İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Trump’ın yüzde 5 savunma harcaması baskısı Ankara zirvesinin ana gündemine dönüştü
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Ankara, 7-8 Temmuz’da NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak. İki gün sürecek zirve, ittifakın savunma harcamaları, Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği, ABD ile Avrupa arasındaki yük paylaşımı ve savunma sanayii iş birlikleri açısından en yoğun gündemli toplantılarından biri olacak.
Zirveye NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katılması bekleniyor. Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, İspanya, Kanada, Polonya, Türkiye ve diğer müttefik ülkelerin liderleri Ankara’da aynı masa etrafında buluşacak.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de liderlerle yapılacak temaslara katılması bekleniyor. Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın da zirve sürecinde Ankara’da bulunarak ABD Başkanı Donald Trump ile görüşme yapması öngörülüyor.
Ankara’daki zirvenin en önemli başlığı savunma harcamaları olacak. NATO içinde geçen yıl Lahey’de varılan mutabakatın ardından müttefiklerin milli gelirlerinin yüzde 5’ine denk gelen savunma ve savunmayla bağlantılı harcama hedefine nasıl yaklaşacağı Ankara’da ele alınacak.
ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir Avrupalı müttefiklerin savunma yükünü yeterince paylaşmadığını savunuyor. Washington yönetimi, Ankara zirvesinde tüm üyelerin daha hızlı hareket etmesini ve yüzde 5 hedefi için somut takvim ortaya koymasını isteyecek.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de bu başlıkta müttefiklerden daha güçlü taahhütler beklediği belirtiliyor. Zirve deklarasyonunda Avrupa’daki NATO üyeleri ile Kanada’nın temel savunma yatırımlarındaki artışa yer verilmesi bekleniyor.
Zirve, Rusya-Ukrayna savaşında saldırıların arttığı bir dönemde yapılacak. Şubat 2022’de başlayan savaş, NATO’nun güvenlik gündeminin merkezindeki yerini koruyor.
ABD’de Trump yönetiminin göreve gelmesinin ardından Washington’ın Ukrayna politikasında değişiklik yaşandı. Biden dönemindeki sınırsız destek anlayışından uzaklaşan yeni yaklaşım, Kiev’e desteğin Avrupa tarafından daha fazla üstlenilmesini öne çıkardı. Ancak diplomatik girişimlere rağmen ateşkes zemini oluşmadı.
Trump’ın zirve sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile görüşmesi bekleniyor. Trump’ın daha önce Zelenski ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmeleri de Ankara’daki diplomasi trafiğinin önemini artırıyor.
Ankara Zirvesi, ABD ile Avrupa arasındaki ilişkiler bakımından da kritik bir sınav olacak. Trump yönetiminin Avrupa’daki savunma yükünü azaltma hedefi, NATO içindeki dengeleri yeniden tartışmaya açtı.
Washington’ın bazı askeri unsurlarını Avrupa’dan çekme planları, Pentagon’un müttefiklere ABD’nin hava ve deniz gücüne eskisi kadar güvenilmemesi gerektiği yönündeki mesajları ve “NATO 3.0” olarak tanımlanan yeni yaklaşım, zirvenin arka planındaki en önemli başlıklar arasında yer alıyor.
Avrupalı liderler Ankara’da hem ABD’yi ittifaka bağlı tutmaya hem de kendi savunma kapasitelerini artırma yönünde güven verici mesajlar sunmaya çalışacak.
Türkiye açısından zirve, yalnızca diplomatik ev sahipliği değil, savunma sanayii ve stratejik konumun öne çıkarılması bakımından da önemli görülüyor. Zirve programının ilk ayaklarından biri Savunma Sanayii Forumu olacak.
Türkiye, son yıllarda insansız hava araçları, kara sistemleri, deniz platformları, elektronik harp ve mühimmat alanlarında dikkat çeken bir büyüme gösterdi. Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığı bir dönemde Türkiye’nin üretim kapasitesi ve ihracat potansiyeli Ankara’nın elini güçlendiriyor.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, yeni güvenlik ortamında Türkiye’nin askeri kapasitesinin, savunma sanayii gücünün ve stratejik konumunun daha görünür hale geldiğini vurgulamıştı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Türkiye’nin savunma sanayiindeki dönüşümünün ittifak üyelerine katkı sağlayacağı yönündeki değerlendirmesi de Ankara’nın bu alandaki beklentilerini artırıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ankara’ya ülkesinin kapsamlı savunma dönüşümü mesajıyla gelecek. Berlin, Trump’ın Avrupa’nın daha fazla sorumluluk alması yönündeki baskısına savunma bütçesini artırma taahhütleriyle yanıt vermeye hazırlanıyor.
Merz, Almanya’nın savunma bütçesinin dört yıl içinde iki katına çıkarılacağını açıklamıştı. Berlin yönetimi, 2035 yılına kadar 260 bin aktif asker ve en az 200 bin yedek personele ulaşmayı hedefliyor.
Almanya, NATO’nun Avrupa’daki en büyük kara ordusuna sahip ülkesi olarak Avrupa güvenliğinde daha belirleyici rol üstlenmek istiyor. Berlin ayrıca Ukrayna’ya yönelik yeni mali destek paketinde Avrupalı müttefiklerin uzlaşmasını hedefliyor.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, zirveye ABD Başkanı Trump ile yaşadığı siyasi gerilimin gölgesinde katılacak. Ancak Roma’nın Ankara’daki gündemi yalnızca bu gerilimle sınırlı olmayacak.
