Uçuş ekiplerinde kanserden ölüm olasılığı daha yüksek

VGN

ABD'deki araştırmada 503 meslek karşılaştırıldı; kabin memurlarının radyasyon ilişkili kanserden ölüm olasılığı diğer mesleklerde çalışanlara göre yüzde 50, pilotların ise yüzde 36 daha yüksek bulundu.

ABD’de yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, kabin memurları ve pilotlarda radyasyonla ilişkilendirilen kanser türlerinden ölüm olasılığının diğer mesleklerde çalışanlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Araştırmada kabin memurları 503 meslek arasında ilk, pilotlar ise ikinci sırada yer aldı.

Yaklaşık 13 milyon kayıt incelendi

Araştırmacılar, ABD Ulusal Hayati İstatistik Sistemi’nde yer alan ve 2020 ile 2024 yılları arasını kapsayan 12 milyon 710 bin 517 ölüm kaydını inceledi.

Çalışma grubunda 14 bin 190 pilot ile 7 bin 170 kabin memuru bulunuyordu. Karşılaştırmaya uçak teknisyenleri, uçak montaj çalışanları ve nükleer teknoloji uzmanları da dahil edildi.

Hesaplamalarda ölen kişilerin yaşı, cinsiyeti, ırkı, etnik kökeni, eğitim düzeyi ve medeni durumu gibi sonuçları etkileyebilecek değişkenler dikkate alındı.

Kabin memurları ilk sırada

Düzeltilmiş verilere göre radyasyonla ilişkilendirilen kanserler, kabin memurlarındaki ölümlerin yüzde 6,9’unu, pilotlardaki ölümlerin ise yüzde 6,7’sini oluşturdu. Bu oranlarla kabin memurları incelenen meslekler arasında ilk, pilotlar ikinci sıraya yerleşti.

Diğer mesleklerle karşılaştırıldığında radyasyon ilişkili kanserden ölüm olasılığı kabin memurlarında yüzde 50, pilotlarda yüzde 36 daha yüksek hesaplandı.

Araştırmada meme, merkezi sinir sistemi ve prostat kanserleri ile melanomdan ölüm olasılığının her iki meslek grubunda da daha yüksek olduğu görüldü. Lösemi kaynaklı ölüm olasılığındaki anlamlı artış ise pilotlarda tespit edildi.

Multipl miyelom, lenfoma ve melanom dışındaki cilt kanserlerinden ölümler ile pilotluk veya kabin memurluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantı bulunmadı.

Kozmik radyasyona uzun süreli maruz kalıyorlar

Uçuş ekipleri, ticari uçakların seyir yüksekliğinde atmosferin koruyucu etkisinin azalması nedeniyle kozmik iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalıyor. Maruz kalınan miktar uçuş süresi, irtifa, rota, enlem ve güneş hareketlerine göre değişebiliyor.

Pilotlar ayrıca kokpit camlarından geçen ultraviyole A ışınlarıyla karşılaşabiliyor. Gece uçuşları, düzensiz çalışma saatleri, uyku ritminin bozulması ve sık zaman dilimi değişiklikleri de uzun vadeli sağlık sonuçlarını etkileyebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.

Araştırma doğrudan neden göstermiyor

Çalışma, kabin memurluğu veya pilotluk ile bazı kanserlerden ölüm arasında istatistiksel bir ilişki ortaya koyuyor. Ancak sonuçlar, ölümlerin doğrudan kozmik radyasyondan kaynaklandığını kanıtlamıyor.

Ölüm kayıtlarında kişilerin toplam uçuş saati, görev yaptığı rotalar, birikmiş radyasyon dozu, sigara ve alkol kullanımı, sağlık geçmişi veya yaşam tarzına ilişkin ayrıntılı veriler bulunmuyor. Meslek ve ölüm nedeni bilgilerindeki olası kayıt hataları da araştırmanın sınırlılıkları arasında yer alıyor.

Uzmanlar, riskin daha kesin belirlenebilmesi için uçuş çalışanlarının uzun yıllar boyunca izlendiği ve kişisel radyasyon dozlarının ölçüldüğü yeni araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.

Araştırmanın sonuçları 17 Ağustos 2026’da JAMA Internal Medicine dergisinde çevrim içi yayımlandı.