Türk uzay mühendisi Dr. Bilge Kaçmaz Mars yolculuğunu yarıya indirme hedefini anlattı

VGN

İngiltere’de çalışan Türk havacılık ve uzay mühendisi Dr. Bilge Kaçmaz, BBC’de füzyon roketi Sunbird’ün Mars yolculuğunu yarıya indirme hedefini ve gerçekleştirilen ilk plazma testini bütün ayrıntılarıyla dünya kamuoyuna geniş biçimde anlattı.

İngiltere’de füzyon ve elektrikli uzay motorları üzerinde çalışan Türk havacılık ve uzay mühendisi Dr. Bilge Kaçmaz, BBC’de yayımlanan programda Mars yolculuklarını hızlandırması hedeflenen Sunbird projesini anlattı. Kaçmaz, geliştirilen füzyon roketi egzozunda ilk plazmanın oluşturulduğunu belirterek teknolojinin Ay ve Mars görevlerinde önemli değişiklikler sağlayabileceğini söyledi.

İlk plazma egzoz sisteminde oluşturuldu

Kaçmaz, Mart 2026’da gerçekleştirilen denemede füzyon roketi için geliştirilen egzoz sisteminin önemli bir aşamayı geçtiğini açıkladı. Ekip, füzyon motorunda kullanılacak yüksek enerjili plazmayı egzoz yapısının içinde oluşturmayı başardı.

Deneyin üzerlerinde büyük baskı oluşturduğunu anlatan Kaçmaz, test görüntülerini izlerken yaşanan gelişmeyi, “İlk plazmayı elde ettik” sözleriyle değerlendirdi.

Kaçmaz, plazmanın egzoz yapısı içinde kontrol edilmesinin deneyin en zor bölümlerinden biri olduğunu söyledi. Plazmanın belirlenen bölgede tutulabilmesinin ekibin geliştirdiği sistem açısından önemli bir sonuç olduğunu vurguladı.

Ancak gerçekleştirilen deney, tamamen çalışan bir füzyon roketinin hazır olduğu anlamına gelmiyor. Test, gelecekte kurulması planlanan motorun egzoz ve plazma kontrol sistemine ilişkin ilk aşamalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Atmosferde kimyasal, uzayda füzyon motoru

Sunbird, Dünya yüzeyinden kalkacak klasik bir roket olarak tasarlanmıyor. Projeye göre uzay aracı önce kimyasal yakıt kullanan daha küçük bir roketle yörüngeye taşınacak. Yörüngeye ulaşıldıktan sonra yolculuğun devamında füzyon itki sisteminin devreye girmesi planlanıyor.

Günümüzde kullanılan roketlerin büyük bölümünü yakıt tankları oluşturuyor. Füzyon teknolojisinin başarıya ulaşması halinde uzay araçlarının çok daha az yakıtla daha uzun mesafelere ulaşabileceği belirtiliyor.

Sistemde atomların birleştirilmesiyle ortaya çıkan yüksek enerjili plazmanın elektromıknatıslarla yönlendirilmesi hedefleniyor. Egzozdan yüksek hızla çıkarılan plazma, uzay aracının ileri doğru hareket etmesini sağlayacak.

Mars yolculuğu yarıya inebilir

Sunbird projesinin hedeflerinden biri, yaklaşık altı ile dokuz ay sürebilen Mars yolculuğunu üç veya dört aya indirebilmek. Ancak bu süre henüz gerçek bir Mars görevinde denenmedi. Açıklanan rakamlar, motorun hedeflenen performansına dayanan mühendislik hesaplamalarını yansıtıyor.

Kaçmaz, sistemin geleceğine ilişkin değerlendirmesinde, “Sunbird bizi Mars’a ve Ay’a götürebilir” dedi. Projenin başarıya ulaşması halinde uzay taşımacılığı sektöründe büyük bir değişim yaşanabileceğini belirtti.

Füzyon motorunun yalnızca yolculuk süresini azaltması beklenmiyor. Daha az yakıt ihtiyacı, daha küçük uzay araçları ve daha düşük görev maliyetleri de projenin hedefleri arasında bulunuyor.

Uzay koşulları Dünya’da oluşturuldu

Deneyin gerçekleştirilebilmesi için uzayın havasız ortamını taklit eden büyük vakum odaları kullanıldı. Odaların içindeki hava güçlü pompalarla boşaltılarak uzaya yakın koşullar oluşturuldu.

Füzyon roketinin egzoz bölümünde çok sayıda güçlü elektromıknatıs bulunuyor. Bu mıknatıslar, plazmanın belirli bir biçimde tutulmasını ve egzozdan kontrollü şekilde çıkarılmasını sağlıyor.

Test sırasında kullanılan kameranın yoğun koşullara dayanamayarak kullanılamaz hale geldiği, ancak görüntülerin kaydedildiği hafıza kartının kurtarıldığı da programda anlatıldı.

Bilge Kaçmaz’ın uzmanlık alanı

Dr. Bilge Kaçmaz, lisans eğitimini Endüstri Mühendisliği alanında tamamladı. Daha sonra Londra’daki Queen Mary University of London’da Havacılık ve Uzay Mühendisliği eğitimi aldı.

Doktora çalışmalarında tamamen elektrikli uçakların en uygun tasarımı, simülasyonu, otonom hava araçlarının yönlendirilmesi ve gerçek zamanlı rota optimizasyonu üzerine yoğunlaştı.

Kaçmaz, Pulsar Fusion bünyesinde araştırma mühendisi olarak elektrikli itki sistemleri, roket motorları, plazma teknolojileri ve nükleer füzyonla çalışan uzay araçları üzerinde çalışıyor.

“Belki bir gün ben de orada olacağım”

Kaçmaz, üzerinde çalıştığı teknolojinin gelecekte büyük etki yaratabileceğini görmenin kendisi için önemli olduğunu söyledi. Uzay teknolojileri alanındaki çalışmalarını sürdürmek istediğini belirten Türk mühendis, Mars görevlerine ilişkin kişisel hayalini de paylaştı.

Kaçmaz, gelecekte insanların katıldığı Mars görevlerini görmeyi umduğunu belirterek, “Belki bir gün ben de orada olacağım” dedi.