İtalya, NATO’nun güney kanadının güvenliği, Akdeniz, Libya, düzensiz göç, savunma harcamaları ve Türkiye ile savunma sanayii iş birliği başlıklarını öne çıkaracak.
Türkiye ile İtalya arasındaki ticaret hacmi 2024’te 32,2 milyar dolara ulaştı. İki ülke bu rakamı 40 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Baykar ile Leonardo arasındaki insansız hava sistemleri ortaklığı, Baykar’ın Piaggio Aerospace’i satın alması ve Türkiye’nin ilgilendiği SAMP/T hava savunma sistemi dosyası zirvede yakından izlenecek başlıklar arasında olacak.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ankara’da Avrupa’nın stratejik özerkliği, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve savunma sanayii kapasitesinin artırılması başlıklarını gündeme getirecek.
Paris, ABD’nin NATO’daki rolünün azalması ihtimaline karşı Avrupa ülkelerinin yeni askeri kabiliyetler geliştirmesi gerektiğini savunuyor. Fransa’nın 2026 yılı için Ukrayna’ya yönelik yaklaşık 70 milyar euroluk destek paketini teyit etmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Fransa açısından Türkiye ile savunma sanayii iş birliği de önem taşıyor. SAMP/T hava savunma sistemi, Safran ile Baykar arasındaki optronik sensör iş birliği ve Avrupa savunma sanayiinin geleceği Ankara’daki görüşmelerde öne çıkabilecek başlıklar arasında yer alıyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Ankara’ya hem savunma harcamaları tartışmaları hem de iç siyasetteki yargı sürecinin gölgesinde gelecek.
Trump, İspanya’yı savunma harcamaları nedeniyle hedef almıştı. Madrid, NATO’nun yüzde 5 hedefinden en uzak ülkeler arasında gösteriliyor. Sánchez ise savunma bütçelerindeki artışın sosyal devlet harcamalarını zayıflatmadan yapılması gerektiğini savunuyor.
İspanya’da Sánchez’in eşi Begoña Gómez hakkında yürütülen soruşturma da başbakanın zirveye iç siyasi baskı altında katılmasına neden oluyor. Gómez’in pasaportuna el konulması, ülkede görevdeki bir başbakanın eşiyle ilgili dikkat çeken bir yargı süreci olarak kayıtlara geçti.
Zirve, 7 Temmuz sabahı Ankara Ticaret Odası Kongre ve Sergi Merkezi’nde yapılacak Savunma Sanayii Forumu ile başlayacak. Forumun açılış konuşmasını NATO Genel Sekreteri Mark Rutte yapacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in de forumda konuşması bekleniyor.
İlk gün saat 17.00’de Beştepe’de NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanları ile İstanbul İşbirliği Girişimi üyesi Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin temsilcileri bir araya gelecek. Aynı saatlerde Ay Yıldız Karargâhı’nda savunma bakanları için resepsiyon düzenlenecek.
Akşam saat 18.30’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri için resepsiyon ve akşam yemeği verilecek. Günün ilerleyen saatlerinde NATO-Ukrayna Dışişleri Bakanları Konseyi ile Kuzey Atlantik Konseyi Savunma Bakanları çalışma yemekleri yapılacak.
Zirvenin ikinci günü olan 8 Temmuz’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve müttefik ülkelerin liderleri açıklamalarda bulunacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rutte, liderleri karşılayacak. Ardından geleneksel aile fotoğrafı çekilecek.
Saat 11.15’te Kuzey Atlantik Konseyi Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı yapılacak. Zirve, Rutte’nin saat 15.00’te düzenleyeceği basın toplantısıyla sona erecek.
Zirve nedeniyle Ankara’da güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Organizasyon kapsamında 32 üye ülkenin liderleri, davetli devlet başkanları, çok sayıda bakan, diplomat ve uluslararası kuruluş temsilcisi ağırlanacak.
Katılımcıların ulaşımı için üç havalimanı devreye alınacak. Güvenlik için emniyet, jandarma ve siber güvenlik birimlerinden oluşan on binlerce personel görev yapacak.
Zirve öncesinde Ankara’da NATO karşıtı protestolar da gündeme geldi. Güvenlik güçleri, bazı gösterilere müdahale etti. Bu gelişmeler, zirvenin yalnızca diplomatik değil, güvenlik ve kamu düzeni açısından da yakından takip edildiğini gösterdi.
Ankara Zirvesi, NATO’nun gelecekte nasıl bir güvenlik mimarisi kuracağına ilişkin güçlü mesajlar verecek. Savunma harcamaları, Ukrayna’ya destek, Avrupa’nın askeri kapasitesi, ABD’nin ittifaktaki rolü ve Türkiye’nin stratejik konumu aynı dosyada buluşacak.
Zirveden çıkacak kararlar, yalnızca iki günlük diplomatik temaslarla sınırlı kalmayacak. Ankara’da verilecek mesajlar, NATO’nun önümüzdeki yıllarda Rusya’ya karşı caydırıcılık politikasını, Avrupa savunmasının yönünü ve Türkiye’nin ittifak içindeki ağırlığını doğrudan etkileyecek.