecekleri kaynakları azaltıyor. Tohum, gübre ve bitki koruma ürünlerinin temini bu nedenle önem kazanıyor. Bakan, istikrarlı deniz taşımacılığı yeniden sağlanmazsa uzun vadede üretimin gerileyebileceği uyarısında bulundu. Görüşmede sulama alanında işbirliği ve Türk işletmelerinin projelere katılımı da ele alındı.

Türkiye’den kısmi ateşkes girişimi

Türkiye’nin NATO Daimî Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk, 13 Ekim’de Brüksel’de düzenlenen Türkiye-AB İş Zirvesi’nde, sivil mal taşıyan ticari gemilerin hedef alınmasını önleyecek geçici ve kısmi ateşkes için iki tarafla çalışıldığını söyledi. Öztürk, gemilere yönelik saldırıların enerji, gıda ve gübre tedarikini riske attığını belirtti. Açıklama bir diplomatik girişimi anlatıyor; ateşkesin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Ziya Uzel’den gemi trafiği değerlendirmesi

DEİK Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı Ziya Uzel, son üç buçuk ayda Karadeniz’de 280 geminin vurulduğunu ve Karadeniz’e açılan gemilerin oranının yüzde 15’e gerilediğini söyledi. Uzel, büyük ve küçük tonajlı gemilerin Marmara’da, Zeytinburnu açıklarında beklediğini, bir bölümünün de iskelelere çekildiğini belirtti.

Bu iki sayısal açıklamayı destekleyen bağımsız bir olay dökümüne veya karşılaştırılabilir trafik istatistiğine ulaşılamadı. Yüzde 15 oranının hangi dönem ve toplam üzerinden hesaplandığı da açıklanmıyor. Bu nedenle rakamlar, bölgedeki bütün deniz ticaretini ölçen kesinleşmiş veriler olarak kullanılamıyor.

Tahıl fiyatlarında güncel tablo

Uzel, küresel tahıl fiyatlarının yüzde 40-50 arttığını da söyledi. Ancak bu açıklamada karşılaştırma dönemi ve kullanılan fiyat göstergesi belirtilmedi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün 2 Ekim’de yayımladığı verilere göre Eylül 2026 tahıl fiyat endeksi aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 17,2 yükseldi. Bu oranlar, Uzel’in verdiği artışı aynı kapsamda doğrulamıyor.

Örgüt, Karadeniz’deki lojistik kısıtlamaların buğday fiyatlarındaki yükselişte etkili olduğunu bildirdi. Böylece bölgedeki güvenli taşımacılık sorunu, Ukrayna’nın ihracat gelirlerinin yanında uluslararası gıda tedariki ve fiyatları açısından da önem taşıyor.