Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı TÜBİTAK'ta kuruluyor: 54 kübitlik ARF Kuantum 2027'de devrede
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarının TÜBİTAK bünyesinde kurulacağını açıkladı. Kacır'ın 14 Kasım 2026'da sosyal medya hesabından duyurduğu projeyle 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemi 2027 yılında devreye alınacak. Sistemin resmi adı ARF Kuantum olarak belirlendi.
Kacır paylaşımında, "Kuantum teknolojilerinde geleceğin Türkiye'sini inşa ediyoruz" ifadesini kullandı ve projeyle kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım atıldığını söyledi. Bakan, sistemin kurum içinde konumlanacağını vurgulayarak donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilecek tüm fikri mülkiyet haklarının tamamen Türkiye'nin kontrolünde olacağını belirtti.
Kacır'ın açıklamasına göre yapay zekadan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kadar kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştirilecek.
Paylaşılan bilgilere göre sistemden üniversiteler, araştırmacılar, kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve teknoloji girişimlerinin yararlanması hedefleniyor. Araştırmacılar, bulundukları şehirden ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden proje başvurusu yaparak kuantum bilgisayarına erişebilecek.
ARF Kuantum'un öne çıkan kullanım alanları şöyle sıralanıyor:
Kuantum bilgisayarlar, bazı problem türlerinde klasik bilgisayarların zorlandığı hesaplamalar için umut vadeden bir teknoloji olarak görülüyor ve birçok ülke bu alana yatırım yapıyor. Radiance serisi, Finlandiya merkezli kuantum bilgisayar üreticisi IQM'in sistemleri arasında yer alıyor. Projeyle kritik araştırmalarda dışa bağımlılığın azaltılması, bilimsel çalışmaların ve verilerin Türkiye'de kalması ve kuantum teknolojileri alanında yetişmiş insan kaynağının artırılması hedefleniyor. Sistemin kurulum takvimine ilişkin ayrıntılar ve maliyet bilgisi henüz paylaşılmadı.